اخبار و اعلانات

 آمار

تعداد نشریات116
تعداد شماره‌ها1,503
تعداد مقالات11,452
تعداد مشاهده مقاله4,162,047
تعداد دریافت فایل اصل مقاله2,328,897
توکلی اسلامی, محمد کاظم, هل اتایی, سید محمود, رسولی, محمدرضا. (1405). تحلیل انتقادی اثبات‌پذیری زنا با فیلم از منظر فقه و حقوق موضوعه؛ نقدی بر اطلاق مواد ۱۶۰، ۱۶۱، ۱۶۲، ۲۱۱ و ۲۱۲ قانون مجازات اسلامی. مطالعات فلسفی کلامی, 20(53), 73-100. doi: 10.22034/fvh.2024.17798.1898
محمد کاظم توکلی اسلامی; سید محمود هل اتایی; محمدرضا رسولی. "تحلیل انتقادی اثبات‌پذیری زنا با فیلم از منظر فقه و حقوق موضوعه؛ نقدی بر اطلاق مواد ۱۶۰، ۱۶۱، ۱۶۲، ۲۱۱ و ۲۱۲ قانون مجازات اسلامی". مطالعات فلسفی کلامی, 20, 53, 1405, 73-100. doi: 10.22034/fvh.2024.17798.1898
توکلی اسلامی, محمد کاظم, هل اتایی, سید محمود, رسولی, محمدرضا. (1405). 'تحلیل انتقادی اثبات‌پذیری زنا با فیلم از منظر فقه و حقوق موضوعه؛ نقدی بر اطلاق مواد ۱۶۰، ۱۶۱، ۱۶۲، ۲۱۱ و ۲۱۲ قانون مجازات اسلامی', مطالعات فلسفی کلامی, 20(53), pp. 73-100. doi: 10.22034/fvh.2024.17798.1898
توکلی اسلامی, محمد کاظم, هل اتایی, سید محمود, رسولی, محمدرضا. تحلیل انتقادی اثبات‌پذیری زنا با فیلم از منظر فقه و حقوق موضوعه؛ نقدی بر اطلاق مواد ۱۶۰، ۱۶۱، ۱۶۲، ۲۱۱ و ۲۱۲ قانون مجازات اسلامی. مطالعات فلسفی کلامی, 1405; 20(53): 73-100. doi: 10.22034/fvh.2024.17798.1898

تحلیل انتقادی اثبات‌پذیری زنا با فیلم از منظر فقه و حقوق موضوعه؛ نقدی بر اطلاق مواد ۱۶۰، ۱۶۱، ۱۶۲، ۲۱۱ و ۲۱۲ قانون مجازات اسلامی

مطالعات فقه اسلامی و مبانی حقوق
مقاله 4، دوره 20، شماره 53، شهریور 1405، صفحه 73-100    اصل مقاله (1.35 M)
نوع مقاله: مقاله علمی پژوهشی
شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/fvh.2024.17798.1898
نویسندگان
محمد کاظم توکلی اسلامی* 1؛ سید محمود هل اتایی2؛ محمدرضا رسولی3
1دانشجوی دکتری، گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
2استادیار، گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
3دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، پردیس فارابی دانشگاه تهران، قم، ایران.
چکیده
قانون مجازات اسلامی نه‌تنها اعتبار علم قاضی را پذیرفته، که آن را نیرومند‌ترین دلیل در میان ادلۀ اثبات دعاوی می‌داند. پیامد آشکار این رویکرد، اثبات‌پذیری زنا با فیلم به‌عنوان یکی از اسباب ایجاد علم در محاکم قضایی ایران است. آنچه دغدغۀ نگارندگان را سبب شده است، جنبۀ فقهی این چالش است. نگارندگان این مقاله با روش توصیفی- انتقادی، به اعتبار‌سنجی علم دادرس در اثبات زنا پرداخته‌اند. پژوهش‌ها نشان می‌دهد که اولاً براساس تحلیل مستندات فقهی، علم دادرس، برخلاف عقیدۀ مشهور فقیهان، مطلقاً معتبر نبوده و زنا با فیلم قابل اثبات نیست. ثانیاً درصورتی‌که پدیدۀ حقوقی، جنبۀ حق‌الناسی داشته باشد، نه دلیل شرعی، که تنها دلیل عقلیِ مبتنی بر ملازمه میان عقل و شرع می‌تواند علم قاضی را اعتبار بخشد؛ زیرا عقل مستقلاً درمی‌یابد که منع اعتبار علم حاصل از فیلم در واقعه‌ای که شخصی در آن بزه‌دیده است، موجب از بین رفتن حق او و نیز جری شدن مجرمان و گسترش جرایم در جامعه خواهد بود. تقبیح مستقل عقل، صغرای قاعدۀ ملازمه میان حکم عقل و شرع را تشکیل می‌دهد و حکم شرع را نیز همگام با خود می‌کند. بنابراین عقل با دو شرط، عمل قاضی به علم شخصی را از حیّز منع خارج می‌سازد: یکی آنکه در حقوق‌الناس باشد و دیگری اینکه مستند علم مانند فیلم، بیّن و سبب اقناع نفسی همگان باشد. همچنین جواز استناد دادرس به علم شخصی، بستگی کامل به قلمروی تقبیح عقلی دارد؛ گاهی عقل افزون بر تقبیح عدم اثبات اصل زنا با فیلم، عدم اثبات حد را نیز تقبیح می‌کند. گاهی نیز عقل تنها به تقبیح اصل عدم اثبات زنا بسنده می‌کند به‌گونه‌ای که مجازات حدی قابل اثبات نیست. ازاین‌رو، اطلاق مواد ۱۶۰، ۱۶۱، ۱۶۲، ۲۱۱ و ۲۱۲ قانون مجازات اسلامی که پیرامون علم قاضی است، نیازمند اصلاحات جدی می‌باشد.
کلیدواژه‌ها
اثبات پذیری زنا با فیلم؛ قانون مجازات اسلامی؛ علم قاضی؛ دلیل عقلی
سایر فایل های مرتبط با مقاله
مراجع
آمار
تعداد مشاهده مقاله: 1,571
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 45


سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب