اخبار و اعلانات

 آمار

تعداد نشریات116
تعداد شماره‌ها1,424
تعداد مقالات10,779
تعداد مشاهده مقاله3,393,086
تعداد دریافت فایل اصل مقاله1,889,748
خسروی, کاظم, احمدی فر, مصطفی. (1404). خوانشی نو بر شرط اجتهاد قاضی در ساحت تقنین ( گذار از وظیفه‌ی تقنینی به وظیفه ی مجرد قضائی). مطالعات فلسفی کلامی, (), -. doi: 10.22034/fvh.2025.21609.2184
کاظم خسروی; مصطفی احمدی فر. "خوانشی نو بر شرط اجتهاد قاضی در ساحت تقنین ( گذار از وظیفه‌ی تقنینی به وظیفه ی مجرد قضائی)". مطالعات فلسفی کلامی, , , 1404, -. doi: 10.22034/fvh.2025.21609.2184
خسروی, کاظم, احمدی فر, مصطفی. (1404). 'خوانشی نو بر شرط اجتهاد قاضی در ساحت تقنین ( گذار از وظیفه‌ی تقنینی به وظیفه ی مجرد قضائی)', مطالعات فلسفی کلامی, (), pp. -. doi: 10.22034/fvh.2025.21609.2184
خسروی, کاظم, احمدی فر, مصطفی. خوانشی نو بر شرط اجتهاد قاضی در ساحت تقنین ( گذار از وظیفه‌ی تقنینی به وظیفه ی مجرد قضائی). مطالعات فلسفی کلامی, 1404; (): -. doi: 10.22034/fvh.2025.21609.2184

خوانشی نو بر شرط اجتهاد قاضی در ساحت تقنین ( گذار از وظیفه‌ی تقنینی به وظیفه ی مجرد قضائی)

مطالعات فقه اسلامی و مبانی حقوق
مقالات آماده انتشار، اصلاح شده برای چاپ، انتشار آنلاین از تاریخ 01 دی 1404
نوع مقاله: مقاله علمی پژوهشی
شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/fvh.2025.21609.2184
نویسندگان
کاظم خسروی* 1؛ مصطفی احمدی فر2
1گروه حقوق، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران.
2استادیار گروه علوم قرآن و حدیث، جامعه المصطفی العالمیه،قم،ایران.
چکیده
شرط اجتهادِ قاضی درفقه اسلامی ازدیرباز محل بحث فقها وبالتبع وجود آن درعصرکنونی درنظام قضائی ایران که بر پایه ی موازین اسلامی بنا نهاده شده ،خصوصا با توجه به ندرت قضات مجتهد از یک سو وکثرت پرونده های مطروحه در محاکم دادگستری از سوی دیگر مورد تشکیک واقع شده است. اجتهادِ قاضی که از سوی مشهور فقها ضروری دانسته شده ،عمدتا به استناد دو روایت یک-معتبره ابوخدیجه و دو-مقبوله عمر بن حنظله می باشد.به طوری که بر اساس نظر اینان حکم صادره از سوی قاضی غیر مجتهد،با وجود مطابقت با موازین حق و حقیقت نافذ نخواهد بود.در مقابل عده ی دیگری از فقها دلالت روایات مذکور بر اجتهاد قاضی را نپذیرفته و به پشتوانه ی اطلاقات برخی از آیات قرآن کریم، ملاک صحت و نفوذ حکم را مطابقت آن با موازین حق و حقیقت دانسته،هرچند که این حکم از سوی قاضی مقلد صادر شده باشد.نگارنده نظر مشهور فقها رادرشرطیت اجتهادِ قاضی تایید نموده امابا بازخوانی ادله ی مذکوراین شرط راناظر به جنبه ی « تقنینی » احکام قضائی دانسته است.به طوری که امروزه باتشکیل نهاد قانونگذاری و منع قضات از تقنین، وظیفه ی آنان صرفامعطوف به جنبه ی « قضائی » بوده و صحت انجام این وظیفه نیازمند اجتهادنخواهد بود.
کلیدواژه‌ها
اجتهاد؛ قضا؛ جنبه ی تقنینی؛ جنبه ی قضائی
مراجع
آمار
تعداد مشاهده مقاله: 181
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 105


سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب