| Çağdaş insanda gözlenen anlamsızlık, amaçsızlık ve nihilizm duygusu; sekülarizm, metafiziğin gerilemesi, bilimselcilik, bireycilik, maddecilik, değer çoğullaşması, kimlik krizleri ve siyasal-toplumsal işlevsizlik gibi çok katmanlı etkenlerin kesişiminde ortaya çıkan karmaşık bir olgudur. Bu çalışma, söz konusu krizi Fârâbî’nin felsefî mirası ışığında ele almakta ve onun metafizik, nazarî–amelî hikmet, saadet, Medîne-i Fâzıla ve sanat (özellikle müzik) anlayışından hareketle çağdaş anlam krizine yönelik imkân ve çözüm önerilerini tartışmaktadır. Makalede, önce modern anlamsızlık krizinin tarihî, felsefî, dinî–kültürel, siyasal ve psikolojik/antropolojik sebepleri analiz edilmekte; ardından Fârâbî’nin metafiziğin kurucu rolüne, deneysel bilimin sınırlarına, teistik ilahiyatın felsefî temellendirilmesine ve nazarî–amelî hikmet bütünlüğüne dair görüşleri ortaya konulmaktadır. Sonrasında, şer ve acıların anlamlandırılması, insanın bütüncül varlık yapısı, özgür irade ve Medîne-i Fâzıla tasavvuru bağlamında insanın dünyayı dönüştürme sorumluluğu tartışılmakta; müziğin ahlâkî terbiye ve ruhsal sükûn bakımından işlevi incelenmektedir. Sonuç olarak makale, Fârâbî’nin nazarî ve amelî hikmeti birleştiren, metafizik temelli ve toplumsal boyutu ihmal etmeyen bütüncül yaklaşımının çağdaş anlam krizi ve nihilizm sorununa karşı hem teorik hem pratik imkânlar sunduğunu savunmaktadır. |
