اخبار و اعلانات

 آمار

تعداد نشریات120
تعداد شماره‌ها1,373
تعداد مقالات10,378
تعداد مشاهده مقاله3,234,822
تعداد دریافت فایل اصل مقاله1,803,180
قدسی, احمد. (1404). وثاقت تحف‌العقول و دلالت حدیث «معایش العباد»: واکاوی سند و متن. مطالعات فلسفی کلامی, (), -. doi: 10.22034/pht.2026.23213.1592
احمد قدسی. "وثاقت تحف‌العقول و دلالت حدیث «معایش العباد»: واکاوی سند و متن". مطالعات فلسفی کلامی, , , 1404, -. doi: 10.22034/pht.2026.23213.1592
قدسی, احمد. (1404). 'وثاقت تحف‌العقول و دلالت حدیث «معایش العباد»: واکاوی سند و متن', مطالعات فلسفی کلامی, (), pp. -. doi: 10.22034/pht.2026.23213.1592
قدسی, احمد. وثاقت تحف‌العقول و دلالت حدیث «معایش العباد»: واکاوی سند و متن. مطالعات فلسفی کلامی, 1404; (): -. doi: 10.22034/pht.2026.23213.1592

وثاقت تحف‌العقول و دلالت حدیث «معایش العباد»: واکاوی سند و متن

پژوهشنامه علوم حدیث تطبیقی
مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 15 دی 1404
نوع مقاله: مقاله پژوهشی
شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/pht.2026.23213.1592
نویسنده
احمد قدسی*
هیئت علمی جامعه المصطفی ص العالمیه
چکیده
کتاب «تحف العقول» ابن شعبة حرانی از منابع متقدم شیعی است که احادیث اهل‌بیت(ع) را مرسل نقل کرده و شامل روایات نابی در حوزه اعتقاد، اخلاق و فقه است. همین امر سبب شده عالمان شیعی حجیت سندی کتاب و اعتبار دلالی احادیث آن، به ویژه روایت مهم «معایش العباد»، را مورد نقد و بررسی قرار دهند. این روایت از پراسنادترین روایات کتاب است و شیخ انصاری بیش از دوازده حکم فقهی از آن استنباط کرده است.

این تحقیق با روش توصیفی-تحلیلی و استفاده از منابع کتابخانه‌ای، به بررسی اعتبار سندی کتاب و حجیت دلالی حدیث مذکور پرداخته است. نتایج نشان می‌دهد هرچند در میان محققان درباره وثاقت کتاب و دلالت حدیث اختلاف نظر وجود دارد، قرائن متعددی حجیت روایات تحف العقول، به ویژه حدیث «معایش العباد»، را اثبات می‌کند. عامل اصلی این اثبات، وثوق و اطمینان ناشی از گواهی علمای خبره و بزرگی همچون سید حسن صدر، آقا بزرگ طهرانی، بحرانی، مامقانی، حر عاملی، مجلس‌ای و شیخ انصاری نسبت به اعتبار کتاب، صحت انتساب آن به مؤلف، و وثوق مؤلف به صدور روایات است. این شهادت‌ها، اتحاد نسخه موجود با تحف العقول اصلی و وثاقت مؤلف را تأیید می‌کند. همچنین تعابیر مؤلف در مقدمه کتاب، حاکی از وثوق وی به صدور روایات است.

اعتبار روایت «معایش العباد» از جهت دلالت نیز قابل اثبات است؛ چرا که این حدیث نه تنها اشکال سندی ندارد، بلکه از حیث متن نیز فاقد اضطراب قابل اعتنایی است.
کلیدواژه‌ها
ابن‌شعبه‌حرانی؛ تحف العقول؛ وثاقت خبر؛ حدیث مرسل؛ معایش العباد
مراجع
آمار
تعداد مشاهده مقاله: 8


سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب