اخبار و اعلانات

 آمار

تعداد نشریات116
تعداد شماره‌ها1,424
تعداد مقالات10,779
تعداد مشاهده مقاله3,393,122
تعداد دریافت فایل اصل مقاله1,889,765
موحدی, روح الله, خاوری, محمد. (1404). هوش مصنوعی و خطر تحریف مفاهیم دینی: واکاوی ریشه‌های داده‌ای، الگوریتمی و متنی. مطالعات فلسفی کلامی, (), -. doi: 10.22034/pke.2026.22375.2048
روح الله موحدی; محمد خاوری. "هوش مصنوعی و خطر تحریف مفاهیم دینی: واکاوی ریشه‌های داده‌ای، الگوریتمی و متنی". مطالعات فلسفی کلامی, , , 1404, -. doi: 10.22034/pke.2026.22375.2048
موحدی, روح الله, خاوری, محمد. (1404). 'هوش مصنوعی و خطر تحریف مفاهیم دینی: واکاوی ریشه‌های داده‌ای، الگوریتمی و متنی', مطالعات فلسفی کلامی, (), pp. -. doi: 10.22034/pke.2026.22375.2048
موحدی, روح الله, خاوری, محمد. هوش مصنوعی و خطر تحریف مفاهیم دینی: واکاوی ریشه‌های داده‌ای، الگوریتمی و متنی. مطالعات فلسفی کلامی, 1404; (): -. doi: 10.22034/pke.2026.22375.2048

هوش مصنوعی و خطر تحریف مفاهیم دینی: واکاوی ریشه‌های داده‌ای، الگوریتمی و متنی

پژوهشنامه کلام
مقالات آماده انتشار، اصلاح شده برای چاپ، انتشار آنلاین از تاریخ 01 دی 1404
نوع مقاله: مقاله علمی پژوهشی
شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/pke.2026.22375.2048
نویسندگان
روح الله موحدی* 1؛ محمد خاوری2
1پژوهشگر همکار، گروه فلسفه دین، پژوهشکده بین المللی امام رضا (ع)، جامعه المصطفی العالمیه، مشهد، ایران
2پژوهشگر مدعو، گروه فلسفه دین، پژوهشکده بین‏‎المللی امام رضا (ع)، جامعه المصطفی العالمیه، مشهد، ایران
چکیده
با اینکه سوگیری‏های هوش مصنوعی موضوعی پربسامد در علوم کامپیوتر است، تحلیل پیامدهای آن در تحریف مفاهیم دینی، به عنوان یک حوزه میان‌رشته‌ای، هنوز مورد توجه جدی قرار نگرفته است. این مقاله با هدف رفع این خلأ، چارچوبی نظری برای ریشه‌یابی و مدیریت خطاهای هوش مصنوعی ارائه می‌دهد. بر اساس این چارچوب، خطاها محصول تعامل سه عامل به‌هم‌پیوسته‌اند: (1) سوگیری در داده‌ها (ورودی): به حاشیه رفتن ساختاری منابع شیعی در داده‌های آموزشی؛ (2) سوگیری در الگوریتم‌ها (پردازش): نقایص فنی و جهت‏گیری‎های ارزشی طراحان مدل‌ها؛ و (3) پیچیدگی متون دینی (موضوع): مقاومت زبان استعاری و ساختار چندمنبعی متون در برابر فهم مکانیکی. برای مواجهه با این چالش‌ها، مقاله بر ضرورتِ به‌کارگیری منظومه‌ای از راهکارهای فنی و راهبردی تأکید دارد که شامل تولید پیکره‌های معیار و گراف‌های دانش در لایه داده، استفاده از روش‌های تنظیم دقیق و تولید مبتنی بر بازیابی و بازخورد انسانی در لایه الگوریتم، و تغییر پارادایم به ابزار روشنگر در لایه متن است. مقاله در پایان، با تفکیک کارکردها به سه دسته محتوایی (پرخطر)، شکلی (امن) و دوگانه (مشروط)، نشان می‌دهد که راهکارهای سخت‌گیرانه فنی مختص حوزه محتوایی است و در سایر حوزه‌ها، تمرکز بر ارتقای سواد دیجیتال و مهارت‌هایی چون مهندسی پرسش کفایت می‌کند.
کلیدواژه‌ها
هوش مصنوعی؛ آموزش دینی؛ سوگیری داده ‏ای؛ سوگیری الگوریتمی؛ پیچیدگی متون دینی
مراجع
آمار
تعداد مشاهده مقاله: 38


سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب