اخبار و اعلانات

 آمار

تعداد نشریات120
تعداد شماره‌ها1,387
تعداد مقالات10,505
تعداد مشاهده مقاله3,365,152
تعداد دریافت فایل اصل مقاله1,876,294
ابراهیمی, مجتبی, طالعی, محمد حسین. (1404). شکاف سنجش گفتار در زبان فارسی: واکاوی تطبیقی قابلیت‌های هوش مصنوعی و استاندارد مرجع بنیاد سعدی. مطالعات فلسفی کلامی, (), -. doi: 10.22034/maz.2026.23036.1186
مجتبی ابراهیمی; محمد حسین طالعی. "شکاف سنجش گفتار در زبان فارسی: واکاوی تطبیقی قابلیت‌های هوش مصنوعی و استاندارد مرجع بنیاد سعدی". مطالعات فلسفی کلامی, , , 1404, -. doi: 10.22034/maz.2026.23036.1186
ابراهیمی, مجتبی, طالعی, محمد حسین. (1404). 'شکاف سنجش گفتار در زبان فارسی: واکاوی تطبیقی قابلیت‌های هوش مصنوعی و استاندارد مرجع بنیاد سعدی', مطالعات فلسفی کلامی, (), pp. -. doi: 10.22034/maz.2026.23036.1186
ابراهیمی, مجتبی, طالعی, محمد حسین. شکاف سنجش گفتار در زبان فارسی: واکاوی تطبیقی قابلیت‌های هوش مصنوعی و استاندارد مرجع بنیاد سعدی. مطالعات فلسفی کلامی, 1404; (): -. doi: 10.22034/maz.2026.23036.1186

شکاف سنجش گفتار در زبان فارسی: واکاوی تطبیقی قابلیت‌های هوش مصنوعی و استاندارد مرجع بنیاد سعدی

مطالعات آموزش بین‌المللی زبان فارسی
مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 30 شهریور 1404    اصل مقاله (410.49 K)
نوع مقاله: مقاله پژوهشی
شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/maz.2026.23036.1186
نویسندگان
مجتبی ابراهیمی* 1؛ محمد حسین طالعی* 2
1استادیار جامعه المصطفی( ص ) العالمیه
2استادیار و مدرس زبان فارسی المصطفی و دبیر آموزش و پروزش
چکیده
چکیده
پیشرفت‌های خیره‌کننده‌ی اخیر در هوش مصنوعی (AI) و مدل‌های زبانی بزرگ (LLMs)، چشم‌انداز سنجش خودکار مهارت‌های زبانی را دگرگون کرده است. اگرچه این فناوری در سنجش مولفه‌های صوری و کمی زبان توفیقاتی داشته، اما انطباق‌پذیری آن با چارچوب‌های استانداردی که بر «توانش ارتباطی»، «صحت محتوایی» و «تعامل اجتماعی» تأکید دارند، به‌ویژه در بافت زبان فارسی، به مثابه یک چالش نظری و فنی حل‌نشده باقی مانده است. پژوهش حاضر با هدف تبیین شکاف‌های معرفت‌شناختی و فنی هوش مصنوعی در انطباق با الزامات دقیق «استاندارد مرجع بنیاد سعدی» و تعیین مرزهای صلاحیت ماشین انجام شده است.
تحلیل‌ها نشان می‌دهد میان «پیچیدگی سطح مهارت» و «روایی سنجش ماشین» رابطه معکوس معناداری وجود دارد. در سطوح نوآموز و مقدماتی، ماشین به دلیل ماهیت صوری، کمی و ایستای شاخص‌ها (نظیر صحت تلفظ و واژگان پایه)، عملکردی معتبر و جایگزین‌پذیر دارد. اما در سطوح میانی که در استاندارد سعدی برخلاف چارچوب مشترک اروپایی (CEFR) به سه زیرسطح پیش‌میانی، میانی و فوق‌میانی تفکیک شده است، و نیز در سطوح پیشرفته، هوش مصنوعی دچار شکاف عملکردی عمیق است. یافته‌ها حاکی از آن است که ناتوانی ماشین در تفسیر «راهبردهای جبرانی»، کوری نسبت به «دانش پیشینه فرهنگی»، عدم تشخیص «بار عاطفی لحن»، سوگیری علیه لهجه‌های غیرمعیار و نارسایی در ارزیابی صحت محتوایی، به دلیل پدیده «توهم هوش مصنوعی»در سطوح عالی، تهدیدی جدی برای «روایی سازه» محسوب می‌شود.
واژگان کلیدی: سنجش گفتار، هوش مصنوعی، استاندارد بنیاد سعدی،
کلیدواژه‌ها
سنجش گفتار؛ هوش مصنوعی؛ استاندارد بنیاد سعدی؛ توانش ارتباطی؛ روایی سازه؛ اثر بازگشتی
مراجع
آمار
تعداد مشاهده مقاله: 23
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 15


سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب