اخبار و اعلانات

 آمار

تعداد نشریات116
تعداد شماره‌ها1,439
تعداد مقالات10,936
تعداد مشاهده مقاله3,710,313
تعداد دریافت فایل اصل مقاله2,022,471
خوب بین خوش نظر, سید کریم. (1404). نقد دیدگاه دکتر سُها در خصوص تناقض آیات جبر و اختیار در قرآن کریم. مطالعات فلسفی کلامی, (), 1-22. doi: 10.22034/jqopv.2026.11509
سید کریم خوب بین خوش نظر. "نقد دیدگاه دکتر سُها در خصوص تناقض آیات جبر و اختیار در قرآن کریم". مطالعات فلسفی کلامی, , , 1404, 1-22. doi: 10.22034/jqopv.2026.11509
خوب بین خوش نظر, سید کریم. (1404). 'نقد دیدگاه دکتر سُها در خصوص تناقض آیات جبر و اختیار در قرآن کریم', مطالعات فلسفی کلامی, (), pp. 1-22. doi: 10.22034/jqopv.2026.11509
خوب بین خوش نظر, سید کریم. نقد دیدگاه دکتر سُها در خصوص تناقض آیات جبر و اختیار در قرآن کریم. مطالعات فلسفی کلامی, 1404; (): 1-22. doi: 10.22034/jqopv.2026.11509

نقد دیدگاه دکتر سُها در خصوص تناقض آیات جبر و اختیار در قرآن کریم

قرآن پژوهی خاورشناسان
مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 21 بهمن 1404    اصل مقاله (309.07 K)
نوع مقاله: مقاله پژوهشی
شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/jqopv.2026.11509
نویسنده
سید کریم خوب بین خوش نظر*
عضو هیأت علمی و معاون پژوهش دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم
چکیده
آدمی از دیرباز با این دغدغه و پرسش بغرنج همراه بوده که آیا اَعمال و اَفعال صادر از وی بر اثر جبر طبیعی، تاریخی، اجتماعی و ... انجام پذیرفته است یا از سر اختیار و اراده وی می باشد؟ تجربۀ زیستۀ بشر گواه این حقیقت است که افزون بر ادلۀ عقلی و نقلی، آدمی با علم حضوری خود نیز در می یابد که موجودی مختار است و افعال وی به وصف اختیاری بودن از او صادر می شود. سُها از آتئیست های معاصر است که حدود پانزده صفحه از کتاب نهصد و سی و سه صفحه ای خود موسوم به «نقد قرآن» را به بررسی آیات جبر و اختیار در قرآن کریم اختصاص داده است. نتایج پژوهش حاکی از این است که سُها به علل مختلف؛ از جمله عدم درک درست و عمیق آموزه هایی؛ همچون «توحید افعالی»، «علم ازلی الهی و سازگاری آن با افعال اختیاری انسان» و «قضا و قدر الهی» از یک سو، و نیز خلط بین اِذن تکوینی و تشریعی، و بین اِضلال تکوینی و تشریعی و عدم توجه به این نکتۀ راهبردی که اِضلال تشریعی و ابتدائی از سوی خداوند، خلاف حکمت بالغۀ الهی و در تضاد با هدف و غایت آفرینش انسان است از سوی دیگر، و همچنین عدم تبیین درست آموزه های مورد باور مفسران و متکلمان امامیه در بارۀ آیات مورد بحث و عدم ارائۀ ادلۀ عقلی و نقلی قابل قبول در نقد آن آموزه ها از سوی سوم، دچار سوء فهم و مغالطۀ کُنه و وَجه گردیده، نتوانست به تحلیل جامع الاطرافی از آیات جبر و اختیار دست یابد. پژوهش حاضر به روش توصیفی ـ تحلیلی و با رهیافت درون و برون قرآنی سامان یافته است. روش گردآوری اطلاعات نیز کتابخانه ای می باشد.
کلیدواژه‌ها
سُها؛ مَشیّت الهی؛ آیات جبر و اختیار؛ توحید افعالی؛ علم اَزلی؛ اَمرٌ بین الامرین
مراجع
آمار
تعداد مشاهده مقاله: 65
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 35


سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب