اخبار و اعلانات

 آمار

تعداد نشریات120
تعداد شماره‌ها1,387
تعداد مقالات10,504
تعداد مشاهده مقاله3,363,583
تعداد دریافت فایل اصل مقاله1,875,491
فیاض, محمد صادق, نجیبی, محمدعلی, صادقی, محمدحسن. (1404). ملاکات دلالت جمله‌های شرطیه بر مفهوم از منظر آخوند خراسانی. مطالعات فلسفی کلامی, 2(24), 7-30.
محمد صادق فیاض; محمدعلی نجیبی; محمدحسن صادقی. "ملاکات دلالت جمله‌های شرطیه بر مفهوم از منظر آخوند خراسانی". مطالعات فلسفی کلامی, 2, 24, 1404, 7-30.
فیاض, محمد صادق, نجیبی, محمدعلی, صادقی, محمدحسن. (1404). 'ملاکات دلالت جمله‌های شرطیه بر مفهوم از منظر آخوند خراسانی', مطالعات فلسفی کلامی, 2(24), pp. 7-30.
فیاض, محمد صادق, نجیبی, محمدعلی, صادقی, محمدحسن. ملاکات دلالت جمله‌های شرطیه بر مفهوم از منظر آخوند خراسانی. مطالعات فلسفی کلامی, 1404; 2(24): 7-30.

ملاکات دلالت جمله‌های شرطیه بر مفهوم از منظر آخوند خراسانی

مطالعات اصول فقه امامیه
دوره 2، شماره 24، بهمن 1404، صفحه 7-30    اصل مقاله (543.89 K)
نوع مقاله: مقاله پژوهشی
نویسندگان
محمد صادق فیاض* 1؛ محمدعلی نجیبی* 2؛ محمدحسن صادقی* 3
1سطح پنج جامعة المصطفی العالمیة
2طلبه سطح چهار جامعت المصطفی العالمیه
3طلبه حامعت المسطفی العالمیه
چکیده
به نظر اکثریت اصولیان جملات شرطی صرف نظر از برخی شرایط ویژه، بر ملازمۀ بین شرط و جزا به نحو علیت منحصره، دلالت می‎کند. ویژگی مهم این معنا دلالت التزامی آن بر معنایی است که از آن اصطلاحاً به مفهوم، تعبیر می‎گردد. البته موضع مرحوم آخوند خراسانی در بارۀ دلالت شرط بر مفهوم مردد و بلکه متمایل به انکار است؛ آن‎چه به نظر ایشان در جملۀ شرطیه مسلّم است دلالت آن بر صرف ملازمۀ بین شرط و جزا است،
 اما افزون براین، دلیلی که دلالت جملۀ شرطیه را بر علیت انحصاری اثبات کند، در دست نیست. مهم‎ترین دلیل پرکاربرد در حوزۀ زبانی، تبادر است ولی نمونه‎ها و داده‎های زبانی نشان می‎دهد از شرط برای صرف تعلیق هم به فراوانی استفاده شده است. از جمله راه‎حل‎های دیگر، تمسک به انصراف اطلاق تعلیق، به فرد اکمل است. هم‎چنین، به ظهور اطلاق تعلیق در علیت منحصره تمسک شده و این که شرطیۀ مطلق مانند صیغۀ امر مطلق است که در فرض شک بین وجوب نفسی و غیری، بر وجوب نفسی، حمل می‎گردد. از نظر آخوند جملۀ شرطیه حداکثر به صورت اتفاقی بر مفهوم دلالت می‎کند ولی این نحوه دلالت قاعده‎مند نیست. البته انکار اطلاق شرط در جملات خالی از قید و قرینه، سؤال برانگیز است؛ زیرا، بسامد آن کمتر از موارد مقید نیست ولی آخوند براساس این پیش‎فرض که جملۀ شرطیه مفهوم ندارد، به ظرفیت ادله، عنایت نکرده است. بنابراین، اطلاق شرط در قضایای شرطی نمی‎تواند به عنوان یک اتفاق تلقی شود بلکه می‎تواند به عنوان یک واقعیت زبانی فراگیر در نظر گرفته شود.
کلیدواژه‌ها: مفهوم، جملۀ شرطیه، شرط و جزا، آخوند خراسانی.
به نظر اکثریت اصولیان جملات شرطی صرف نظر از برخی شرایط ویژه، بر ملازمۀ بین شرط و جزا به نحو علیت منحصره، دلالت می‎کند. ویژگی مهم این معنا دلالت التزامی آن بر معنایی است که از آن اصطلاحاً به مفهوم، تعبیر می‎گردد. البته موضع مرحوم آخوند خراسانی در بارۀ دلالت شرط بر مفهوم مردد و بلکه متمایل به انکار است؛ آن‎چه به نظر ایشان در جملۀ شرطیه مسلّم است دلالت آن بر صرف ملازمۀ بین شرط و جزا است،
 اما افزون براین، دلیلی که دلالت جملۀ شرطیه را بر علیت انحصاری اثبات کند، در دست نیست. مهم‎ترین دلیل پرکاربرد در حوزۀ زبانی، تبادر است ولی نمونه‎ها و داده‎های زبانی نشان می‎دهد از شرط برای صرف تعلیق هم به فراوانی استفاده شده است. از جمله راه‎حل‎های دیگر، تمسک به انصراف اطلاق تعلیق، به فرد اکمل است. هم‎چنین، به ظهور اطلاق تعلیق در علیت منحصره تمسک شده و این که شرطیۀ مطلق مانند صیغۀ امر مطلق است که در فرض شک بین وجوب نفسی و غیری، بر وجوب نفسی، حمل می‎گردد. از نظر آخوند جملۀ شرطیه حداکثر به صورت اتفاقی بر مفهوم دلالت می‎کند ولی این نحوه دلالت قاعده‎مند نیست. البته انکار اطلاق شرط در جملات خالی از قید و قرینه، سؤال برانگیز است؛ زیرا، بسامد آن کمتر از موارد مقید نیست ولی آخوند براساس این پیش‎فرض که جملۀ شرطیه مفهوم ندارد، به ظرفیت ادله، عنایت نکرده است. بنابراین، اطلاق شرط در قضایای شرطی نمی‎تواند به عنوان یک اتفاق تلقی شود بلکه می‎تواند به عنوان یک واقعیت زبانی فراگیر در نظر گرفته شود.
کلیدواژه‌ها: مفهوم، جملۀ شرطیه، شرط و جزا، آخوند خراسانی.
کلیدواژه‌ها
کلیدواژه‌ها: مفهوم؛ جملۀ شرطیه؛ شرط و جزا؛ آخوند خراسانی
آمار
تعداد مشاهده مقاله: 8
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 6


سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب