اخبار و اعلانات

 آمار

تعداد نشریات116
تعداد شماره‌ها1,424
تعداد مقالات10,779
تعداد مشاهده مقاله3,391,513
تعداد دریافت فایل اصل مقاله1,888,788
امیدواری, سمیه, آقاجانی کشتلی, جواد. (1405). تحلیلی بر گونه‌شناسی سازه‌های آبی- تاریخی چرخاب در معماری جهان اسلام. مطالعات فلسفی کلامی, (), -. doi: 10.22034/mte.2025.21144.1911
سمیه امیدواری; جواد آقاجانی کشتلی. "تحلیلی بر گونه‌شناسی سازه‌های آبی- تاریخی چرخاب در معماری جهان اسلام". مطالعات فلسفی کلامی, , , 1405, -. doi: 10.22034/mte.2025.21144.1911
امیدواری, سمیه, آقاجانی کشتلی, جواد. (1405). 'تحلیلی بر گونه‌شناسی سازه‌های آبی- تاریخی چرخاب در معماری جهان اسلام', مطالعات فلسفی کلامی, (), pp. -. doi: 10.22034/mte.2025.21144.1911
امیدواری, سمیه, آقاجانی کشتلی, جواد. تحلیلی بر گونه‌شناسی سازه‌های آبی- تاریخی چرخاب در معماری جهان اسلام. مطالعات فلسفی کلامی, 1405; (): -. doi: 10.22034/mte.2025.21144.1911

تحلیلی بر گونه‌شناسی سازه‌های آبی- تاریخی چرخاب در معماری جهان اسلام

مطالعات تاریخی جهان اسلام
مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 31 فروردین 1405
نوع مقاله: مقاله علمی - پژوهشی
شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/mte.2025.21144.1911
نویسندگان
سمیه امیدواری* 1؛ جواد آقاجانی کشتلی2
1دانشیار، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه علم و هنر، یزد، ایران
2استادیار، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه علم و هنر، یزد، ایران
چکیده
چرخاب‌ها نوعی از سازه‌های آبی تاریخی هستند که در تمدن‌های مختلف اسلامی از جمله ایران، شام، مصر، آندلس استفاده می‌شده‌اند. این سازه‌ها با اهداف مختلف آب‌یاری، انتقال آب و تامین منابع آبی مورد استفاده قرار می‌گرفته‌اند. چرخاب‌های آب‌گرد در بیشتر جغرافیای جهان اسلام در انواع گوناگون بسته به شرایط سرزمین و نوع فناوری آن وجود داشته‌اند. هدف از ساخت آن‌ها معمولا انتقال آب به سطح تراز بالاتر و آب‌یاری مزارع و زمین‌های کشاورزی بوده است. این مقاله با هدف شناسایی انواع چرخاب‌های آب‌گرد و تحلیل کارکرد آن‌ها در مناطق مختلف جهان اسلام نوشته شده است. روش پژوهش این مقاله از نظر ماهیت و رویکرد، روش تاریخی – تحلیلی است و کوشیده است با بهره‌گیری از نمونه‌های موجود در منابع مکتوب تاریخی، متون جغرافیایی، سفرنامه‌های اسلامی و منابع مکمل به گونه‌شناسی و تحلیل چرخاب‌ها از منظرهای متفاوت بپردازد. نمونه‌ها از گستره جغرافیای جهان اسلام انتخاب شدند که در نهایت بر اساس روش تجزیه و تحلیل کیفی مورد بررسی و تحلیل قرار گرفتند. نتایج حاصل از پژوهش نشان داده است که چرخاب‌ها در مناطق مختلف جهان اسلام با فناوری‌های متفاوتی ساخته و به‌کار گرفته می‌شدند. بیشتر این سازه‌ها با نیروی آب به حرکت در می‌آمدند. برخی از آن‌ها برای تامین آب آشامیدنی شهری، برخی برای مصرف در صنعت و بیشتر برای آب‌یاری زمین‌های کشاورزی بوده‌اند. معمولا زمین‌ها در ارتفاع بالاتری نسبت به سطح آب قرار داشتند و آب مورد نیاز آن‌ها از طریق چرخاب تامین می‌شده است.
کلیدواژه‌ها
چرخاب؛ چرخاب آب‌گرد؛ سازه‌های آبی؛ میراث فرهنگی؛ جهان اسلام
مراجع
آمار
تعداد مشاهده مقاله: 16


سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب