اخبار و اعلانات

 آمار

تعداد نشریات116
تعداد شماره‌ها1,424
تعداد مقالات10,779
تعداد مشاهده مقاله3,391,152
تعداد دریافت فایل اصل مقاله1,888,515
شیخی, سمیه, حسینی, زینب السادات, عیوضی, حیدر. (1405). بازتاب کتیبه‌های جنوب عربستان در واکاوی احکام ذبح در قرآن و عهدین با تاکید بر دیدگاه هولگر زلنتین. مطالعات فلسفی کلامی, 20(39), 79-112. doi: 10.22034/jqopv.2026.22034.1440
سمیه شیخی; زینب السادات حسینی; حیدر عیوضی. "بازتاب کتیبه‌های جنوب عربستان در واکاوی احکام ذبح در قرآن و عهدین با تاکید بر دیدگاه هولگر زلنتین". مطالعات فلسفی کلامی, 20, 39, 1405, 79-112. doi: 10.22034/jqopv.2026.22034.1440
شیخی, سمیه, حسینی, زینب السادات, عیوضی, حیدر. (1405). 'بازتاب کتیبه‌های جنوب عربستان در واکاوی احکام ذبح در قرآن و عهدین با تاکید بر دیدگاه هولگر زلنتین', مطالعات فلسفی کلامی, 20(39), pp. 79-112. doi: 10.22034/jqopv.2026.22034.1440
شیخی, سمیه, حسینی, زینب السادات, عیوضی, حیدر. بازتاب کتیبه‌های جنوب عربستان در واکاوی احکام ذبح در قرآن و عهدین با تاکید بر دیدگاه هولگر زلنتین. مطالعات فلسفی کلامی, 1405; 20(39): 79-112. doi: 10.22034/jqopv.2026.22034.1440

بازتاب کتیبه‌های جنوب عربستان در واکاوی احکام ذبح در قرآن و عهدین با تاکید بر دیدگاه هولگر زلنتین

قرآن پژوهی خاورشناسان
دوره 20، شماره 39، دی 1404، صفحه 79-112    اصل مقاله (769.72 K)
نوع مقاله: مقاله پژوهشی
شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/jqopv.2026.22034.1440
نویسندگان
سمیه شیخی1؛ زینب السادات حسینی* 2؛ حیدر عیوضی3
1دانشجو ی دکتر ی رشته علوم قرآن و حدیث ، دانشکده الهیا ت و معارف اسلا می ، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایرا ن،
2دانشیا ر گروه علوم قرآن و حدیث ، دانشکده الهیا ت و معارف اسلا می ، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایرا ن z.hosseini@umz.ac.ir
3عضو هیئت علمی پژوهشگاه تفسیر ، پژوهشگاه قرآن و حدیث ، مؤسسه علمی فرهنگ ی دار الحدیث ، قم. ایران
چکیده
هدف:این پژوهش با تمرکز بر کتیبه‌های جنوب عربستان، به واکاوی تطبیقی احکام ذبح در قرآن، تورات و انجیل می‌پردازد و می‌کوشد با تأکید بر دیدگاه هولگر زلنتین، نظریه اقتباس قرآن از متون پیشین را به‌صورت انتقادی بازاندیشی کند. هدف اصلی تحقیق، تبیین ریشه‌های تاریخی، زبانی و حقوقی احکام ذبح و پرهیزهای غذایی و نشان‌دادن جایگاه قرآن در تداوم خلاق سنت‌های سامی پیشااسلامی است.
روش: روش پژوهش توصیفی ـ تحلیلی و مبتنی بر مطالعات بینامتنی، کتیبه‌شناختی، زبان‌شناختی و تحلیل منابع کتابخانه‌ای است و داده‌های اپیگرافیک جنوب عربستان در کنار آیات قرآنی و متون عهدین بررسی شده‌اند.
یافته ها: یافته‌ها نشان می‌دهد که مفاهیمی چون طهارت، نجاست، خون و ذبیحه، پیشینه‌ای ریشه‌دار در فرهنگ حقوقی سامی و قوانین غیریهودیان داشته و در کتیبه‌های جنوب عربستان بازتاب یافته‌اند. قرآن این میراث مشترک را با بازسازی مفهومی، از چارچوب محلی و قومی خارج کرده و به شریعتی جهان‌شمول برای امت اسلامی تبدیل نموده است.
نتیجه گیری: نتیجه‌گیری پژوهش آن است که احکام قرآنی ذبح نه حاصل اقتباس خطی از تورات و انجیل، بلکه محصول تعاملات چندلایه تاریخی، زبانی و فرهنگی جنوب عربستان است که در عین پیوستگی با سنت‌های پیشین، استقلال تفسیری و هویتی قرآن را تثبیت می‌کند.
کلیدواژه‌ها
کتیبه جنوب عربستان؛ مطالعات بینامتنی؛ ذبح؛ قرآن وعهدین؛ زلنتین
مراجع
  1. القرآن الکریم. ترجمه: ناصر مکارم شیرازی. ایران: انتشارات مرکز نشر قرآن جمهوری اسلامی: سلام، 1396.
  2. تنافرد، ساره و قاسم‌نژاد، زهرا. نقد و ارزیابی دیدگاه گابریل رینولدز درباره واژه «رجیم» در قرآن. قرآن‌پژوهی خاورشناسان، ۱۸، ۱۵۵–۱۷۸، ۱۴۰۲.
  3. خوانین‌زاده، محمدعلی. ادیان عربستان در دوران پایانی باستان: بازخوانی بر پایه شواهد مادی. نشریه آینه پژوهش، شماره 205، 207 تا 271، 1403.
  4. رضایی اصفهانی، محمدعلی. بررسی دیدگاه خاورشناسان درباره تأثیرپذیری قرآن از فرهنگ یهودی و مسیحی. مجله قرآن‌پژوهی خاورشناسان، شماره 8، 175 تا 194، 1389.
  5. ساجدی، اکبر؛ عرفانی‌راد، میرمحسن. نشانه حیات ذبیحه؛ بررسی اعتبار حرکت حیوان و خروج خون در حلیت ذبیحه. مطالعات حقوق، دوره 3، شماره 32، 72-92، 1398.
  6. سعدی، احمد؛ قضایی، محمدرضا. نقد دیدگاه گلدزیهر در مورد اقتباس آموزه‌های اسلام از یهود. قرآن‌پژوهی خاورشناسان، ۲۶، ۶۳-۸۲، ۱۳۹۸.
  7. السیوری، جمال الدین المقداد بن عبدالله. کنز العرفان فی فقه القرآن. قم: منشورات المکتبة المرتضویة للإحیاء الآثار الجعفریة. المطبعة: الحیدری، 1422ق.
  8. شهریور، مهین؛ ربی‌پور، محمدعلی. بررسی فقهی تفسیری حلیت مأکولات در ادیان ابراهیمی بر مبنای آیه سوم سوره مائده. دوفصلنامه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دوره 14، شماره 3، 137-154، 1400.
  9. الطباطبایی، السید محمد حسین. المیزان فی تفسیرالقرآن، جلد 7. منشورات الاعلمی للمطبوعات، بیروت: لبنان، 1367.
  10. الطبرسی، ابوعلی فضل بن حسن. مجمع البیان لعلوم القرآن، جلد 8. منشورات دارالمعرفه، دمشق، 1412 ق.
  11. العاملی (الشیخ البهائی)، بهاءالدین محمد بن الحسین. حرمه ذبایح اهل الکتاب. محقق: زهیر الاعرجی، موسسه الاعلمی للمطبوعات، بیروت: لبنان، 1410ق.
  12. العاملی، زین‌الدین ابن‌علی (شهید ثانی). مسالک الافهام الی تنقیح شرائع الاسلام. قم: موسسه المعارف الاسلامیه: 1413ق.
  13. علوی‌مهر، حسین و سرووند، اکرم. بررسی و نقد نظریه خودارجاعی قرآن در دانشنامه الیور لیمن با تأکید بر اندیشه‌های مقام معظم رهبری. قرآن‌پژوهی خاورشناسان، ۱۸، ۷۵–۹۸، ۱۴۰۲.
  14. فخر رازى، محمد بن عمر. التفسیر الکبیر (مفاتیح الغیب)، 32جلد، لبنان – بیروت: دار إحیاء التراث العربی، چاپ 3، 1420ق.
  15. قادری، سیدرضی. پژوهشی فقهی در حلیت ذبایح اهل کتاب با تأکید بر آیات قرآن. نشریه مطالعات فقه معاصر، شماره 2، 105-124، 1395.
  16. کتاب عبرانیان. رساله به عبرانیان، فصل‌های ۹: ۱۲–۱۴؛ ۱۰: ۱۰. در کتاب مقدس (عهد جدید)، بی‌تا.
  17. کتاب لاویان. سفر لاویان، فصل‌های ۱: ۳–۴؛ ۱۶: ۲۱–۲۲؛ ۱۷: ۱۰–۱۴. در کتاب مقدس (عهد عتیق)، بی‌تا.
  18. النجفی الجواهری، الشیخ محمد حسن. جواهر الکلام فی شرح شرایع الاسلام. محقق: محمود قوچانی. دار احیاء التراث العربی، بیروت: لبنان، 1266ق.
  19. Blasher, R. At the Threshold of the Quran (M. Ramyar, Trans). Tehran: Islamic Culture Publishing Office. 1995 .
  20. Donner, F. M., & Hasselbach-Andee, R. (Eds). Scripts and Scripture: Writing and Religion in Arabia circa 500–700 CE. The Oriental Institute of the University of Chicago. 2022.
  21. Pancheri, I., & Campos, R. A. de C. Abate halal e kosher e bem-estar animal [Halal slaughter and kosher and animal welfare]. Revista Jurídica da Universidade do Sul de Santa Catarina, Ano X(Nº 20)، Janeiro a Junho. 2020.
  22. Rubin, C. J. 1400 Years of Kingdom in Pre-Islamic Arabia. CNRS. 2014.
  23. Rubin, U. Mecca and Jerusalem. Jerusalem Studies in Arabic and Islam (JSAI), 14, 1–25. 2024.
  24. Vaezi, M., & Kazemi Moghadam, R. Comparative Study of the Permissibility (Being Halal) of Consuming Animal Meat in the Quran and the Bible. Journal of Interreligious Studies on the Qur'an and the Bible, 88–110. 2024.
  25. Zellentin, H.M. Law Beyond Israel: From the Bible to the Qur’an. Oxford University Press. 2022.
 

 

آمار
تعداد مشاهده مقاله: 15
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 11


سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب