اخبار و اعلانات

 آمار

تعداد نشریات116
تعداد شماره‌ها1,503
تعداد مقالات11,452
تعداد مشاهده مقاله4,158,839
تعداد دریافت فایل اصل مقاله2,326,046
حاجبی, غلامرضا. (1405). تحلیل انتقادی قرآنی دیدگاه مستشرقان درباره اصول اخلا قی پیامبراسلا م  در مواجهه با دشمن. مطالعات فلسفی کلامی, 20(39), 11-44. doi: 10.22034/jqopv.2026.21389.1433
غلامرضا حاجبی. "تحلیل انتقادی قرآنی دیدگاه مستشرقان درباره اصول اخلا قی پیامبراسلا م  در مواجهه با دشمن". مطالعات فلسفی کلامی, 20, 39, 1405, 11-44. doi: 10.22034/jqopv.2026.21389.1433
حاجبی, غلامرضا. (1405). 'تحلیل انتقادی قرآنی دیدگاه مستشرقان درباره اصول اخلا قی پیامبراسلا م  در مواجهه با دشمن', مطالعات فلسفی کلامی, 20(39), pp. 11-44. doi: 10.22034/jqopv.2026.21389.1433
حاجبی, غلامرضا. تحلیل انتقادی قرآنی دیدگاه مستشرقان درباره اصول اخلا قی پیامبراسلا م  در مواجهه با دشمن. مطالعات فلسفی کلامی, 1405; 20(39): 11-44. doi: 10.22034/jqopv.2026.21389.1433

تحلیل انتقادی قرآنی دیدگاه مستشرقان درباره اصول اخلا قی پیامبراسلا م  در مواجهه با دشمن

قرآن پژوهی خاورشناسان
دوره 20، شماره 39، دی 1404، صفحه 11-44    اصل مقاله (709.44 K)
نوع مقاله: مقاله پژوهشی
شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/jqopv.2026.21389.1433
نویسنده
غلامرضا حاجبی*
استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم،قم،ایران
چکیده
هدف: این پژوهش، با رویکردی انتقادیـقرآنی، به تحلیل دیدگاه‌های خاورشناسان معاصر درباره‌ی اصول اخلاقی حاکم بر رفتار پیامبر اسلام(ص) با دشمنان می‌پردازد. هدف اصلی، نقد نظام‌مند این دیدگاه‌ها از طریق مقایسه‌ی آن‌ها با مبانی قرآنی سیره‌ی نبوی است. با به‌کارگیری روش تحلیل محتوای کیفی و رویکرد تطبیقی، اصول کلیدی اخلاقی شامل رحمت، عفو، عدالت و صلح‌جویی، مستقیماً از آیات قرآن کریم و با استناد به تفاسیر معتبر استخراج شده‌اند. سپس، برداشت‌های خاورشناسان شاخصی چون ویلیام مونتگمری وات، کارن آرمسترانگ، جان اسپوزیتو، ویلفرد مادلونگ، برنارد لوییس، مایکل کوک، آنه‌ماری شیمل، فرد دانر و ماکسیم رودنسون، مورد بررسی انتقادی قرار گرفته‌اند. یافته‌ها: یافته‌ها نشان می‌دهد قرآن کریم چارچوبی اخلاقی منسجم برای تعامل با دشمن ترسیم می‌کند که در مواضع عملی پیامبر(ص) مانند عفو عمومی در فتح مکه، دعای ایشان برای هدایت مردم طائف، رفتار عادلانه با بنی‌قریظه و پذیرش پیمان حدیبیه تجلی یافته است. در مقابل، تحلیل‌های تقلیل‌گرایانه‌ی بسیاری از خاورشناسان، که رحمت و عفو را ناشی از انگیزه‌های سیاسی یا شخصیتی، عدالت را برآمده از ملاحظات قبیله‌ای و صلح‌جویی را دیپلماسی سکولار تفسیر می‌کنند، این پژوهش ثابت می‌کند این اصول، ریشه در وحی داشته و هدف غایی آن‌ها صرفاً هدایت و اصلاح است. نتیجه‌گیری: نتیجه‌گیری پژوهش بر ضرورت بازخوانی سیره‌ی نبوی از طریق منابع اصیل اسلامی، به ویژه قرآن کریم، تأکید می‌کند تا از تحریف‌های خاورشناسانه پرهیز شده و الگویی فراگیر برای تعامل انسانی ارائه گردد.
کلیدواژه‌ها
کلیدواژه‌ها: پیامبر اسلام(ص)؛ سیره نبوی؛ اخلاق جنگ؛ خاورشناسان؛ قرآن کریم؛ رحمت؛ صلح‌جویی
مراجع
  1. قرآن کریم با ترجمه مکارم شیرازی.
  2. صادقی، تقی. رویکرد خاورشناسان به قرآن. تهران: انتشارات فرهنگ‌گستر، ۱۳۷۹.
  3. زمانی، حسن. شرق‌شناسی و اسلام‌شناسی غربیان. قم: بوستان کتاب، چاپ اول، ۱۳۸۶.
  4. الصغیر، محمدحسین علی. خاورشناسان و پژوهش‌های قرآنی. قم: مطلع الفجر، چاپ اول، ۱۳۷۲.
  5. عبدالمحمدی. «نقد دیدگاه مستشرقان درباره جنگ‌های پیامبر اعظم‌(ص) با رویکرد قرآنی». فصلنامه قرآن‌پژوهی خاورشناسان، شماره ۱۳، ۱۳۹۱.
  6. یعقوبی، محمدرضا. «تحلیل اخلاق نبوی در مواجهه با دشمن از منظر قرآن». پایان‌نامهٔ کارشناسی ارشد، دانشگاه پیام‌نور، ۱۴۰۱.
  7. دِیون پورت، جان. عذر تقصیر به پیشگاه: محمد‌(ص) و قرآن. مترجم: غلامرضا سعیدی، نشر موسسه فرهنگی جهان‌رایانه کوثر، چاپ اول، ۱۳۸۵.
  8. مکارم شیرازی، ناصر. تفسیر نمونه. تهران: دارالکتب الاسلامیة، بی‌تا.
  9. ابن‌هشام، عبدالملک. السیرة النبویة. بیروت: دارالکتب العلمیة، ۱۴۱۸.
  10. طبرسی، فضل بن حسن. مجمع البیان فی تفسیر القرآن. بیروت: دارالمعرفة، ۱۳۹۵ق.
  11. ابن‌کثیر، اسماعیل بن عمر. تفسیر القرآن العظیم. بیروت: دارالفکر، ۱۴۲۴.
  12. جوادی‌آملی، عبدالله. تسنیم: تفسیر قرآن کریم. قم: مرکز نشر إسراء، ۱۴۰۱.
  13. شوقی ابوالخلیل. اسلام در زندان اتهام. ترجمه: حسن اکبری مرزناک، تهران: بعثت، ۱۳۵۵.
  14. طباطبایی، محمدحسین. المیزان فی تفسیر القرآن. قم: مؤسسة النشر الاسلامی، ۱۳۹۰ق.
  15. Arnold, Thomas  The Preaching of Islam: a history of the propagation of the Muslim faith. London: Constable. 1930.
  16. Armstrong, Karen. Muhammad: A Biography of the Prophet. San Francisco: HarperOne.1992.
  17. Cook, Michael. Muhammad. Oxford: Oxford University Press.1983.
  18. Donner, Fred  The Early Islamic Conquests. Princeton: Princeton University Press.1981.
  19. Esposito, John  Islam: The Straight Path. Oxford: Oxford University Press.1998.
  20. Lewis, Bernard. The Arabs in History. Oxford: Oxford University Press.2002.
  21. Madelung, Wilferd. The Succession to Muhammad. Cambridge: Cambridge University Press.1997.
  22. Rodinson, Maxime. Muhammad. London: Penguin Books.1971.
  23. Schimmel, Annemarie. And Muhammad Is His Messenger: The Veneration of the Prophet in Islamic Piety. Chapel Hill: University of North Carolina Press.1985.
  24. Watt, W.  Muhammad at Mecca. Oxford: Clarendon Press.1953.
  25. Watt, W.  Muhammad at Medina. Oxford: Clarendon Press.1956.
  26. Watt, W.  Islamic Revelation in the Modern World. Edinburgh: Edinburgh University Press.1969.
آمار
تعداد مشاهده مقاله: 231
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 170


سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب