اخبار و اعلانات

 آمار

تعداد نشریات116
تعداد شماره‌ها1,424
تعداد مقالات10,777
تعداد مشاهده مقاله3,390,982
تعداد دریافت فایل اصل مقاله1,888,288
نوازی, معصومه, حیدری مزرعه آخوند, محمدعلی, دهقان منگابادی, بمانعلی. (1404). بررسی تطبیقی اختیاردرمانی از دیدگاه قرآن‌کریم و ویکتورفرانکل. مطالعات فلسفی کلامی, 19(37), 11-44. doi: 10.22034/qve.2026.19660.1775
معصومه نوازی; محمدعلی حیدری مزرعه آخوند; بمانعلی دهقان منگابادی. "بررسی تطبیقی اختیاردرمانی از دیدگاه قرآن‌کریم و ویکتورفرانکل". مطالعات فلسفی کلامی, 19, 37, 1404, 11-44. doi: 10.22034/qve.2026.19660.1775
نوازی, معصومه, حیدری مزرعه آخوند, محمدعلی, دهقان منگابادی, بمانعلی. (1404). 'بررسی تطبیقی اختیاردرمانی از دیدگاه قرآن‌کریم و ویکتورفرانکل', مطالعات فلسفی کلامی, 19(37), pp. 11-44. doi: 10.22034/qve.2026.19660.1775
نوازی, معصومه, حیدری مزرعه آخوند, محمدعلی, دهقان منگابادی, بمانعلی. بررسی تطبیقی اختیاردرمانی از دیدگاه قرآن‌کریم و ویکتورفرانکل. مطالعات فلسفی کلامی, 1404; 19(37): 11-44. doi: 10.22034/qve.2026.19660.1775

بررسی تطبیقی اختیاردرمانی از دیدگاه قرآن‌کریم و ویکتورفرانکل

قرآن و علم
دوره 19، شماره 37، دی 1404، صفحه 11-44    اصل مقاله (683.34 K)
نوع مقاله: مقاله پژوهشی
شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/qve.2026.19660.1775
نویسندگان
معصومه نوازی* 1؛ محمدعلی حیدری مزرعه آخوند2؛ بمانعلی دهقان منگابادی2
1نویسنده مسئول، دانشجوی دکتری رشته تفسیرتطبیقی، دانشگاه یزد، یزد، ایران
2دانشیار گروه علوم قرآن و حدیث، دانشگاه یزد، یزد، ایران
چکیده
یکی از راه‌های درمان بیماری‌های روحی و روانی پذیرش اختیار در زندگی است. فرانکل در روش معنادرمانی خود از اختیار به عنوان یکی از مولفه‌های معنادرمانی یاد می‌کند، اختیاردرمانی به معنای نفی جبر محیطی و وراثتی و پذیرش مسولیت اعمال خویش در زندگی است. این مفهوم و مولفه‌های آن در آیه‌های قرآن کریم نیز بیان شده است برای نمونه می‌توان به عبارت«کُلُّ نَفسِ بِمَا کَسَبَت رَهِینَةٌ»(مدثر/ 38) اشاره کرد. این تحقیق در پی سنجش مولفه‌های اختیار درمانی فرانکل با آموزه‎های قرآن است. از این رو در این پژوهش تلاش شده است تا به شیوه توصیفی- تحلیلی و رویکرد تطبیقی دیدگاه ویکتور فرانکل در روش اختیار درمانی با آموزه‌های قرآن مورد بررسی و تطبیق قرار گیرد. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که قرآن کریم با نقد تقلیل‌گرایی انسان‌شناختی، نسبی‌گرایی اخلاقی و محدودنگری دنیوی در دیدگاه فرانکل، الگویی متعالی و خدا‌محور از اختیار و سعادت انسان ارائه می‌کند که ظرفیت تکمیل روان‌درمانی وجودگرا را دارد.
کلیدواژه‌ها
قرآن؛ معنادرمانی؛ اختیار درمانی؛ جبر محیطی؛ جبر وراثتی؛ ویکتور فرانکل
مراجع
  1. قرآن کریم، ترجمه: محمدمهدی فولادوند، تهران: مطالعات تاریخ و معارف اسلامی، 1376ش.
  2. ابن‌ابی‌جمهور، محمد بن زین‌الدین، عوالی اللئالی العزیزیة، تحقیق و تصحیح: مجتبی عراقی، قم: دارالسیدالشهداء، بی‌جا، بی‌تا.
  3. ابن‌بابویه، محمد بن علی، التوحید، قم: نشر اسلامی، بی‌جا، 1357ش.
  4. ابن‌بابویه، محمد بن علی، ثواب الأعمال و عقاب الأعمال، تحقیق: سید حسن موسوی، قم: انتشارات الرضی، چاپ دوم، 1368ش.
  5. ابن‌بابویه، محمد بن علی، خصال، تحقیق: علی‌اکبر غفاری، قم: انتشارات اسلامی، چاپ اول، 1362ش.
  6. ابن‌بابویه، محمد بن علی، عیون اخبار الرضا(ع)، بی‌جا: مؤسسه الاعلمی للمطبوعات، بیروت، 1404ق.
  7. ابن‌عاشور، محمد طاهر، تفسیر التحریر و التنویر، بیروت: مؤسسه التاریخ العربی، چاپ اول، 1420ق.
  8. ابن‌کثیر، اسماعیل بن عمر، تفسیر القرآن العظیم، بیروت: دارالکتب العلمیة، چاپ اول، 1419ق.
  9. بصیری، حمیدرضا؛ گوهری، مریم، «نقش وراثت در سرنوشت انسان از منظر قرآن و حدیث»، مجله سراج منیر، شماره 13، 1392ش.
  10. تمیمی آمدی، عبدالواحد بن محمد، غررالحکم و دررالکلم، قم: دارالکتب الاسلامیة، چاپ دوم، 1410ق.
  11. جوادی آملی، عبدالله، تفسیر تسنیم، قم: اسراء، چاپ اول، 1378ش.
  12. حر عاملی، محمد بن حسن، تفصیل وسائل الشیعه الی تحصیل مسائل الشریعه، قم: آل‌البیت، چاپ اول، 1104ق.
  13. خصیبی، حسین بن حمدان، هدایة الکبری، بیروت: مؤسسة البلاغ، بی‌جا، 1419ق.
  14. راوندی، قطب‌الدین سعید بن عبدالله، منهاج‌البراعة فی شرح نهج‌البلاغه، قم: کتابخانه آیت‌الله العظمی مرعشی نجفی، چاپ اول، 1406ق.
  15. زمخشری، محمود بن عمر، الکشاف عن حقائق غوامض التنزیل و عیون الاقاویل فی وجوه التأویل، بیروت: دارالکتاب العربی، چاپ سوم، 1407ق.
  16. شریف رضی، محمد بن حسین، نهج‌البلاغه، تصحیح: صبحی صالح، قم: هجرت، 1414ق.
  17. طباطبایی، محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، بیروت: مؤسسه الاعلمی للمطبوعات، چاپ اول، 1390ش.
  18. طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر جوامع الجامع، قم: مرکز مدیریت حوزه علمیه، چاپ اول، 1412ق.
  19. طبرسی، فضل بن حسن، مجمع‌البیان فی تفسیر القرآن، تهران: ناصرخسرو، چاپ سوم، 1372ش.
  20. طبری، محمد بن جریر، جامع‌البیان فی تفسیر القرآن، بیروت: دارالمعرفه، بی‌جا، 1412ق.
  21. طوسی، محمد بن حسن، التبیان فی تفسیر القرآن، بیروت: دار احیاء التراث العربی، چاپ اول، بی‌تا.
  22. فخر رازی، محمد بن عمر، التفسیر الکبیر (مفاتیح الغیب)، بیروت: دار احیاء التراث العربی، چاپ سوم، 1420ق.
  23. فرانکل، ویکتور امیل، انسان در جست‌وجوی معنا، ترجمه: کامیار زارعی، تهران: فانوس سپهر، چاپ اول، 1402ش.
  24. فرانکل، ویکتور امیل، انسان در جست‌وجوی معنا، ترجمه: نهضت صالحیان و مهین میلانی، بی‌جا، بی‌ناشر، بی‌تا.
  25. فرانکل، ویکتور امیل، پزشک و روح، ترجمه: فرخ سیف‌بهزاد، تهران: لیوسا، چاپ هفتم، 1401ش.
  26. فرانکل، ویکتور امیل، معنادرمانی (مبانی و کاربردهای معنادرمانی)، ترجمه: مهین میلانی، تهران: لیوسا، چاپ دوازدهم، 1401ش.
  27. فرانکل، ویکتور امیل، معنادرمانی، ترجمه: فاطمه شعیبی، بی‌جا، بی‌ناشر، 1392ش.
  28. قرشی بنابی، علی‌اکبر، تفسیر احسن‌الحدیث، تهران: بنیاد بعثت، چاپ دوم، 1375ش.
  29. قمی، علی بن ابراهیم، تفسیر القمی، قم: دارالکتاب، چاپ سوم، 1363ش.
  30. کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، تحقیق: علی‌اکبر غفاری، تهران: دارالکتب الاسلامیة، چاپ چهارم، 1407ق.
  31. متقی، علی بن حسام‌الدین، کنز العمال فی سنن الاقوال و الأفعال، بیروت: دارالکتب العلمیة، بی‌جا، 1419ق.
  32. مجلسی، محمدباقر، بحارالانوار الجامعة لدرر اخبار الأئمة الأطهار، بیروت: دار احیاء التراث العربی، بی‌جا، 1403ق.
  33. محمدی ری‌شهری، محمد، میزان‌الحکمة، قم: دارالحدیث، چاپ دوم، 1383ش.
  34. مغنیه، محمدجواد، التفسیر الکاشف، قم: دارالکتب الاسلامی، چاپ اول، 1424ق.
  35. مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، تهران: دارالکتب الاسلامیة، چاپ دهم، 1371ش.
آمار
تعداد مشاهده مقاله: 27
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 31


سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب