اخبار و اعلانات

 آمار

تعداد نشریات116
تعداد شماره‌ها1,424
تعداد مقالات10,777
تعداد مشاهده مقاله3,390,932
تعداد دریافت فایل اصل مقاله1,888,201
ربانی خواه, احمد, موحدی راد, مسعود. (1404). مؤلفه‌‌های اثرگذاری تلاوت آوایی قرآن بر مستمعین. مطالعات فلسفی کلامی, 13(25), 317-340. doi: 10.22034/qer.2026.16730.1217
احمد ربانی خواه; مسعود موحدی راد. "مؤلفه‌‌های اثرگذاری تلاوت آوایی قرآن بر مستمعین". مطالعات فلسفی کلامی, 13, 25, 1404, 317-340. doi: 10.22034/qer.2026.16730.1217
ربانی خواه, احمد, موحدی راد, مسعود. (1404). 'مؤلفه‌‌های اثرگذاری تلاوت آوایی قرآن بر مستمعین', مطالعات فلسفی کلامی, 13(25), pp. 317-340. doi: 10.22034/qer.2026.16730.1217
ربانی خواه, احمد, موحدی راد, مسعود. مؤلفه‌‌های اثرگذاری تلاوت آوایی قرآن بر مستمعین. مطالعات فلسفی کلامی, 1404; 13(25): 317-340. doi: 10.22034/qer.2026.16730.1217

مؤلفه‌‌های اثرگذاری تلاوت آوایی قرآن بر مستمعین

مطالعات قرائت قرآن
دوره 13، شماره 25، دی 1404، صفحه 317-340    اصل مقاله (596.44 K)
نوع مقاله: مقاله علمی پژوهشی
شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/qer.2026.16730.1217
نویسندگان
احمد ربانی خواه1؛ مسعود موحدی راد2
1نویسنده مسئول، استادیار گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
2کارشناس ارشد علوم قرآن و حدیث، دانشگاه پیام نور مرکز نیشابور،نیشابور، ایران،
چکیده
هدف: این پژوهش با هدف شناسایی مؤلفه‌های تأثیرگذار تلاوت آوایی قرآن کریم بر مخاطبان و مستمعین انجام شده است. مسئله اصلی تحقیق، پاسخ به این پرسش است که با رعایت چه شرایط و ویژگی‌هایی می‌توان انتظار داشت تلاوت قرآن بر شنوندگان اثرگذار باشد و آنان را تحت تأثیر قرار دهد.
روش:پژوهش حاضر به شیوه کتابخانه‌ای و با روش توصیفی-تحلیلی انجام شده است. داده‌ها از طریق مطالعه منابع معتبر (شامل کتب تفسیری، روایی، تاریخی و آثار مرتبط با موسیقی و آواشناسی) و نیز تحلیل اجراهای ملموس قاریان برجسته جهان اسلام گردآوری و سپس با رویکردی تحلیلی، مؤلفه‌های اثرگذاری استخراج و دسته‌بندی شده‌اند.
 
یافته‌ها:یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که پنج مؤلفه اصلی در اثرگذاری تلاوت قرآن بر مستمعین نقش دارند: ۱) خشوع: حالتی روحانی که از تقوای الهی سرچشمه می‌گیرد و تلاوت را از سطح اجرای صرفاً فنی فراتر می‌برد. ۲) تنوع: استفاده از گستره کامل صدا و به‌کارگیری طیف گوناگونی از نغمات و پرده‌های صوتی. ۳) رعایت تکیه‌ها (نبر): توجه به ضرب‌آهنگ طبیعی کلمات و عبارات قرآنی که در انتقال صحیح معنا نقش اساسی دارد. ۴) همگونی: رعایت پیوستگی صوتی و لحنی در فرازهای متوالی تلاوت. ۵) هماهنگی: انتخاب نغمات متناسب با محتوای آیات (مانند استفاده از مقام صبا برای آیات عذاب و مقام راست برای آیات بشارت).
نتیجه‌گیری:
تلاوت اثرگذار قرآن حاصل تلفیق هنرمندانه کلام وحی با نغمات آسمانی است، مشروط به رعایت مؤلفه‌های پنج‌گانه مذکور. قاریان با التزام به این اصول می‌توانند تلاوتی ارائه دهند که افزون بر جنبه عبادی، به‌عنوان ابزاری فرهنگی و هنری در جذب مخاطبان و انتقال پیام الهی مؤثر باشد.
 
کلیدواژه‌ها
تلاوت قرآن؛ اثرگذاری؛ خشوع؛ تنوع لحن؛ تکیه‌ها (نبر)؛ هماهنگی نغمه و معنا
مراجع
  1. قرآن کریم.
  2. ابن‌بابویه، محمّد بن علی، امالی، ترجمه: کمره‌ای، تهران: کتابچی، ۱۳۷۶.
  3. ابن‌خلدون، عبدالرحمن بن محمّد حضرمی، مقدّمه، ترجمه: محمّد پروین گنابادی، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی، ۱۳۶۲.
  4. اصفهانی، ابوالفرج، الاغانی، قاهره: دارالکتب المصریه، بی‌تا.
  5. آمدی، عبدالواحد بن محمّد، تصنیف غررالحکم و دررالکلم، تحقیق: مصطفی درایتی، قم: تابع، ۱۳۶۶.
  6. آوینی، سید مرتضی، آینه جادو، تهران: برگ، ۱۳۷۰.
  7. ایرانی، اکبر، حال دوران، تهران: سازمان چاپ و انتشارات، ۱۳۸۶.
  8. توحیدی، ابوحیّان، المقابسات، تحقیق: محمّد توفیق، تهران: مرکز نشر دانشگاهی، ۱۳۶۶.
  9. جاحظ، عمروبن بحر، الحیوان، تحقیق: عبدالسلام محمّد هارون، بیروت: داراحیاء التراث العربی، ۱۹۶۹م.
  10. حرّ عاملی، وسائل الشیعه، قم: آل‌البیت ^ لاحیاء التراث، ۱۴۱۲ق.
  11. خامنه‌ای، سید علی، متن سخنرانی در پایگاه مجازی رهبری، آدرس: ir، ۱۳۸۲.
  12. خمینی، روح‌الله، شرح چهل حدیث، تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، ۱۳۸۳.
  13. دارابی، محمّدبن محمد، مقامات السالکین، قم: نشر مرصاد، ۱۴۱۸ق.
  14. راغب اصفهانی، حسین بن محمد، المفردات فی غریب القرآن، تهران: چاپ محمّد سیدکیلانی، ۱۳۳۲.
  15. رسائل اخوان الصفا و خلّان الوفاء، الرساله الخامسه فی الموسیقی، تصحیح: زرکلی، مصر: المکتبة التجاریه الکبری، ۱۳۴۷ق.
  16. زاده محمّدی، علی؛ پولادی، فرزانه، مقدّمه‌ای بر موسیقی، عصب و روان، تهران: شباهنگ، ۱۳۹۱.
  17. شاه میوه اصفهانی، غلامرضا، هنر تلاوت، تهران: تلاوت، ۱۳۸۷.
  18. شعاعی، علی‌اصغر، صدای ماندگار در هنر قرائت قرآن کریم، قم: نشرا (مؤسسه قرآن و نهج‌البلاغه)، ۱۳۹۱.
  19. شهیدی، سید جعفر، زندگانی علی بن الحسین، تهران: نشر دفتر نشر فرهنگ اسلامی، ۱۳۷۴.
  20. صنعانی، عبدالرزّاق بن همام، المصنّف، تحقیق: اعظمی، بیروت: منشورات المجلس العلمی، بی‌تا.
  21. طباطبایی، سید محمّد حسین، تفسیر المیزان، ترجمه: سیّد محمّد باقر موسوی، قم: دفتر انتشارات اسلامی، ۱۳۷۴.
  22. کلینی، محمّدبن یعقوب، کافی، (به کوشش غفّاری)، تهران: دارالکتب الاسلامیه، ۱۳۷۵.
  23. مجلسی، محمدباقر، بحارالانوار، بیروت: بی‌نا، ۱۴۰۳ق.
  24. محدّثی، جواد، مصاحبه با پایگاه مجازی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، آدرس: org، ۱۳۸۵.
  25. محمّدی ری‌شهری، محمّد، منتخب میزان الحکمه، تلخیص: سیّد حمید حسینی، تهران: سازمان چاپ و نشر دارالحدیث، ۱۳۹۳.
  26. مقدّسی، ابو عبدالله محمّدبن احمد، احسن التقاسیم فی معرفة الاقالیم، بیروت: دار صادر، بی‌تا.
  27. موسوی بلده، سیّد محسن، حلیة القرآن سطح ۲، تهران: سازمان تبلیغات اسلامی، ۱۳۶۸.
  28. نجمی، کمال، زندگانی شیخ مصطفی اسماعیل در سایه قرآن، ترجمه و تحقیق: سعید ملّاحسینی، تهران: مرکز طبع و نشر قرآن، ۱۳۸۸.
  29. نلسون، کریستیانو، هنر قرائت قرآن، ترجمه و تحقیق: ستوده‌نیا و جان‌نثاری، تهران: زمان نو، ۱۳۹۰.
آمار
تعداد مشاهده مقاله: 12
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 7


سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب