اخبار و اعلانات

 آمار

تعداد نشریات116
تعداد شماره‌ها1,503
تعداد مقالات11,452
تعداد مشاهده مقاله4,162,457
تعداد دریافت فایل اصل مقاله2,329,334
افتخاری, رجبعلی, مطهری, محمد لطیف. (1404). وظیفه‌مندی نهاد حکومت در قبال تربیت عقلانی از منظر فقه اسلامی. مطالعات فلسفی کلامی, 12(24), 89-103. doi: 10.22034/mft.2026.22157.1480
رجبعلی افتخاری; محمد لطیف مطهری. "وظیفه‌مندی نهاد حکومت در قبال تربیت عقلانی از منظر فقه اسلامی". مطالعات فلسفی کلامی, 12, 24, 1404, 89-103. doi: 10.22034/mft.2026.22157.1480
افتخاری, رجبعلی, مطهری, محمد لطیف. (1404). 'وظیفه‌مندی نهاد حکومت در قبال تربیت عقلانی از منظر فقه اسلامی', مطالعات فلسفی کلامی, 12(24), pp. 89-103. doi: 10.22034/mft.2026.22157.1480
افتخاری, رجبعلی, مطهری, محمد لطیف. وظیفه‌مندی نهاد حکومت در قبال تربیت عقلانی از منظر فقه اسلامی. مطالعات فلسفی کلامی, 1404; 12(24): 89-103. doi: 10.22034/mft.2026.22157.1480

وظیفه‌مندی نهاد حکومت در قبال تربیت عقلانی از منظر فقه اسلامی

مطالعات فقه تربیتی
مقاله 7، دوره 12، شماره 24، اسفند 1404، صفحه 89-103    اصل مقاله (894.89 K)
نوع مقاله: مقاله پژوهشی
شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/mft.2026.22157.1480
نویسندگان
رجبعلی افتخاری* 1؛ محمد لطیف مطهری2
1دانش اموخته دکتری فقه تربیتی جامعه المصطفی العالمیه، افغانستان
2معلم گروه فقه تربیتی جامعه المطفی العالمیه،پاکستان
چکیده
ساحت عقلانی و رشد همه‌جانبه استعدادها و توانایی‌های عقلی انسان، حائز اهمیت است. نگاه سطحی و غیر مسؤلانه نهادهای تربیتی به این موضوع یک چالش‌ اساسی اکثر نظام‌های آموزشی است. بنابراین، بررسی وظایف نهادهای تربیتی نسبت به ساحت مزبور ضرورت می‌یابد. پژوهش حاضر وظیفه‌مندی نهاد حکومت را در قبال تربیت عقلانی از دیدگاه فقهی واکاوی می‌کند. پرسش مهم این است که، تکلیف شرعی نهاد مزبور در قبال تربیت عقلانی شهروندان چیست؟ برای کشف حکم تکلیفی این مساله، ادلۀ فقهی به شیوه تحلیلی و استنباطی با هدف دست‌یابی به حکم تکلیفی نهاد حکومت و کمک به ارتقای توان تحلیل عقلانی مردم در جامعه دینی، مورد بررسی قرار گرفته است. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد تربیت عقلانی از نگاه فقهی مورد اهتمام است و فراهم کردن شرایط برای رشد توانایی‌های عقلی مردم و توسعه فرهنگ تعقل در جامعه برای حاکم اسلامی مستحب است. آموزش حکمت و بهره‌گیری از آن در دعوت به دین، اصلاح و بیدار‌سازی عقول و نیز آشکار‌سازی گنجینه‌های عقلی مردم و رشد عقلی آنان در دو جنبه نظری و عملی برای حاکم اسلامی واجب است. 
کلیدواژه‌ها
تربیت؛ تربیت عقلانی؛ نهاد تربیتی؛ حکومت؛ فقه تربیتی و حکم تکلیفی
مراجع
* قرآن کریم

* نهج البلاغه

  1. ابن منظور، محمد بن مکرم، لسان العرب، چاپ سوم، بیروت، دار صادر، 1414 ق.
  2. اعرافی، علی‌رضا، تربیت فرزند با رویکرد فقهی، پژوهش و نگارش: سید نقی موسوی، قم موسسه عرفان و اشراق، 1395
  3. اعرافی، علی‌رضا، فقه تربیتی، ج26(وظایف نهادهای تربیتی 2حکومت) پژوهش و نگارش محمد کاظم مبلغ قم، مؤسسه اشراق و عرفان 1402.
  4. بحرالعلوم، محمد، بلغه الفقهیه، تهران، منشورات مکتبه ا لصادق، 1403ق.
  5. بهشتی، سعید، آیین خردپروری(پژوهشی در نظام تربیت عقلانی بر مبنای سخانان امیر المؤمنین%)، تهران مؤسسه فرهنگی دانش و اندیشه معاصر، 1381).
  6. جان الیاس، فلسفه تعلیم و تربیت(قدیم و معاصر) ترجمه عبد الرضا ضرابی، قم انتشارات مؤسسه پژوهشی و آموزشی امام خمینی، 1382
  7. جعفری، محمد تقی، ترجمه و تفسیر نهج البلاغه، ج8، تهران، انتشارات دفتر فرهنگ و اندیشه اسلامی 1374ش.
  8. جوادی آملی، عبدالله، فلسفه الهی از منظر امام رضا%، قم، اسراء 1383.
  9. جوهری، اسماعیل بن حماد، معجم الصحاح اللغة والصحاح العربیة، بیروت، دارالعلم للملایین، 1404ق.
  10. حرانی، حسن بن على ابن شعبه، تحف العقول عن آل الرسول، چاپ چهارم، قم، انتشارات آل علی، 1384ش.
  11. خوری الشرتونی اللبنانی، سعید، اقرب الموارد فی فصح العربیة والشوارد، قم انتشارات مکتبة المرعشی النجفی، 1403ق.
  12. دیلمی، حسن بن محمد، ارشادالقلوب الی الثواب، چاپ اول، قم، شریف رضی، 1412ق.
  13. ربانی، محمد حسن، بررسی اعتبار احادیث مرسل، قم، بوستان کتاب، ۱۳۸۹ش
  14. زحیلی، وهبه، اصول الفقه الاسلامی، دمشق، دارالفکر، 1403 ق.
  15. سجستانی، ابی داود سلیمان بن اشعث، السنن فی الحدیث(یا صحیح ابی‌داود)، لبنان – بیروت دارالفکر، 1421ق.
  16. شعیری، محمد بن محمد، جامع الاخبار، چاپ اول، نجف، مطبعة حیدریة، بی‌تا.
  17. شیخ الاسلامی، حسین، گفتار امیر المؤمنین%، قم، انصاریان، 1384.
  18. شیخ محمد الطاهر بن عاشور، مقاصد الشریعه، بیروت، نشر البصایر 1377.
  19. صدوق محمد بن بابویه، (شیخ صدوق)، من لایحضره الفقیه، قم، دفتر انتشارات اسلامی، وابسته به جامعه مدرسین، 1413ق.
  20. طباطبایی، محمد حسین، المیزان فی تفسیر القرآن، ج9، 12، 15، قم، ذفتر انتشارات اسلامی، 1374.
  21. طوسی، محمد بن حسن(شیخ طوسی)، الفهرست، نجف، المکتبه المرتضویه، بی تا.
  22. طوسی، محمد بن حسن(شیخ طوسی)، العده فی اصول الفقه، قم محمد تقی علاقبندیان، 1417ق.
  23. عسکری، ابی هلال، معجم فروق اللغویة(الحاوی لکتاب الفروق اللغویة وجزئا من الکتاب فروق اللغات) پژوهش: بیت الله بیات، قم، مؤسسة النشر الاسلامی، 1426ق.
  24. فخر رازی محمد بن عمر، تفسیر کبیر(مفاتیح الغیب)، بیروت، داراحیاء التراث العربی، 1420ق.
  25. فیومی، احمد بن محمد، المصباح المنیر فی غریب الشرح الکبیر للرافعی(2جلد) چاپ دوم، قم، مؤسسة دارلحجرة، 1414ق.
  26. قرائتی، محسن، تفسیر نور، تهران، مرکز فرهنگی درس‌های از قرآن، 1383.
  27. کلینى، محمد بن یعقوب، الکافی، تهران دار الکتب الاسلامیه، 1365.
  28. کلینى، محمد بن یعقوب، گزیده کافی، ج1، ترجمه و پژوهش: محمد باقر بهبودی، تهران، شرکت انتشارات علمی فرهنگی، 1386.
  29. مصباح یزدی، محمد تقی، جامعه و حکومت در اسلام، تهران، نشر صدرا، 1375
  30. مطهری، مرتضی، مجموعه آثار، 2، 4، 15، 21، 23، نرم افزار شهید مطهری، قم مرکز پژوهشات کامپیوتری علوم اسلامی {بی تا}.
  31. مفید، محمد بن محمذ، الامالی(للمفید) قم، انتشارات جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، 1413ق.
  32. مکارم شیرازی، ناصر، پیام امام امیرالمؤمنین%، تهران، دارالکتب الاسلامیه، 1390.
  33. مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، تهران، دارالکتب اسلامیة، 1367.
  34. موسوی خمینی، سید روح اللّه، ولایت فقیه، قم، مؤسسه تنظیم و نشر امام خمینیS، 1381.
 

آمار
تعداد مشاهده مقاله: 121
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 101


سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب