اخبار و اعلانات

 آمار

تعداد نشریات116
تعداد شماره‌ها1,439
تعداد مقالات10,923
تعداد مشاهده مقاله3,706,749
تعداد دریافت فایل اصل مقاله2,018,424
معینی فر, محدثه, زارعی, سمانه. (1404). ارکان تربیت ولایی از نظر فقه تربیتی با محوریت روایات «اولی‌ الناس». مطالعات فلسفی کلامی, 12(24), 119-135. doi: 10.22034/mft.2026.21513.1460
محدثه معینی فر; سمانه زارعی. "ارکان تربیت ولایی از نظر فقه تربیتی با محوریت روایات «اولی‌ الناس»". مطالعات فلسفی کلامی, 12, 24, 1404, 119-135. doi: 10.22034/mft.2026.21513.1460
معینی فر, محدثه, زارعی, سمانه. (1404). 'ارکان تربیت ولایی از نظر فقه تربیتی با محوریت روایات «اولی‌ الناس»', مطالعات فلسفی کلامی, 12(24), pp. 119-135. doi: 10.22034/mft.2026.21513.1460
معینی فر, محدثه, زارعی, سمانه. ارکان تربیت ولایی از نظر فقه تربیتی با محوریت روایات «اولی‌ الناس». مطالعات فلسفی کلامی, 1404; 12(24): 119-135. doi: 10.22034/mft.2026.21513.1460

ارکان تربیت ولایی از نظر فقه تربیتی با محوریت روایات «اولی‌ الناس»

مطالعات فقه تربیتی
مقاله 9، دوره 12، شماره 24، اسفند 1404، صفحه 119-135    اصل مقاله (1.13 M)
نوع مقاله: مقاله پژوهشی
شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/mft.2026.21513.1460
نویسندگان
محدثه معینی فر* 1؛ سمانه زارعی2
1گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی دانشکده علوم و تحقیقات اسلامی دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره)- قزوین- ایران
2طلبه سطح چهار حوزه علمیه، مؤسسه آموزش عالی معصومیه قم، قم، ایران
چکیده
تربیت ولایی، مبتنی بر ولایت خداوند، انبیا- به ویژه پیامبر عظیم‌الشأن اسلام 6 - و امامان معصوم ( بر انسان است. غایت این تربیت، عبودیت پروردگار خواهد بود. عبارت «اولی‌ الناس» برگرفته از مفهوم ولایت است که می‌تواند در تبیین ارکان تربیت ولایی مؤثر باشد. این پژوهش با روش تحلیل محتوای کیفی در صدد پاسخ‌گویی به این پرسش است که از نظر فقه تربیتی، ارکان تربیت ولایی- با توجه‌ به روایات «اولی‌ الناس»- چگونه تبیین می‌شوند؟
تحلیل محتوای روایات اولی‌ الناس، نشان می‌دهد که الله، پیامبر اسلام 6 و امامان معصوم ( در نظام تربیت ولایی، نسبت به «الناس، مؤمنین و امت»، مربی هستند و در این سلسله‌مراتب، «پیامبر اسلام 6  و امامان معصوم ( نسبت به الله» و «امام نسبت به امام پیش از خود و انبیای الهی» و «شیعیان امام علی% نسبت به ایشان و پیروان ابراهیم % نسبت به ایشان» متربی هستند. پیامبر و امام ( پس از پرورش و تربیت در دستگاه الهی، نسبت به درک و عرضۀ محتوای این تربیت مانند قرآن و سنت رسول‌الله 6 نیز «اولی‌ الناس» تلقی می‌شوند.‌
کلیدواژه‌ها
تربیت؛ تربیت ولایی؛ روایات؛ فقه تربیتی؛ اولی‌ الناس؛ مربی؛ متربی
مراجع
* قرآن کریم

* نهج‌البلاغه

  1. ابن منظور، محمد بن مکرم. لسان العرب. بیروت: دار صادر، 1414ق.
  2. اعرافی، علیرضا. «آشنایی با فقه تربیت»، فصلنامه پژوهه‌های فقهی تا اجتهاد، 3 (11)، 1393ش.
  3. باقری، خسرو. درآمدی بر فلسفه تعلیم و تربیت جمهوری اسلامی ایران. تهران: علمی و فرهنگی، 1387ش.
  4. بحرانی، یوسف. الحدائق الناضره فی احکام العتره الطاهره. قم: مؤسسه نشر اسلامی، بی‌تا.
  5. بنارى، على‌همت. «نگاهى به تعامل فقه و تربیت با تأکید بر نقش فقه در تربیت»، معرفت، شماره 57، 1381ش.
  6. جوادی آملی، عبدالله. ولایت فقیه؛ ولایت فقاهت و عدالت. قم: اسراء، 1378ش.
  7. حسینی اصل، پروین. «بررسی تربیت ولایی در سوره مبارکه انفال». دو فصلنامه علمی تفسیر متون وحیانی، 4(6)، 1402ش.
  8. حسینی همدانی، سید محمد حسین. انوار درخشان. تهران: لطفی، 1404ق.
  9. حکیمی، سیدیاسر و دیگران، «چارچوب رویکرد تعلیم و تربیت ولایی در مکتب امام خمینی بر اساس استعاره قرآنی «شجره طیبه»و الگوی«حکمت – بنیان «لقمان حکیم»، پژوهش در مسائل تعلیم و تربیت اسلامی، 31 (59)، 273-332، 1402ش.
  10. راغب اصفهانی، حسین. المفردات. دمشق: دار القلم، 1412ق.
  11. رضوانی، علی اصغر. موعود شناسی و پاسخ به شبهات. قم: مسجد مقدس جمکران، 1386ش.
  12. سلیمی، هدی. «ولایت‌پذیری رسول خدا 4از منظر قرآن و روایات»، فصلنامه مطالعات قرآنی، 5(18)، 1393ش.
  13. صدر، سیدموسی. «نقش متربی در تربیت». پژوهش‌های قرآنی، 15(59 و 60)، 1388ش.
  14. صفایی حائری، علی. مسئولیت و سازندگی؛ روش تربیتی اسلام. قم: بوستان کتاب، 1402ش.
  15. طاهری‌خرم‌آبادی، سیدحسن. ولایت و رهبری در اسلام. قم: پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، 1390ش.
  16. طباطبایی، سیدمحمدحسین. المیزان فی تفسیر القرآن، قم: اسماعیلیان، بی‌تا.
  17. طریحی نجفی، فخرالدین. مجمع البحرین. تهران: مرتضوی، 1362ش.
  18. فرهادی، راضیه. تربیت ولایی. تهران: کنکاش، 1400ش.
  19. قرشی بنابی، علی‌اکبر. قاموس قرآن. تهران: دارالکتب الاسلامیة، 1412ق.
  20. قمى، على بن ابراهیم. تفسیر القمی‌. قم‌: دارالکتاب، 1404ق.
  21. کلینی، محمد بن یعقوب. الکافی. تهران: دارالکتب الاسلامیه، 1407ق.
  22. محمدپور، احمد. روش تحقیق کیفی ضد روش: (مراحل و رویه‌های عملی در روش‌شناسی کیفی). تهران: انتشارات لوگوس، 1397ش.
  23. موسوى خلخالى، محمدمهدى‌. حاکمیت در اسلام یا ولایت فقیه‌. قم: دفتر انتشارات اسلامى، 1380ش.
  24. موسوی خمینی، سیدروح‌الله. رساله توضیح المسائل. تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینیS، 1391ش.
  25. هاشمی، سیدمحمدتقی. «ولایت تکوینی و تشریعی از نظر امامS». کنگره اندیشه‌های اخلاقی ـ عرفانی امام خمینیS، 1382ش.
 

آمار
تعداد مشاهده مقاله: 67
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 28


سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب