اخبار و اعلانات

 آمار

تعداد نشریات116
تعداد شماره‌ها1,436
تعداد مقالات10,877
تعداد مشاهده مقاله3,540,796
تعداد دریافت فایل اصل مقاله1,946,602
قراباغی, محمد هادی, طرقی, مجید. (1404). دلالت های انسان شناسی تربیتی قرآنی بر اصول تربیت اعتقادی. مطالعات فلسفی کلامی, 12(24), 7-23. doi: 10.22034/mft.2026.21649.1467
محمد هادی قراباغی; مجید طرقی. "دلالت های انسان شناسی تربیتی قرآنی بر اصول تربیت اعتقادی". مطالعات فلسفی کلامی, 12, 24, 1404, 7-23. doi: 10.22034/mft.2026.21649.1467
قراباغی, محمد هادی, طرقی, مجید. (1404). 'دلالت های انسان شناسی تربیتی قرآنی بر اصول تربیت اعتقادی', مطالعات فلسفی کلامی, 12(24), pp. 7-23. doi: 10.22034/mft.2026.21649.1467
قراباغی, محمد هادی, طرقی, مجید. دلالت های انسان شناسی تربیتی قرآنی بر اصول تربیت اعتقادی. مطالعات فلسفی کلامی, 1404; 12(24): 7-23. doi: 10.22034/mft.2026.21649.1467

دلالت های انسان شناسی تربیتی قرآنی بر اصول تربیت اعتقادی

مطالعات فقه تربیتی
مقاله 1، دوره 12، شماره 24، اسفند 1404، صفحه 7-23    اصل مقاله (781.58 K)
نوع مقاله: مقاله پژوهشی
شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/mft.2026.21649.1467
نویسندگان
محمد هادی قراباغی* 1؛ مجید طرقی2
1دانشگاه المصطفی - گروه فقه تربیت
2گروه فقه تربیت، مجتمع فقه، دانشگاه المصطفی، قم، ایران
چکیده
نظام‌های موجود در اسلام، از جمله نظام تربیتی آن، دارای انسجام درونی است. به اقتضای حکمت شارعی که خود خالق است، امکان ندارد توصیه‌ها، اصول و روش‌های موجود در نظام تربیتی اسلام، با اهداف، مبانی انسان‌شناسی و هستی‌شناسی تناسب نداشته باشد. از آن‌جا که به اعتقاد بسیاری از فقیهان، احکام دارای مصالح واقعی هستند و از آن‌جا که صلاح و فساد در هر توصیه‌ای به گونۀ جدی، به نوع ساختار وجود انسان وابسته است؛ این پرسش مطرح می‌شود که مبانی انسان‌شناسی قرآنی در احکام، اصول و روش‌های تربیتی چه تأثیری می‌گذارند؟ به عبارت دیگر، چه دلالت‌هایی نسبت به آن‌ها دارند؟ پژوهش حاضر، از میان ابعاد پرسش یاد شده، به دلالت‌های انسان‌شناسی تربیتی قرآنی بر اصول تربیت، در ساحت اعتقادی پرداخته است. هدف از این پژوهش، دو چیز است: الف. برداشتن گام کوچکی در راستای رسیدن به تصویری منسجم از نظام تربیتی اسلام؛ ب. تامل در مسیر و زاویه‌ای مهم، ولی مغفول در روش‌های استنباط احکام تربیتی، یعنی مسیر دلالت‌یابی از مبانی انسان‌شناسی در احکام و به گونۀ ویژه در اصول تربیت اعتقادی. روش این پژوهش، دلالت‌یابی، برداشت و استظهار عرفی از مبانی قرآنی انسان‌شناسی در خصوص اصول تربیت اعتقادی است. حاصل پژوهش معرفی دوازده اصل در تربیت اعتقادی است؛ شامل چهار اصل سلبی و هشت اصل ایجابی.
کلیدواژه‌ها
تربیت اعتقادی؛ انسان شناسی قرآنی؛ اصول تربیت؛ دلالت مبانی؛ مبنای انسان شناسی
مراجع
* قرآن کریم

* نهج البلاغه

  1. ابن بابویه، محمدبن علی، (1413ق)، من لایحضره الفقیه، ج4، چ2، قم، دفتر انتشارات اسلامی.
  2. ابن شعبه حرانی، حسن بن علی، (1363ق)، تحف العقول، چ2، قم، جامعه مدرسین.
  3. ابن عاشور، محمدبن طاهر، (بی‌تا)، التحریر و التنویر، ج21، چ1، بیروت، موسسه التاریخ.
  4. ابن فارس، احمدبن فارس، (1404ق)، معجم المقاییس اللغه، ج4، چ1، قم، مکتب الاعلام الاسلامی.
  5. ابوالفتوح رازى، حسین بن على‏، (1408ق)، روض الجنان و روح الجنان فى تفسیرالقرآن، ج 15، چ1، مشهد، بنیاد پژوهشهاى اسلامى آستان قدس رضوى.
  6. اعرافی، علی‌رضا، (1395ش)، تربیت فرزند با رویکرد فقهی، چ2، قم، موسسه اشراق و عرفان.
  7. اعرافی، علی‌رضا؛(1395ش)، فقه تربیتی، ج1، چ3، قم، موسسه اشراق و عرفان.
  8. باقری، خسرو؛(1400ش)، نگاهی دوباره به تربیت اسلامی، ج1، چ51، تهران، انتشارات مدرسه.
  9. بناری، علی‌همت، (1388)، نگرشی بر تعامل فقه و تربیت، چ2، قم، انتشارات موسسه آموزشی پژوهشی امام خمینیS.
  10. حاجیده‌آبادی، محمدعلی، (1398ش)، درآمدی بر نظام تربیتی اسلام، چ11، قم، مرکز بین‌المللی ترجمه و نشر المصطفی5.
  11. حرعاملی، محمدبن حسن، (1409ق)، وسایل الشیعه، ج20، چ1، قم، موسسه آل البیت(.
  12. خطیب عبدالکریم‏، (بی‌تا)، التفسیر القرآنى للقرآن‏، ج 11، چ1، بیروت، دار الفکر العربی.
  13. صفایی حایری، علی، (1391ش)، تطهیر با جاری قرآن، ج1، چ1، قم، لیله القدر.
  14. طباطبایى، سید محمد حسین‏، (1417ق)، المیزان فی تفسیر القرآن، ج16، چ5، قم، دفتر انتشارات اسلامى جامعه‏ى مدرسین حوزه علمیه قم.
  15. طوسی، محمد بن الحسن، (1414ق)، الامالی، چ1، قم، دارالثقافه.
  16. فتال نیشابوری، محمدبن احمد، (1375ش)، روضه الواعظین وبصیره المتعظین، ج1، چ1، قم، انتشارات رضی.
  17. فیض کاشانی، محسن، (1415ق)، تفسیر الصافی، ج4، چ2، تهران، انتشارات الصدر.
  18. قراباغی، محمدهادی، (بی‌تا)، جزوه پایان نامه دکتری با عنوان «تأثیر انسان شناختی قرآنی بر احکام تربیت اعتقادی»، بیجا، بینا.
  19. کلینی، محمدبن یعقوب، (1429ق)، الکافی، ج4، چ1، قم، دارالحدیث.
  20. مجلسی، محمدباقر، (1403ق)، بحارالانوار، ج1، چ2، بیروت، داراحیاءالتراث العربی.
  21. مفضل بن عمر، (بی‌تا)، توحید المفضل، چ3، قم، داوری.
  22. مصطفوی، حسن، (1368ش)، التحقیق فی کلمات القرآن، ج8، چ1، تهران، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
  23. مکارم شیرازى، ناصر، (1374ش)، تفسیر نمونه، ج16، چ1، تهران، دار الکتب الاسلامیه.
  24. هادی‌زاده، محمدتقی، (1403ش)، فقه تربیت، ج3، چ1، قم، انتشارات اخلاق و تربیت.
  25. هادی‌زاده، محمدتقی، درس خارج اصول فقه معارف، http://tarbiatfetri. ir/#، 1403.
 

آمار
تعداد مشاهده مقاله: 59
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 3


سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب