اخبار و اعلانات

 آمار

تعداد نشریات116
تعداد شماره‌ها1,516
تعداد مقالات11,530
تعداد مشاهده مقاله4,266,289
تعداد دریافت فایل اصل مقاله2,407,160
زارع خورمیزی, محمد رضا. (1404). تحلیل عملکرد عبدالله‌بن عباس در برابر بدعت بدگویی آشکار به امام علی (ع). مطالعات فلسفی کلامی, 5(9), 65-83.
محمد رضا زارع خورمیزی. "تحلیل عملکرد عبدالله‌بن عباس در برابر بدعت بدگویی آشکار به امام علی (ع)". مطالعات فلسفی کلامی, 5, 9, 1404, 65-83.
زارع خورمیزی, محمد رضا. (1404). 'تحلیل عملکرد عبدالله‌بن عباس در برابر بدعت بدگویی آشکار به امام علی (ع)', مطالعات فلسفی کلامی, 5(9), pp. 65-83.
زارع خورمیزی, محمد رضا. تحلیل عملکرد عبدالله‌بن عباس در برابر بدعت بدگویی آشکار به امام علی (ع). مطالعات فلسفی کلامی, 1404; 5(9): 65-83.

تحلیل عملکرد عبدالله‌بن عباس در برابر بدعت بدگویی آشکار به امام علی (ع)

تاریخ اهل بیت علیهم السلام
دوره 5، شماره 9، دی 1404، صفحه 65-83    اصل مقاله (549.92 K)
نوع مقاله: مقاله پژوهشی
نویسنده
محمد رضا زارع خورمیزی*
دانشیار گروه تاریخ اسلام، دانشکده علوم اسلامی، دانشگاه بین المللی اهل بیت(ع)، تهران. ایران.
چکیده
عبدالله‌بن عباس، صحابی و پسرعموی پیامبر(ص) مشهور به حَبرُ الاُمَة (عالم امت) از یاران و کارگزاران امام اول شیعیان و از شخصیت‌های مشهور قرن اول هجری است. بنابراین، تحلیل عملکرد وی در مورد حوادث تأثیرگذار صدر اسلام اهمیت ویژه‌ای دارد. یکی از رویدادهای مهم سال 41 تا 99 هجری-  قمری رویکرد علی‌ستیزانه بنی‌امیه با ترویج بدگویی به امام علی (ع) بود. پژوهش حاضر با روش توصیفی- تحلیلی و با هدف بررسی واکنش و عملکرد ابن‌عباس در مقابل سیاست علی‌ستیزانه بنی‌امیه و بدعت بدگویی آنها از حضرت علی(ع) انجام شد. با بررسی متون روایی و تاریخی مرتبط با این موضوع، این نتیجه حاصل شد که ابن‌عباس حداقل با 9 روش با بدعت بدگویی آشکار نسبت به امام علی (ع) مقابله کرد. این روش‌ها عبارتند از: اشاره به آیات منطبق بر امیرالمومنین (ع) در مقابله با فضای ‌امام علی‌ستیزی، ترویج احادیث منقول از نبی اکرم (ص) درباره فضائل امیر‌المؤمنین (ع). نقل روایات پیامبر (ص) درباره مذمت بدگویی به امیر‌المؤمنین‌ (ع)، روشنگری درباره صحت اقدامات امام علی(ع)، مناظره علمی با بدگویان امام علی (ع)، اعتراض به معاویه و درخواست پایان دادن به سیاست بدگویی به امیرالمؤمنین (ع)، افشای سوابق سوء بد‌گویان و نکوهش آنها، لعن و نفرین آشکار بد‌گویان به امیرالمؤمنین (ع) و گریه در مقابله با بدگویی به ایشان. مجموع این عملکردها در ترویج فضائل امیرالمؤمنین (ع) و مقابله با سیاست علی‌ستیزی امویان تأثیر بسزایی داشت.
کلیدواژه‌ها
عبدالله‌بن عباس؛ سب علنی؛ بدگویی آشکار به امیرالمؤمنین (ع)؛ حکومت معاویه؛ امویان؛ علی‌ستیزی
مراجع
* قرآن‌کریم (1373). مترجم: مکارم شیرازی، ناصر. قم: دفتر مطالعات تاریخ و معارف اسلامی.

* نهج‌البلاغه (1384). مترجم: مکارم شیرازی، ناصر. قم: مدرسه الامام على‌بن ابى طالب.

  1. ابن ابی‌الحدید، عبدالحمید بن هبه‌الله (1404). شرح نهج‌البلاغه. قم: مکتبه آیت‌الله المرعشی النجفی.
  2. ابن اثیر، ابوالحسن على‌بن محمد (1385). الکامل فی التاریخ. بیروت: دار صادر.
  3. ابن اثیر، محمد‌بن عبدالکریم (1409هـ.ق). اسد الغابه فی معرفه الصحابه. بیروت: دار الفکر.
  4. ابن خیاط، خلیفه (1415هـ.ق). تاریخ خلیفه‌بن خیاط. بیروت: دار الکتب العلمیه.
  5. ابن سعد، ابو عبدالله محمد (1410هـ.ق). الطبقات الکبری. بیروت: دار الکتب العلمیه.
  6. ابن عساکر، علی‌بن الحسن (1415هـ.ق). تاریخ دمشق. محقق: عمرو‌بن غرامه العمروی. بیروت: دار الفکر.
  7. ابن مغازلی، علی‌بن محمد (1424هـ.ق). المناقب. بیروت: دار الاضواء.
  8. ابوالفداء، اسماعیل‌بن علی (1417هـ.ق). المختصر فی اخبار البشر. بیروت: دار الکتب العلمیه.
  9. اندلسی، احمد‌بن محمد‌بن عبدربه (1420هـ.ق). العقد الفرید. بیروت: دار احیاء التراث العربی.
  10. باعونی شافعی، محمد‌بن احمد (1415هـ.ق). جواهر المطالب فی مناقب الامام علی (ع). محقق: المحمودی، محمدباقر. قم: مجمع احیاء الثقافه الاسلامیه.
  11. بحرانی، سید هاشم (1411هـ.ق). حلیه الابرار فی احوال محمد و آله الاطهار (ع). قم: مؤسسه المعارف الاسلامیه.
  12. بلاذری، احمد‌بن یحیى (1417هـ.ق). جمل من انساب الاشراف. محقق: سهیل زکار و ریاض الزرکلی. بیروت: دار الفکر.
  13. بیهقی، ابراهیم‌بن محمد (1420هـ.ق). المحاسن و المساوی. بیروت: دار الکتب العلمیه.
  14. تستری (شوشتری)، قاضی نورالله (1409هـ.ق). احقاق الحق و ازهاق الباطل؛ با تعلیقات آیت‌الله مرعشی نجفی. قم: مکتبه آیت‌الله المرعشی النجفی.
  15. حاکم حسکانی، عبیدالله‌بن احمد (1411هـ.ق). شواهد التنزیل لقواعد التفضیل. محقق: المحمودی، الشیخ محمدباقر. تهران: مؤسسه طبع و نشر.
  16. خرسان، سید محمدمهدی (1410هـ.ق). موسوعه عبدالله ابن‌عباس. قم: مرکز ابحاث اعتقادیه.
  17. خزاز رازی، علی‌بن محمد (1401). کفایه الاثر. قم: نشر بیدار.
  18. خوارزمی، محمد‌بن ‌‌احمد (۱۴۲۵هـ.ق). مقتل الحسین. قم: انوار الهدی.
  19. دینوری، عبدالله‌بن مسلم ابن‌قتیبه (1410هـ.ق). الامامه و السیاسه. بیروت: دار الاضواء.
  20. ذهبی، شمس‌الدین محمد‌بن احمد (1409هـ.ق). تاریخ الاسلام و وفیات المشاهیر و الاعلام. محقق: عمر عبدالسلام تدمری. بیروت: دار الکتاب العربی.
  21. رباط جزى، مجید (1387). تشیع عبدالله‌بن عباس از منظر مناظرات او. نشریه تاریخ در آیینه پژوهش، -(20)، 7- 28.
  22. زارع خورمیزی، محمدرضا (1401). محنه السب. تهران: مشعر.
  23. زرقانی، محمد عبد العظیم (بی‌تا). مناهل العرفان فی علوم القرآن. قاهره: مطبعه عیسى البابی الحلبی و شرکاه.
  24. زکی صفوت، احمد (1382). جمهره خطب العرب فی عصور العربیه الزاهره. بیروت: المکتبه العلمیه.
  25. سیوطی، جلال‌الدین (1432هـ.ق). الدر المنثور فی التفسیر المأثور. بیروت: دار الفکر.
  26. شبلنجی، مؤمن (1427هـ.ق). نور الابصار فی مناقب آل بیت النبی المختار (ص). قم: الشریف الرضی.
  27. شیبانی، یوسف‌بن یعقوب‌بن مجاور (1996). تاریخ المستبصر. قاهره: مکتبه الثقافه الدینیه.
  28. طبرسی، احمد‌بن علی‌بن ابی طالب (1386). الاحتجاج. النجف الاشرف: مطابع النعمان حسن الشیخ ابراهیم الکتبی.
  29. طبری، محمد‌بن جریر (بی‌تا). تاریخ الامم و الملوک. بیروت: دار التراث.
  30. عصامی، عبدالملک‌بن حسین (1419هـ.ق). سمط النجوم العوالی فی انباء الاوائل والتوالی. محقق: معوض، علی محمد.، و عبدالموجود. بیروت: دار الکتب العلمیه.
  31. قرطبی، محمد‌بن احمد (1405هـ.ق). الجامع لاحکام القرآن. بیروت: دار احیاء التراث العربی.
  32. قمی، عباس (1414هـ.ق). سفینه البحار و مدینه الحکم و الآثار مع تطبیق النصوص الوارده فیها علی بحار الانوار. قم: اسوه.
  33. کشی، محمد‌بن ‌عمر (۱۳۴۸). اختیار معرفه الرجال. قم: مؤسسه آل البیت (ع) لاحیاء التراث.
  34. کلینی، محمد‌بن یعقوب (1407هـ.ق). اصول کافی. تهران: دار الکتب الاسلامیه.
  35. گنجی شافعی، ابوعبدالله محمد‌بن یوسف‌بن محمد (1404). کفایة الطالب فی مناقب علی بن ابی طالب (ع). محقق: امینی، محمدهادی. تهران: داراحیاء تراث اهل‌البیت (ع).
  36. مسعودی، على‌بن ‌الحسین‌بن ‌على (1409هـ.ق). مروج الذهب و معادن الجوهر. محقق: اسعد داغر. قم: دار الهجره.
  37. مغربی، قاضی نعمان‌بن محمد (1414هـ.ق). شرح الاخبار فی فضائل الائمه الاطهار. محقق: حسینی جلالی، سید محمد. قم: مؤسسه نشر اسلامی.
  38. مقریزی، احمد‌بن علی (1418هـ.ق). المواعظ و الاعتبار بذکر الخطط و الآثار. بیروت: دار الکتب العلمیه.
  39. منقری، نصر‌بن مزاحم‌ (1404). وقعه صفین. مصحح: هارون، عبدالسلام محمد. قم: مکتبه آیت‌الله المرعشی النجفی‌.
  40. مودودی (1398). الخلافة والملک. کویت: دار القلم.
  41. موسوی عاملی، سید عبد الحسین شرف‌الدین (1426هـ.ق). المراجعات‌. قم: المجمع العالمی لاهل البیت (ع)‌.
  42. نیشابوری، محمد‌بن ‌مسلم (بی‌تا). المسند. بیروت: دار احیاء التراث العربی.
  43. هلالی، سلیم‌بن قیس (1423هـ.ق). کتاب سلیم. محقق: انصاری، محمدباقر. قم: دلیل ما.
  44. یعقوبی، احمد‌بن اسحاق (بی‌تا). تاریخ یعقوبی. بیروت: دار صادر.
آمار
تعداد مشاهده مقاله: 66
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 43


سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب