اخبار و اعلانات

 آمار

تعداد نشریات116
تعداد شماره‌ها1,516
تعداد مقالات11,530
تعداد مشاهده مقاله4,266,297
تعداد دریافت فایل اصل مقاله2,407,162
امیری, حسین. (1404). بررسی فقهی جواز جایگزینی ترک تدریجی رذایل اخلاقی به ‌جای ترک دفعی. مطالعات فلسفی کلامی, 12(24), 65-74. doi: 10.22034/mft.2026.20715.1432
حسین امیری. "بررسی فقهی جواز جایگزینی ترک تدریجی رذایل اخلاقی به ‌جای ترک دفعی". مطالعات فلسفی کلامی, 12, 24, 1404, 65-74. doi: 10.22034/mft.2026.20715.1432
امیری, حسین. (1404). 'بررسی فقهی جواز جایگزینی ترک تدریجی رذایل اخلاقی به ‌جای ترک دفعی', مطالعات فلسفی کلامی, 12(24), pp. 65-74. doi: 10.22034/mft.2026.20715.1432
امیری, حسین. بررسی فقهی جواز جایگزینی ترک تدریجی رذایل اخلاقی به ‌جای ترک دفعی. مطالعات فلسفی کلامی, 1404; 12(24): 65-74. doi: 10.22034/mft.2026.20715.1432

بررسی فقهی جواز جایگزینی ترک تدریجی رذایل اخلاقی به ‌جای ترک دفعی

مطالعات فقه تربیتی
مقاله 5، دوره 12، شماره 24، اسفند 1404، صفحه 65-74    اصل مقاله (1006.07 K)
نوع مقاله: مقاله پژوهشی
شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/mft.2026.20715.1432
نویسنده
حسین امیری*
دانشجوی دکتری ، مجتمع عالی علوم انسانی اسلامی، جامعه المصطفی ص
چکیده
زمینه: برخی ترجیح می‌دهند هنگام ترک یک رذیله یا رفتار حرام به جای ترک یک‌باره از ترک تدریجی استفاده کنند. حال مساله این است که از لحاظ فقهی در چه صورت می‌توان ترک تدریجی را جایگزین ترک دفعی کرد.
هدف از پژوهش حاضر بررسی فقهی جواز ترک تدریجی رذایل اخلاقی است. با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی و مراجعه به قواعد لاحرج، لاضرر، اضطرار و مساله مقدمه واجب تلاش شده است جواز این موضوع بررسی شود. با توجه به یافته‌ها و نتایج به نظر می‌رسد در موارد بسیار نادری می‌توان قایل به جواز ترک تدریجی شد. این موارد در صورتی است که 1- ترک دفعی وضعیت غیر قابل تحمل ایجاد کند، 2- جواز کاهش تدریجی حرام با ملاک مهم‌تر تزاحم پیدا نکند، 3- برای رهایی از این وضعیت راهی جز ارتکاب مقداری حرام نباشد و 4- ترک تدریجی باعث خسارت به دیگران نشود. در ضمن اگر در مواردی قرار شد مشاوران اخلاقی یا روان‌شناسی توصیه به ترک تدریجی رذیله کنند بهتر است به جای توصیه بر «کاهش تدریجی رذیله» بر «افزایش میزان ترک» تاکید کنند؛ توصیه به ترک رفتار ناپسند با روح آموزه‌های دینی سازگارتر است تا توصیه به انجام آن.  
کلیدواژه‌ها
تربیت اخلاقی؛ فقه تربیتی؛ ترک تدریجی؛ رذایل اخلاقی؛ قاعده لاضرر و قاعده اضطرار
مراجع
  1. ابن‌منظور، محمد بن مکرم‏(1414ق)، لسان العرب، محقق /مصحح: جمال الدین میر دامادى، ‏بیروت، دار الفکر للطباعة و النشر و التوزیع-دار صادر.
  2. انصاری، مرتضی(1419ق)، فرائد الاصول، قم، مجمع الفکر الإسلامی.
  3. انصاری، مرتضی(بی‌تا)، رسایل الفقهیه، [قم، مجمع الفکر السلامی].
  4. باقری، ملیکا، «اختلال کنترل تکانه چیست: معرفی، تاریخچه و درمان»، وب‌سایت مشاوت، تاریخ درج مطلب: 28 فروردین 1400ش..
  5. بجنوردى موسوى، سید محمد بن حسن(1401ق)، قواعد فقهیه‌، تهران، موسسه عروج.
  6. بجنوردی، حسن(۱۳۷۹ش)، منتهی الأصول، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینیS، مؤسسه چاپ و نشر عروج.
  7. بستانى، فؤاد افرام(1375ش)، فرهنگ ابجدى‏، مترجم: رضا مهیار، تهران، انتشارات اسلامی‏.
  8. الحکیم، السید محمدتقی(1429ق)، القواعد العامه فی الفقه المقارن، تهران، المجمع العالمی للتقریب بین المذاهب الإسلامیة.
  9. حسینی‌زبیدی، محمدمرتضى(1414ق)، ‏تاج العروس من جواهرالقاموس، محقق/مصحح: على هلالى و على ‏سیرى، بیروت‏، دارالفکر.
  10. خراسانی، محمدکاظم(بی‌تا)، کفایه الاصول، پژوهش قم، (تحقیق و انتشار)مؤسسة آل البیت( لإحیاء التراث.
  11. خویی، سیدابوالقاسم، بی‌تا، موسوعه الامام الخویی(التنقیح فی شرح العروة الوثقى)، نگارش: میرزا علی الغروی، بی‌جا، مؤسسة الخویی الإسلامیة.
  12. الزحیلی، وهبة المصطفی(بی‌تا)، ظهور القواعد الفقهیة من منظور مقارن، بی‌جا، جامع الکتب الإسلامیة.
  13. سیفى، على‌اکبر(1425ق)، مبانی الفقه الفعال فی القواعد الفقهیة الأساسیة، قم، جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، دفتر انتشارات اسلامى‌.
  14. عودة، عبد القادر(بی‌تا)، التشریع الجنائی الإسلامی مقارناً بالقانون الوضعی، بیروت، دارالکتاب العزلی.
  15. فاضل‌لنکرانی، محمدجواد(۱۴۰۰ش). قاعده میسور. تقریر و تعلیق، سیدمرتضی میرزاده‌ اهری، قم، مرکز فقهی ائمه اطهار(.
  16. فاضل لنکرانی، محمدجواد(1385ش)، قاعدۀ لاحرج، تقریر سیدجواد حسینى خواه، قم، مرکز فقهى ائمه اطهار(.
  17. عبدالهی علی بیک، حمیده(1383)، قاعده اضطرار (الضرورات تبیح المحذورات)، مطالعات اسلامی، ش 63: 83- 124.
  18. عراقی، آقاضیاءالدین(بی‌تا)، نهایة الأفکار، تقریر و تدوین محمدتقی بروجردی نجفی، قم، مؤسسة نشر اسلامی جامعه مدرسین.
  19. کلینى، محمد بن یعقوب بن اسحاق(1429ق)، الکافی (ط - دارالحدیث)، قم، دار الحدیث.
  20. مقدّس‌اردبیلی، احمد بن محمد(بی‌تا)، زبدة البیان فی أحکام القرآن، تهران، المکتبة المرتضویة لإحیاء الآثار الجعفریة.
  21. محقق داماد، سیدمصطفی(1406ق)، قواعد فقهی، تهران، مرکز نشر علوم اسلامى. ‌
  22. مصطفوی، محمد کاظم(بی‌تا)، القواعد مائة قاعدة فقهیة معنی و مدرکا و موردا ،مؤسسة النشر الاسلامی التابعة لجماعة المدرسین بقم المشرفة.
  23. مظفر، (1380ش)، اصول فقه پژوهش عباس‌علی زارعی سبزواری، قم، دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم.
  24. مظفر، محمد رضا(1373ش)، اصول فقه، قم: مکتب الاعلام الاسلامى، مرکز النشر.
  25. مکارم شیرازی، ناصر. ۱۳۷۰. القواعد الفقهیة. ۲ ج. قم - ایران: مدرسة الإمام علی بن أبی طالب%.
  26. (زیر نظر) هاشمی، شاهرودی، سیدمحمود(بی‌تا)، فرهنگ فقه فارسی، قم، مؤسّسه دائرة المعارف فقه اسلامى بر مذهب اهل‌بیت(.
  27. Perrotta G(2019). Paraphilic Disorder: Definition, Contexts and Clinical Strategies. Neuro Research 1 (1): 4.
  28. Schreiber L, Odlaug BL, Grant JE. Impulse control disorders: updated review of clinical characteristics and
  29. pharmacological management. Front Psychiatry. | Volume 2 | Article 1 | 2011 Feb 2, pp2- 11.
آمار
تعداد مشاهده مقاله: 137
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 106


سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب