اخبار و اعلانات

 آمار

تعداد نشریات116
تعداد شماره‌ها1,503
تعداد مقالات11,452
تعداد مشاهده مقاله4,161,095
تعداد دریافت فایل اصل مقاله2,327,988
نبی‌نیا, محمد خالد, مسجدسرایی, حمید. (1406). بررسی فقهی حقوقی کاربست اصل فایده گرایی در تفسیر حدیث «لانهُن إذا نُهینَ لَا یَنتَهینَ» در مسأله‌ی حجاب. مطالعات فلسفی کلامی, (), -. doi: 10.22034/fvh.2026.23673.2285
محمد خالد نبی‌نیا; حمید مسجدسرایی. "بررسی فقهی حقوقی کاربست اصل فایده گرایی در تفسیر حدیث «لانهُن إذا نُهینَ لَا یَنتَهینَ» در مسأله‌ی حجاب". مطالعات فلسفی کلامی, , , 1406, -. doi: 10.22034/fvh.2026.23673.2285
نبی‌نیا, محمد خالد, مسجدسرایی, حمید. (1406). 'بررسی فقهی حقوقی کاربست اصل فایده گرایی در تفسیر حدیث «لانهُن إذا نُهینَ لَا یَنتَهینَ» در مسأله‌ی حجاب', مطالعات فلسفی کلامی, (), pp. -. doi: 10.22034/fvh.2026.23673.2285
نبی‌نیا, محمد خالد, مسجدسرایی, حمید. بررسی فقهی حقوقی کاربست اصل فایده گرایی در تفسیر حدیث «لانهُن إذا نُهینَ لَا یَنتَهینَ» در مسأله‌ی حجاب. مطالعات فلسفی کلامی, 1406; (): -. doi: 10.22034/fvh.2026.23673.2285

بررسی فقهی حقوقی کاربست اصل فایده گرایی در تفسیر حدیث «لانهُن إذا نُهینَ لَا یَنتَهینَ» در مسأله‌ی حجاب

مطالعات فقه اسلامی و مبانی حقوق
مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 31 شهریور 1406    اصل مقاله (1.93 M)
نوع مقاله: مقاله علمی پژوهشی
شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/fvh.2026.23673.2285
نویسندگان
محمد خالد نبی‌نیا* 1؛ حمید مسجدسرایی2
1استادیار گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه ایلام، ایران.
2استاد گروه فقه و حقوق اسلامی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران.
چکیده
پژوهش حاضر با هدف تحلیل فقهی-حقوقی حدیث «لا بأس بالنظر إلی رؤوس أهل تهامة...» بر اساس رویکرد فایده‌گرایی انجام شده است. این حدیث که در الکافی نقل شده، در مقام بیان جواز نگاه غیرعمدی به زنانی است که با وجود نهی، از حجاب شرعی امتناع می‌ورزند. پرسش اصلی آن است که آیا می‌توان بر مبنای فایده‌گرایی و قواعدی چون «لاضرر» و «دفع افسد به فاسد»، از جرم‌زدایی نگاه غیرمتعمد در چنین شرایطی سخن گفت؟ یافته‌ها نشان می‌دهد قاعده «لاضرر» بستری مناسب برای تحلیل مصلحت‌محور احکام فراهم می‌آورد. حدیث با تأکید بر این که «نهی از منکر» مشروط به امکان تأثیر است، در شرایط ناکارآمدی نهی، ترک آن را جایز می‌شمارد. این منطق با «حداکثرسازی فایده جمعی» و «کاهش ضرر اجتماعی» در فایده‌گرایی همخوانی دارد. تأکید حدیث بر «عدم عمد»، نقش قصد در جرم‌انگاری را نشان می‌دهد. نتیجه آن که جرم‌زدایی از نگاه غیرمتعمد در شرایط ناکارآمدی نهی، نه به معنای الغای احکام شرعی، بلکه اولویت‌بندی مصالح و تقدم احکام ثانویه بر اولیه است که در سیاست جنایی پیشگیرانه جوامع اسلامی قابل توجه است.
کلیدواژه‌ها
فایده‌گرایی؛ جرم‌زدایی؛ نگاه به نامحرم؛ حدیث؛ مصلحت عمومی
مراجع
آمار
تعداد مشاهده مقاله: 127
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 77


سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب