اخبار و اعلانات

 آمار

تعداد نشریات116
تعداد شماره‌ها1,503
تعداد مقالات11,452
تعداد مشاهده مقاله4,158,841
تعداد دریافت فایل اصل مقاله2,326,048
رضایی هفتادر, حسن, نصیریان, صفر, سیدآقایی, کمیت. (1405). تحلیل انتقادی نظریه کلود ژیلیو درباره ارتباط برتری زبان عربی و اعجاز قرآن. مطالعات فلسفی کلامی, (), 1-21. doi: 10.22034/jqopv.2026.12023
حسن رضایی هفتادر; صفر نصیریان; کمیت سیدآقایی. "تحلیل انتقادی نظریه کلود ژیلیو درباره ارتباط برتری زبان عربی و اعجاز قرآن". مطالعات فلسفی کلامی, , , 1405, 1-21. doi: 10.22034/jqopv.2026.12023
رضایی هفتادر, حسن, نصیریان, صفر, سیدآقایی, کمیت. (1405). 'تحلیل انتقادی نظریه کلود ژیلیو درباره ارتباط برتری زبان عربی و اعجاز قرآن', مطالعات فلسفی کلامی, (), pp. 1-21. doi: 10.22034/jqopv.2026.12023
رضایی هفتادر, حسن, نصیریان, صفر, سیدآقایی, کمیت. تحلیل انتقادی نظریه کلود ژیلیو درباره ارتباط برتری زبان عربی و اعجاز قرآن. مطالعات فلسفی کلامی, 1405; (): 1-21. doi: 10.22034/jqopv.2026.12023

تحلیل انتقادی نظریه کلود ژیلیو درباره ارتباط برتری زبان عربی و اعجاز قرآن

قرآن پژوهی خاورشناسان
مقالات آماده انتشار، اصلاح شده برای چاپ، انتشار آنلاین از تاریخ 07 مرداد 1405
نوع مقاله: مقاله پژوهشی
شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/jqopv.2026.12023
نویسندگان
حسن رضایی هفتادر* 1؛ صفر نصیریان2؛ کمیت سیدآقایی3
1دانشیار و عضو هیئت علمی دانشکده الهیات پردیس فارابی دانشگاه تهران
2استادیار گروه آموزش معارف اسلامی،دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران
3دانش اموخته کارشناسی ارشد علوم قرآن و حدیث دانشکدگان فارابی دانشگاه تهران
چکیده
امروزه جهان اسلام با نوع جدیدی از خاورشناسی روبروست که سعی دارد با بهره‌گیری از روش نقد ادبی به انتقاد از قرآن بپردازد. هدف این خاورپژوهی  بی‌اعتبار نشان‌دادن اصالت تاریخی منابعی است که به نحوی با قرآن در ارتباطند. کلود ژیلیو (Claude Gilliot) فرانسوی از جمله خاورشناسانی است که با بهره­گیری از همین روش، به انکار برتری زبان عربی می‌پردازد. وی معتقد است با نفی این پیش‌فرض، مسلمان قادر نخواهند بود از آن برای اثبات اعجاز قرآن بهره ببرند. به رغم آن که برخی پژوهش‌ها در خصوص نقد دیدگاه­های ژیلیو نگارش یافته­اند، با این حال، این آثار از جهت دامنه بحث، متفاوت از پژوهش فعلی است و موضوع آن‌ها، برتری زبان عربی یا اعجاز قرآن نیست. بر این اساس، پژوهش حاضر بر آن شد تا بر مبنای برخی پژوهش‌های ژیلیو، ابتدا محورهای اصلی بحث، احصا و سپس تحلیل و نقد شوند. از این رو، روش پژوهش حاضر، تحلیلی انتقادی است. طبق بررسی انجام شده، نظریه ژیلیو بر سه مبانی اصلی استوار است که عبارتند از: 1- دانشمندان مسلمان از آیات تحدّی، نوعی تقدس برای زبان عربی درست کرده‌اند؛ 2- آن‌ها در اثبات برتری زبان عربی، به روایات اسطوره‌ای تمسک جسته‌اند؛ 3- دانشمندان مسلمان، این عقیده را که قرآن از هیچ واژه‌ی بیگانه‌ای تأثیر نپذیرفته است، ساخته و پرداخته کرده­اند. نقدهایی که بر این سه مبنا وارد است عبارتند از: آیات تحدّی که مخاطبان قرآن را به مبارزه و همانندآوری دعوت کرده است، متفرع بر یک ادعای خارجی از سوی مخاطبان قرآن بوده و آن امکان هم‌آوردی آنان با زبان قرآن است که بر اساس مستندات تاریخی، این ادعا عملاً تحقق نیافته است. دیدگاه ژیلیو  در اسطوره‌ای قلمداد کردن روایات حاکی از برتری زبان عربی، بر مبنای عدم اعتماد به منابع اسلامی شکل گرفت است. برخلاف نظر ژیلیو، مستندات روایی معتبرتری نیز در خصوص برتری زبان عربی وجود  دارد. ضمن این که ویژگی های خاص زبان عربی، مثل تنوع در لغات و تصریف افعال، گویای برتری خاص این زبان است. هم­چنین، آیات قرآن نیز بر این برتری صحه گذاشته اند، اما دیدگاه ژیلیو مبنی بر آمیختگی زبان عربی با واژگان دخیل، از دیدگاه­های زبان‌شناختی معاصر و با تأکید بر زبان مشترک اجتماعی بین همه ملل، متأثر شده است که دلیل موجهی برای آن ارائه نشده است. هم­چنین وی شواهد عقلی و تاریخی قابل توجهی نیز برای این آمیختگی ارائه نکرد است. مشابهت‌های ادعایی ژیلیو نیز در اثبات این امر، بسیار تکلف­آمیزند.
 
کلیدواژه‌ها
کلود ژیلیو؛ برتری زبان عربی؛ اعجاز قرآن؛ واژگان دخیل
مراجع
آمار
تعداد مشاهده مقاله: 93
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 35


سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب