اخبار و اعلانات

 آمار

تعداد نشریات116
تعداد شماره‌ها1,516
تعداد مقالات11,530
تعداد مشاهده مقاله4,266,275
تعداد دریافت فایل اصل مقاله2,407,153
رحیمی, محمدصادق, الخطیب, مواهب. (1405). تأثیر تلاوت معنا‌محور بر تحقق سبک زندگی قرآنی از منظرامام شهید خامنه‌ای. مطالعات فلسفی کلامی, 14(26), 95-134. doi: 10.22034/qer.2026.24775.1326
محمدصادق رحیمی; مواهب الخطیب. "تأثیر تلاوت معنا‌محور بر تحقق سبک زندگی قرآنی از منظرامام شهید خامنه‌ای". مطالعات فلسفی کلامی, 14, 26, 1405, 95-134. doi: 10.22034/qer.2026.24775.1326
رحیمی, محمدصادق, الخطیب, مواهب. (1405). 'تأثیر تلاوت معنا‌محور بر تحقق سبک زندگی قرآنی از منظرامام شهید خامنه‌ای', مطالعات فلسفی کلامی, 14(26), pp. 95-134. doi: 10.22034/qer.2026.24775.1326
رحیمی, محمدصادق, الخطیب, مواهب. تأثیر تلاوت معنا‌محور بر تحقق سبک زندگی قرآنی از منظرامام شهید خامنه‌ای. مطالعات فلسفی کلامی, 1405; 14(26): 95-134. doi: 10.22034/qer.2026.24775.1326

تأثیر تلاوت معنا‌محور بر تحقق سبک زندگی قرآنی از منظرامام شهید خامنه‌ای

مطالعات قرائت قرآن
دوره 14، شماره 26، تیر 1405، صفحه 95-134    اصل مقاله (1.23 M)
نوع مقاله: مقاله علمی پژوهشی
شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/qer.2026.24775.1326
نویسندگان
محمدصادق رحیمی* 1؛ مواهب الخطیب2
1استادیار گروه علوم وفنون قرائات،مجتمع عالی قرآن وحدیث،جامعه المصطفی العالمیه
2استادیار دانشگاه کربلا عراق
چکیده
هدف: این پژوهش با هدف تبیین چارچوب مفهومی، ابعاد و سازوکارهای تحول‌آفرین «تلاوت قرآنِ معنا‌محور» و تحلیل نقش واسط آن در گذار از تلاوت صوتیِ صورت‌گرا به تحقق «سبک زندگی قرآنی» در منظومه فکری راهبردی آیت‌الله خامنه‌ای انجام شده است.
روش‌شناسی: پژوهش با طرح توصیفی-تحلیلی و اسنادی، به تحلیل کیفی مضمونِ متون اولیه، آثار بنیادین ــ از جمله «طرح کلی اندیشه اسلامی در قرآن» ــ و گفتمان‌های راهبردی ارائه‌شده طی چهار دهه در محافل و مجالس قرآنی می‌پردازد.
یافته‌ها: یافته‌ها نشان می‌دهد که در الگوی آیت‌الله خامنه‌ای، ویژگی‌های صوتی، مقامات و قواعد آوایی و تجویدی، ارزش ذاتی ندارند، بلکه ابزارهایی زیبایی‌شناختی برای شنیدن فعال، درگیری شناختی و تدبر هستند. گذار از تلاوت به کنش عملی، مسیری پنج‌مرحله‌ای دارد: شنیدن زیبایی‌شناختی، فهم واژگانی، درونی‌سازی و خودمخاطب‌پنداری، خشوع عاطفی و برون‌سازی رفتاری. از نظر شناختی، این فرایند بازارزیابی شناختی و خودتنظیمی را تقویت می‌کند و از نظر جامعه‌شناختی، سرمایه اجتماعی، همبستگی و تاب‌آوری فرهنگی را پرورش می‌دهد. در نتیجه، آثار آن در تاب‌آوری روانی و پالایش اخلاقی فردی، ثبات خانواده و تربیت سرشار از محبت، و در عرصه اجتماعی-سیاسی از طریق عدالت‌خواهی، مقاومت ضدسلطه و رد دینداری سکولارشده آشکار می‌شود.
نتیجه‌گیری: تلاوت معنا‌محور، محرک بنیادی جامعه‌پذیری قرآنی است و میان شناخت نظری و کنش روزمره پیوند برقرار می‌کند؛ از این طریق قرآن را از متنی تزئینی به نقشه‌ای عملیاتی برای تمدن‌سازی اسلامی تبدیل می‌سازد.
کلیدواژه‌ها
تلاوت معنا‌محور؛ سبک زندگی قرآنی؛ تدبر قرآنی؛ اندیشه معاصر اسلامی؛ آیت‌الله خامنه‌ای؛ تحول رفتاری
مراجع
  1. قرآن کریم، ترجمه آیت‌الله ناصر مکارم شیرازی.
  2. آذربایجانی، مسعود، روان‌شناسی دین بر اساس متون اسلامی، قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، ۱۳۹۲ش.
  3. ابن‌بابویه، محمد بن علی (شیخ صدوق)، المحاسن، چاپ دوم، ج۱، قم: دار الکتب الإسلامیة، ۱۳۷۱ش.
  4. الزرقانی، محمد عبدالعظیم، مناهل العرفان فی علوم القرآن، بیروت: دار إحیاء التراث العربی، ۱۴۱۶ق/۱۹۹۵م.
  5. جوادی آملی، عبدالله، تفسیر موضوعی قرآن کریم (جلد اول: قرآن در قرآن)، قم: مرکز نشر اسراء، ۱۳۸۷ش.
  6. خامنه‌ای، سید علی، طرح کلی اندیشه اسلامی در قرآن، تهران: انتشارات صهبا، ۱۳۹۲ش.
  7. خامنه‌ای، سید علی، مقدمه‌ای بر انس با قرآن کریم، تهران: مرکز تحقیقات علمی سپاه، ۱۳۸۸ش.
  8. خامنه‌ای، سید علی، دیدگاه‌های قرآنی و اندیشه راهبردی، گردآوری دفتر حفظ و نشر آثار، تهران: انتشارات انقلاب اسلامی، ۱۳۹۰ش.
  9. خامنه‌ای، سید علی، مجموعه بیانات در دیدارهای سالانه با قاریان، حافظان و اساتید قرآن کریم در روز اول ماه مبارک رمضان، پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله‌العظمی خامنه‌ای، ۱۳۶۸‑۱۴۰۲ش.
  10. خامنه‌ای، سید علی، بیانات در دیدار جوانان استان خراسان شمالی (تبیین مسئله سبک زندگی)، پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله‌العظمی خامنه‌ای، ۲۳/۰۷/۱۳۹۱ش.
  11. شریف الرضی، محمد بن حسین، نهج‌البلاغه، ترجمه محمد دشتی، قم: انتشارات مشرقین، ۱۳۷۹ش.
  12. شریفی، محمد و همکاران، مؤلفه‌های سبک زندگی اسلامی از منظر مقام معظم رهبری، فصلنامه علمی پژوهش‌های اخلاقی، سال نهم، شماره ۳، ۴۵‑۶۸، ۱۳۹۸ش.
  13. صدوق، محمد بن علی، عیون اخبار الرضا (ع)، ج۲، تهران: نشر جهان، ۱۳۷۸ش.
  14. طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه سید محمدباقر موسوی همدانی، قم: دفتر انتشارات اسلامی جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، ۱۳۷۴ش.
  15. کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، چاپ چهارم، ج۲، تهران: دار الکتب الإسلامیة، ۱۳۶۵ش.
  16. مصباح یزدی، محمدتقی، اخلاق در قرآن (معارف قرآن ۳)، تحقیق و نگارش محمدحسین اسکندری، قم: مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره)، ۱۳۸۸ش.
  17. معرفت، محمدهادی، التمهید فی علوم القرآن، چاپ دوم، قم: مؤسسه تمهید، ۱۳۸۶ش.
  18. مطهری، مرتضی، شناخت قرآن (مجموعه آثار، ج۱۶)، تهران: انتشارات صدرا، ۱۳۷۸ش.
  19. موسوی، سید رضا و حسینی، مریم، جایگاه تدبر در تعمیق انس با قرآن کریم، دوشناخته‌نامه قرآن و حدیث، سال پنجم، شماره ۲، ۱۱۲‑۱۳۵، ۱۴۰۰ش.
آمار
تعداد مشاهده مقاله: 124
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 66


سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب