اخبار و اعلانات

 آمار

تعداد نشریات116
تعداد شماره‌ها1,503
تعداد مقالات11,452
تعداد مشاهده مقاله4,158,832
تعداد دریافت فایل اصل مقاله2,326,034
فولادگر, محمدحسین. (1405). تبیین نظام‌وار اصول تربیت عقلانی در اندیشه قرآنی امام شهید خامنه‌ای(قدس سره). مطالعات فلسفی کلامی, 20(38), 103-126. doi: 10.22034/qve.2026.21655.1991
محمدحسین فولادگر. "تبیین نظام‌وار اصول تربیت عقلانی در اندیشه قرآنی امام شهید خامنه‌ای(قدس سره)". مطالعات فلسفی کلامی, 20, 38, 1405, 103-126. doi: 10.22034/qve.2026.21655.1991
فولادگر, محمدحسین. (1405). 'تبیین نظام‌وار اصول تربیت عقلانی در اندیشه قرآنی امام شهید خامنه‌ای(قدس سره)', مطالعات فلسفی کلامی, 20(38), pp. 103-126. doi: 10.22034/qve.2026.21655.1991
فولادگر, محمدحسین. تبیین نظام‌وار اصول تربیت عقلانی در اندیشه قرآنی امام شهید خامنه‌ای(قدس سره). مطالعات فلسفی کلامی, 1405; 20(38): 103-126. doi: 10.22034/qve.2026.21655.1991

تبیین نظام‌وار اصول تربیت عقلانی در اندیشه قرآنی امام شهید خامنه‌ای(قدس سره)

قرآن و علم
دوره 20، شماره 38، تیر 1405، صفحه 103-126    اصل مقاله (1.01 M)
نوع مقاله: مقاله پژوهشی
شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/qve.2026.21655.1991
نویسنده
محمدحسین فولادگر*
سطح چهار حوزه علمیه قم ، قم ایران.
چکیده
 
هدف: این مطالعه در پی تبیین اصول نظام‌مند تربیت عقلانی در منظومه فکری امام خامنه‌ای، با ابتنا بر قرآن کریم و روایات نبوی است.
 
روش: این پژوهش با به‌کارگیری روش توصیفی ـ تحلیلی و پژوهش کتابخانه‌ای، به بررسی انتقادی بیانات امام خامنه‌ای، آیات قرآن کریم و مجموعه‌های معتبر حدیثی می‌پردازد تا اصول تربیتی تجویزی را استخراج کند.
 
یافته‌ها: تربیت عقلانی در این الگو، صرف انتقال دانش نیست، بلکه فرایندی است از «زنده کردن و استخراج گنجینه‌های عقل در جهت حرکت و عمل». پنج اصل بنیادین به‌هم‌پیوسته شناسایی شد: (۱) تسهیل‌گری ـ ایجاد محیطی که انتخاب آزادانه و آگاهانه متربی را ممکن می‌سازد؛ (۲) توانمندسازی تعقل ـ برانگیختن نیروی تفکر برای مهار جهل و تبدیل شک به یقین؛ (۳) تقویت عبرت‌گیری ـ درس‌آموزی از سنت‌های الهی برای پرورش آینده‌نگری عقلانی و تقوای پیشگیرانه؛ (۴) برهان‌محوری در شناخت ـ گذار از تقلید کورکورانه به تحقیق و جایگزینی تحمیل با اقناع عقلانی؛ و (۵) هم‌سویی برهان و ایمان ـ ادغام دانش برهانی با باور قلبی برای تضمین مصونیت فکری و عمل صالح پویا.
 
نتیجه‌گیری: در این الگو، سپردن «مشعل عقل» به انسان، هدایت به سوی کمال نهایی را تضمین می‌کند. این نظام با ایجاد پیوندی ژرف میان دانش و عمل، زمینه دستیابی به حیات طیبه را فراهم می‌آورد و افرادی را پرورش می‌دهد که هم از دقت تحلیلی برخوردارند و هم از انگیزه معنوی.
 
 
کلیدواژه‌ها
قرآن کریم؛ اصول تربیتی؛ تربیت عقلانی؛ پرورش؛ امام خامنه‌ای
مراجع
  1. قرآن کریم.
  2. احسانی، محمد، تربیت عقلانی از منظر قرآن کریم، چاپ اول، قم: پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، ۱۳۹۳ش.
  3. اعرافی، علیرضا، فقه تربیتی، چاپ سوم، قم: مؤسسه اشراق و عرفان، ۱۳۹۵ش.
  4. انصاریان، حسین، تفسیر و شرح صحیفه سجادیه، چاپ اول، قم: دار العرفان، ۱۳۸۳ش.
  5. بنی‌هاشمی، سید محمد و مقدس، سعید، درآمدی بر تربیت عقلانی، چاپ دوم، تهران: منیر، ۱۳۹۲ش.
  6. بهشتی، سعید، روش‌های تربیت عقلانی در سخنان امام علی×، مسائل کاربردی تعلیم و تربیت اسلامی، شماره ۴، ۱۳۷۹ش.
  7. تمیمى آمدى، عبدالواحد بن محمد، غررالحکم و درر الکلم، تحقیق سید مهدی رجائی، چاپ دوم، قم: دارالکتاب الإسلامی، ۱۴۱۰ق.
  8. جوادی آملی، عبدالله، تفسیر موضوعی قرآن کریم: مراحل اخلاق در قرآن، چاپ هفتم، قم: اسراء، ۱۳۸۶ش.
  9. خامنه‌ای، سید علی، منشور حکومت علوی؛ شرح هفت خطبه نهج‌البلاغه، چاپ سوم، تهران: انقلاب اسلامی، ۱۳۹۹ش.
  10. خمینی، روح‌الله، شرح حدیث جنود عقل و جهل، چاپ سیزدهم، قم: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (ره)، ۱۳۸۹ش.
  11. دهخدا، علی‌اکبر، لغت‌نامه دهخدا، چاپ اول، تهران: دانشگاه تهران، ۱۳۷۳ش.
  12. راغب اصفهانى، حسین بن محمد، مفردات ألفاظ القرآن، چاپ اول، بیروت - دمشق: دار القلم، ۱۴۱۲ق.
  13. رشیدی، شیرین، آموزه‌های تربیت عقلانی بر اساس معرفت‌شناسی قرآنی، چاپ اول، قم: بوستان کتاب، ۱۳۹۸ش.
  14. رضی، محمد بن حسن (شریف الرضی)، نهج‌البلاغه، تحقیق صبحی صالح، چاپ اول، قم: هجرت، ۱۴۱۴ق.
  15. سیف، علی‌اکبر، روان‌شناسی پرورشی نوین، چاپ هشتاد و سوم، تهران: نشر دوران، ۱۴۰۲ش.
  16. طباطبایی، محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، چاپ دوم، بیروت: مؤسسة الأعلمی‌للمطبوعات، ۱۴۰۲ق.
  17. طباطبایی، محمدحسین، ترجمه تفسیر المیزان، ترجمه سید محمدباقر موسوی، چاپ پنجم، قم: انتشارات اسلامی، ۱۳۷۴ش.
  18. کلینى، محمد بن یعقوب، الکافی، تحقیق علی‌اکبر غفاری و محمد آخوندی، چاپ چهارم، تهران: دارالکتب الإسلامیه، ۱۴۰۷ق.
  19. مجلسى، محمدباقر بن محمدتقی، بحار الأنوار، چاپ دوم، بیروت: دار إحیاء التراث العربی، ۱۴۰۳ق.
  20. مصباح یزدی، محمدتقی، اخلاق در قرآن، چاپ هفتم، قم: مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره)، ۱۳۸۳ش.
  21. مصباح یزدی، محمدتقی، فلسفه تعلیم و تربیت اسلامی، چاپ سوم، تهران: انتشارات مدرسه، ۱۳۹۴ش.
  22. مصطفوی، حسن، التحقیق فی کلمات القرآن، چاپ اول، تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، ۱۳۶۸ش.
  23. مکارم شیرازی، ناصر، اخلاق در قرآن، چاپ اول، قم: مدرسة الإمام علی بن أبی‌طالب×، ۱۳۸۵ش.
  24. ملکی، حسین، تربیت عقلانی در نهج‌البلاغه و دلالت‌های آموزشی آن، مسائل کاربردی تعلیم و تربیت اسلامی، شماره ۴، ۱۳۷۹ش.
  25. نورى، حسین بن محمدتقی، مستدرک الوسائل و مستنبط المسائل، چاپ اول، قم: مؤسسة آل‌البیت، ۱۴۰۸ق.
  26. سایت دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله‌العظمی‌خامنه‌ای7، https://farsi.khamenei.ir.
 

آمار
تعداد مشاهده مقاله: 86
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 74


سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب