اخبار و اعلانات

 آمار

تعداد نشریات116
تعداد شماره‌ها1,503
تعداد مقالات11,452
تعداد مشاهده مقاله4,158,832
تعداد دریافت فایل اصل مقاله2,326,034
سیادت, سید هادی, جزایری, سید حمید, عشایری منفرد, محمد. (1405). صحت‎سنجی استثنای منقطع در زبان عربی. مطالعات فلسفی کلامی, 3(5), 5-27. doi: 10.22034/alls.2026.23411.1176
سید هادی سیادت; سید حمید جزایری; محمد عشایری منفرد. "صحت‎سنجی استثنای منقطع در زبان عربی". مطالعات فلسفی کلامی, 3, 5, 1405, 5-27. doi: 10.22034/alls.2026.23411.1176
سیادت, سید هادی, جزایری, سید حمید, عشایری منفرد, محمد. (1405). 'صحت‎سنجی استثنای منقطع در زبان عربی', مطالعات فلسفی کلامی, 3(5), pp. 5-27. doi: 10.22034/alls.2026.23411.1176
سیادت, سید هادی, جزایری, سید حمید, عشایری منفرد, محمد. صحت‎سنجی استثنای منقطع در زبان عربی. مطالعات فلسفی کلامی, 1405; 3(5): 5-27. doi: 10.22034/alls.2026.23411.1176

صحت‎سنجی استثنای منقطع در زبان عربی

مطالعات زبان و ادبیات عربی
دوره 3، شماره 5، شهریور 1404، صفحه 5-27    اصل مقاله (606.43 K)
نوع مقاله: مقالۀ پژوهشی
شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/alls.2026.23411.1176
نویسندگان
سید هادی سیادت* 1؛ سید حمید جزایری2؛ محمد عشایری منفرد3
1دانش آموخته سطح 3 و مدرس سطوح عالی حوزه، قم، ایران.
2دانشیار گروه قرآن و علوم انسانی، مجتمع آموزش عالی قرآن و حدیث، جامعه المصطفی العالمیه، قم، ایران.
3دانشیار گروه زبان و ادبیات عربی، مجتمع زبان، ادبیات و فرهنگ‌شناسی، جامعه المصطفی العالمیه، قم، ایران.
چکیده
صحت یا بطلان استثنای منقطع از دیرباز مورد اختلاف بوده است. برخی از فقهای شیعه و اهل‌سنت این استثناء را صحیح ندانسته‌اند؛ لکن جمع کثیری از فقها و ادبا بر صحت و وقوع آن در زبان عربی مهر تأیید زده و نزاع را در حقیقت یا مجاز بودن آن دانسته‌اند. اختلاف در صحت این اسلوب زبانی، علاوه بر ترجمه، به استدلال‌ها و فتاوای فقهی نیز سرایت نموده است؛ اختلاف‌نظر آیت‌الله خویی8 با شیخ انصاری8 و امام خمینی8 در پذیرش حصر اسباب معامله مشروع در «تجارة عن تراض»، ریشه در نزاع درباره صحت استثنای منقطع دارد. این نوشتار با روش توصیفی ـ تحلیلی، به استقرای نسبتاً جامع آرای اندیشمندان ادبیات عربی، تفسیر، فقه و اصول، از شیعه و اهل‌سنت، پیرامون استثنای منقطع پرداخته است. مهم‌ترین ادله اثبات صحت استثنای منقطع، «اجماع» و «وقوع آن در قرآن کریم، شعر و نثر عرب فصیح» است. در مقابل، «فقدان اخراج در استثنای منقطع»، «استهجان عرفی و زبانی»، «عدم استعمال «إلّا» به معنای «لکن»» و «بازگشت تمام استثناءهای منقطع به متصل»، از ادله انکار آن است. این پژوهش، ضمن ناتمام دانستن ادله طرفین، نظریه مختار خود را درباره حقیقت استثنای منقطع بیان می‌کند.
کلیدواژه‌ها
استثنای منقطع؛ استثنای از غیر جنس؛ مجاز در استثناء؛ معنای لکن؛ استثنای متصل
مراجع
آمار
تعداد مشاهده مقاله: 74
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 35


سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب