اخبار و اعلانات

 آمار

تعداد نشریات116
تعداد شماره‌ها1,503
تعداد مقالات11,452
تعداد مشاهده مقاله4,159,507
تعداد دریافت فایل اصل مقاله2,326,487
آباد, مرضیه, کرامتی, الهام, سیدی, سید حسین. (1404). مواجهه اخروی نیکوکاران و بدکاران با نامه اعمال در آینه تقابل تصویری. مطالعات فلسفی کلامی, 3(5), 29-54. doi: 10.22034/alls.2026.23680.1183
مرضیه آباد; الهام کرامتی; سید حسین سیدی. "مواجهه اخروی نیکوکاران و بدکاران با نامه اعمال در آینه تقابل تصویری". مطالعات فلسفی کلامی, 3, 5, 1404, 29-54. doi: 10.22034/alls.2026.23680.1183
آباد, مرضیه, کرامتی, الهام, سیدی, سید حسین. (1404). 'مواجهه اخروی نیکوکاران و بدکاران با نامه اعمال در آینه تقابل تصویری', مطالعات فلسفی کلامی, 3(5), pp. 29-54. doi: 10.22034/alls.2026.23680.1183
آباد, مرضیه, کرامتی, الهام, سیدی, سید حسین. مواجهه اخروی نیکوکاران و بدکاران با نامه اعمال در آینه تقابل تصویری. مطالعات فلسفی کلامی, 1404; 3(5): 29-54. doi: 10.22034/alls.2026.23680.1183

مواجهه اخروی نیکوکاران و بدکاران با نامه اعمال در آینه تقابل تصویری

مطالعات زبان و ادبیات عربی
دوره 3، شماره 5، شهریور 1404، صفحه 29-54    اصل مقاله (1.02 M)
نوع مقاله: مقالۀ پژوهشی
شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/alls.2026.23680.1183
نویسندگان
مرضیه آباد1؛ الهام کرامتی* 2؛ سید حسین سیدی3
1دانشیار گروه زبان و ادبیات عربی، دانشکده ادبیات وعلوم انسانی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.
2دکترای زبان وادبیات عربی، دانشکده ادبیات وعلوم انسانی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.
3استاد گروه زبان و ادبیات عربی ،دانشکده ادبیات وعلوم انسانی،دانشگاه فردوسی مشهد، ایران.
چکیده
تصویر هنری، از مبانی بنیادین سبک قرآن کریم و از ابزارهای برجستۀ آن برای بیان معانی مجرد، ذهنی و حالات درونی انسان است. در میان شیوه‌های تصویرسازی قرآنی، صنعت تقابل جایگاهی ویژه دارد و از مهم‌ترین حوزه‌های کاربرد آن، آیات مربوط به صحنۀ رویارویی نیکوکاران و بدکاران با کتاب اعمال است. این پژوهش، با روش توصیفی–تحلیلی و با تکیه بر نمونه‌های قرآنی، تقابل‌های تصویری این آیات را با بهره‌گیری از دیدگاه پژوهشگران و صاحب‌نظران تصویرپردازی، از جمله سید قطب و حسین جمعه، مورد بررسی قرار داده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که نیکوکاران، با دریافت محترمانۀ کتاب اعمال به دست راست، شادی و بازگشت شادمانه به سوی خانوادۀ بهشتی، تصویرپردازی شده‌اند؛ در حالی که بدکاران، با دریافت تحقیرآمیز آن به دست چپ یا از پشت سر، چهره‌ای هراسان و آرزوی نابودی، به نمایش درآمده‌اند. در این آیات، تقابل‌های صریح و دوسویه، عمدتاً دارای سه گونۀ تقابل تضادی، نظم ساختاری و ساخت ریتمیک تقابلی هستند؛ در حالی که تقابل‌های ضمنی و یک‌سویه، بیشتر بر تقابل تضادی استوارند. نتایج پژوهش حاکی از آن است که قرآن کریم، در ترسیم این صحنه‌ها، از شگردهایی همچون هماهنگی لفظ و معنا، تجسیم، تخییل، کنایه، تکرار، التفات، حس‌آمیزی و افعال حرکتی بهره گرفته و این تقابل‌های تصویری، افزون بر برجسته‌سازی اختلاف سرنوشت دو گروه، پیام‌های اعتقادی دربارۀ حقیقت معاد و مسئولیت انسان در برابر اعمالش را به شکلی برجسته ترسیم کرده و اندیشۀ دینیِ احاطۀ علم الهی و تحقق معاد را در ذهن مخاطبان تثبیت می‌کند. در تقابل‌های صریح، تقدیم بلاغی سرنوشت نیکوکاران بر بدکاران، به عنوان یک سازوکار انگیزشی، عمل کرده و امید را در مخاطب تقویت می‌کند. تقابل‌های ضمنی، با حذف یکی از دو سوی تقابل، ذهن مخاطب را به تکمیل صحنه وامی‌دارند.
کلیدواژه‌ها
قرآن کریم؛ تصویر؛ تقابل نیکوکاران و بدکاران؛ کتاب اعمال
مراجع
آمار
تعداد مشاهده مقاله: 52
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 26


سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب