اخبار و اعلانات

 آمار

تعداد نشریات116
تعداد شماره‌ها1,516
تعداد مقالات11,530
تعداد مشاهده مقاله4,266,294
تعداد دریافت فایل اصل مقاله2,407,162
پاشایی, امیرحسین. (1401). تأملی در مساله دین و عرفی شدن. مطالعات فلسفی کلامی, 1(1), 1-50.
امیرحسین پاشایی. "تأملی در مساله دین و عرفی شدن". مطالعات فلسفی کلامی, 1, 1, 1401, 1-50.
پاشایی, امیرحسین. (1401). 'تأملی در مساله دین و عرفی شدن', مطالعات فلسفی کلامی, 1(1), pp. 1-50.
پاشایی, امیرحسین. تأملی در مساله دین و عرفی شدن. مطالعات فلسفی کلامی, 1401; 1(1): 1-50.

تأملی در مساله دین و عرفی شدن

الحکمة والمعنویة
دوره 1، شماره 1، شهریور 2022، صفحه 1-50    اصل مقاله (528.88 K)
نوع مقاله: المقالة الأصلية
نویسنده
امیرحسین پاشایی*
قسم الحكمة والدراسات الإسلامية، كلية الحكمة والدراسات الإسلامية، جامعة المصطفى المفتوحه، قم، إيران
چکیده
تقریبا هیچ جامعه ای نیست که در گذشته و حالِ آن ردپایی از دین نباشد و هیچ نهادی همچون دین دارای چنین تنوعی نیست. در عین حال، تغییرات دین در ماهیت خود و نقش، جایگاه و کارکرد آن در نظام‌های اجتماعی مختلف، مسئله ای است که صرف نظر از مطالعه آن و ورای اراده دانشمندان و پژوهشگران مختلف در طول تاریخ رخ داده است. گاه دین در جامعه، با اراده حکومت کاملا در صحنه حیات اجتماعی کنار زده شده و گاه در جامعه ای دیگر، اساس و بنیان حکومتی بر دین بنا شده است. آنچه در تمام مسیر تحول دین در جوامع مشاهده می شود، فرایند هایی از فراز و نشیب و صعود و سقوط نقش، جایگاه و موقعیت دین در جامعه است.
تا کنون پژوهشهای متعددی توسط پژوهشگرانی بزرگ درباره دین، نقش آن در جامعه و تحولات آن صورت گرفته است که به عنوان منبعی مهم در جامعه شناسی دین از آنها استفاده می شود. کتابهایی مانند صور بنیانی حیات دینی دورکیم، یا مباحث ایدئولوژیک مارکس و نقش افیونی دین در جامعه و تحلیلهای موشکافانه وبر و برگر همگی مصادیقی از این پژوهشها هستند. در تحلیل فراز و فرود دین برخی زوال دین در دنیای پس از عهد روشنگری را بدیهی و ناگزیر دانسته اند و عده ای دیگر، این بحث را اساساً مربوط به گذشته دانسته اند و گروهی مسیر طی شده در اروپا را نسخه تعمیم پذیر و برنامه ریزی برای پیشرفت در کل جهان می دانند و عده اندگی با تردید در این باره سخن گفته اند و گروهی آن را مخصوص مسیحیت خوانده اند نه اسلام. تمام این سخنان تحت فرایندی به نام سکولاریزاسیون[1] جای می گیرد که البته برخی آن را به عرفی شدن ترجمه کرده اند که ترجمه ای مناسب به نظر نمی آید.
در جامعه ایران که جامعه ای است رسماً دینی، این که دین در ادامه مسیرش چه تغییری می‌کند و چگونه و چه زمانی و به چه سمتی می گراید از اهمیت بیشتری برخوردار است، و نقطه عطف بسیاری از پژوهش های جامعه شناسی دین بوده است. در این نوشتار در پی کاوشی در این­باره هستیم. در پی آنیم بیابیم چه نظریاتی در این باره وجود دارد.
مراجع
فهرست منابع

  1. باربیه، موریس. 1389. دین و سیاست در اندیشه مدرن، مترجم امیر رضایی، چاپ دوم. تهران: انتشارات قصیده سرا.
  2. برگر، پیتر، 1380، افول سکولاریزم، ترجمه افشار امیری، تهران، نشر پنگاه.
  3. بهنام، جمشید، 1375. ایرانیان و اندیشه تجدد، تهران: نشر فروزان.
  4. بیات، عبدالرسول. 1381. فرهنگ واژه ها. قم: نشر مؤسسه اندیشه و فرهنگ دینی.
  5. پویانفر، محمد رضا و نوا بخش، مهرداد. 1389. بررسی نشانه های عرفی شدن برای مطالعه تجربی در ایران. مسائل اجتماعی ایران، زمستان 1389، شماره 2.
  6. ترنر، برایان، 1379، ماکس وبر و اسلام، ترجمه سعید وصالی، تهران، نشر مرکز.
  7. حجاریان، سعید، 1380، از شاهد قدسی تا شاهد بازاری؛ عرفی شدن در سپهر سیاست، چاپ دوم، تهران، نشر طرح نو،.
  8. خاکی قراملکی، محمدرضا. خاستگاه و جایگاه سکولاریسم در غرب و ایران، مجله معرفت، شماره 79.
  9. دان کیوپیت. 1376. دریای ایمان. ترجمه حسن کامشاد، تهران: طرح نو.
  10. سبحانی، جعفر، 1383، «سکولاریسم یا عرفی شدن دین و فقه»، مجله تخصصی کلام اسلامی، سال سیزدهم، شماره 50، ص 5- 29.
  11. شجاعی زند، علیرضا، 1380، الگوهای عرفی شدن جوامع، مجله اطلاعات سیاسی و اقتصادی، شماره 171 و 172.
  12. شجاعی زند، علیرضا، اسلام و عرفی شدن، «نقد و نظر»، شماره سوم و چهارم.
  13. کچوئیان، حسین، 1374، «اسلام، تشیع و فرایند عرفی شدن»، مجله کیان، شماره 26، ص 40 – 45.
  14. گیدنز، آنتونی، 1393، جامعه شناسی، منوچهر صبوری، تهران: نشر نی.
  15. گیسلر، نورمن ال، 1395، فلسفه دین، ترجمه حمیدرضا آیت‌اللهی، تهران، انتشارات حکمت.
  16. لاتوش، سرژ، 1379، غربی سازی جهان، ترجمه امیر رضایی، تهران، نشرقصیده.
  17. لویس، برنارد، 1378، زبان سیاسی اسلام، ترجمه غلامرضا بهروز لک، قم: مرکز انتشارات حوزه علمیه قم.
  18. لوئیس، برنارد1374. «زبان سیاسی اسلام»، ترجمه غلامرضا بهروز لک، فصلنامه علوم سیاسی، شماره 10-11، بهار و تابستان.
  19. محدثی، حسن. 1384. مروری انتقادی اثری غیر قابل چشم پوشی/ ساده سازی نسبت دین و سیاست. کتاب ماه علوم اجتماعی، آبان و آذر و دي، شماره 97 و 98 و 99.
  20. محدثی، حسن، انحصارزدایی از دین در جهان مدرن. 1391. دوماه‌نامه‌ی چشم‌انداز ایران شماره‌ی 74، تیر و مرداد 1391.
  21. محمدی، مجید، 1377، سر بر آستان قدسی، دل در گرو عرفی، تهران، نشر نقره.
  22. ملکیان، مصطفی، 1390، «سلسله‌نشست‌های نقد و سنجش دینداری در ایران»، به همت «مؤسسة مطالعات و تحقيقات اجتماعي دانشگاه تهران».
  23. میرچاالیاده 1374. فرهنگ و دین. هیأت مترجمان، زیرنظر بهاء الدین خرمشاهی. تهران: طرح نو.
  24. نخعی، موسی، 1375، اندیشه دینی و سکولاریزم در حوزه معرفت سیاسی و غرب شناسی، نشر پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران.
  25. وریج کاظمی، عباس و مهدی فرجی، 1382، «عرفی شدن و زندگی روزمره»، نامه علوم اجتماعی، شماره 21، ص 243-269.
  26. هابرماس، یورگن، چیستی سکولاریزم، مجله بازتاب اندیشه، ش 26، قم، 1381، ص 29.
  27. همیلتون، ملکم. 1381. جامعه شناسی دین. ترجمه محسن ثلاثی، تهران: موسسه فرهنگی انتشاراتی تبیان.
  28. هوردان، ویلیام، 1368. راهنمای الهیات پروتستان، ترجمه طاطروس میکائیلیان، تهران انتشارات علمی و فرهنگی.
  29. Lechner, J. (1991)"The Case Against Secularization: A Rebuttal", Social Forces, 64: (4) 1103- 111
 

آمار
تعداد مشاهده مقاله: 31
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 16


سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب