اخبار و اعلانات

 آمار

تعداد نشریات116
تعداد شماره‌ها1,516
تعداد مقالات11,530
تعداد مشاهده مقاله4,266,295
تعداد دریافت فایل اصل مقاله2,407,162
سلطانی, سید محمد. (1405). سوره تغابن در رویکرد تفسیر اجتماعی شیعی و هرمنوتیک شرق‌شناسانه، با تأکید بر تفسیر شهید آیت الله خامنه‌ای و قرآن مورخان. مطالعات فلسفی کلامی, 21(40), 9-40. doi: 10.22034/jqopv.2026.24005.1484
سید محمد سلطانی. "سوره تغابن در رویکرد تفسیر اجتماعی شیعی و هرمنوتیک شرق‌شناسانه، با تأکید بر تفسیر شهید آیت الله خامنه‌ای و قرآن مورخان". مطالعات فلسفی کلامی, 21, 40, 1405, 9-40. doi: 10.22034/jqopv.2026.24005.1484
سلطانی, سید محمد. (1405). 'سوره تغابن در رویکرد تفسیر اجتماعی شیعی و هرمنوتیک شرق‌شناسانه، با تأکید بر تفسیر شهید آیت الله خامنه‌ای و قرآن مورخان', مطالعات فلسفی کلامی, 21(40), pp. 9-40. doi: 10.22034/jqopv.2026.24005.1484
سلطانی, سید محمد. سوره تغابن در رویکرد تفسیر اجتماعی شیعی و هرمنوتیک شرق‌شناسانه، با تأکید بر تفسیر شهید آیت الله خامنه‌ای و قرآن مورخان. مطالعات فلسفی کلامی, 1405; 21(40): 9-40. doi: 10.22034/jqopv.2026.24005.1484

سوره تغابن در رویکرد تفسیر اجتماعی شیعی و هرمنوتیک شرق‌شناسانه، با تأکید بر تفسیر شهید آیت الله خامنه‌ای و قرآن مورخان

قرآن پژوهی خاورشناسان
دوره 21، شماره 40، تیر 1405، صفحه 9-40    اصل مقاله (2.03 M)
نوع مقاله: مقاله پژوهشی
شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/jqopv.2026.24005.1484
نویسنده
سید محمد سلطانی*
استادیار گروه مطالعات تطبیقی، پژوهشکده فرهنگ و معارف قرآن، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، قم، ایران.
چکیده
در میان رویکردهای مختلف تفسیری در دوران معاصر، تفسیر اجتماعی قرآن توسط مفسران مسلمان در ذیل جریان احیای دینی در جهان اسلام و رویکرد تاریخی-انتقادی و برون‌دینی مستشرقان از جایگاه و تاثیرگذاری ویژه‌ای برخوردارند. بررسی تطبیقی این دو رویکرد به آشکارشدن بهتر پیش‌فرض‌های بنیادین، ایجاد امکان گفت‌وگوی سازنده به‌جای طرد یک‌سویه، و سنجش قدرت تبیینی این دو رویکرد کمک می‌کند. از این رو، تحقیق پیش رو با روش تحلیل تطبیقی و مطالعات کتابخانه‌ای، خطوط فکری پاول نیوئنکرچن در کتاب قرآن مورخان را که مبتنی بر نقد تاریخی-انتقادی است، در برابر رویکرد تفسیری آیت‌الله خامنه‌ای که از روش تفسیر اجتهادی با گرایش اجتماعی و به‌ویژه قاعده هرمنوتیکی «جری و تطبیق» بهره می‌برد، قرار داده است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که نیوئنکرچن با اتکا به مبانی طبیعت‌گرایانه، سوره تغابن را متنی بشری، منجمد در باستان متأخر، چندپاره و متأثر از متون نیایشی مسیحیت سریانی و اشعار جاهلی می‌داند. در نقطه‌ی مقابل، آیت‌الله خامنه‌ای با پذیرش قدسیت وحی، این سوره را کلامی زنده، فراتاریخی و منسجم تبیین می‌کند. او با عبور از لایه‌های صرفاً استنباطی، ژانر موعظه را، که در نگاه شرق‌شناسانه متأثر از متون مسیحی سریانی است، راهبرد تربیتی قرآن می‌داند و خود نیز با بهره‌گیری از آن، مضامین و مفاهیم این سوره (مانند «تغابن»، «مُلک» و «فتنه‌») را بر عینیت جامعه معاصر، حوادث صدر انقلاب اسلامی و تقابل با استکبار جهانی تطبیق می‌دهد. این پژوهش تاکید دارد که عمده تفاوت‎‌های این دو رویکرد در مبانی، روش و دیدگاه‌ها برخاسته از نگاه متفاوت آن‌ها به ماهیت و منشأ وحی قرآنی است.
کلیدواژه‌ها
سوره تغابن؛ آیت‌الله خامنه‌ای؛ قرآن مورخان؛ پاول نیوئنکرچن؛ روش تاریخی-انتقادی؛ تفسیر اجتماعی-سیاسی؛ جری و تطبیق
مراجع
آمار
تعداد مشاهده مقاله: 157
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 108


سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب