اخبار و اعلانات

 آمار

تعداد نشریات116
تعداد شماره‌ها1,516
تعداد مقالات11,530
تعداد مشاهده مقاله4,266,276
تعداد دریافت فایل اصل مقاله2,407,155
هدایت شده, سعید, تبیک, محمد تقی, عباسی, مهدی. (1405). بررسی مقاله «رحمت» در دایرة المعارف قرآن لیدن. مطالعات فلسفی کلامی, 21(40), 426-464. doi: 10.22034/jqopv.2026.22632.1454
سعید هدایت شده; محمد تقی تبیک; مهدی عباسی. "بررسی مقاله «رحمت» در دایرة المعارف قرآن لیدن". مطالعات فلسفی کلامی, 21, 40, 1405, 426-464. doi: 10.22034/jqopv.2026.22632.1454
هدایت شده, سعید, تبیک, محمد تقی, عباسی, مهدی. (1405). 'بررسی مقاله «رحمت» در دایرة المعارف قرآن لیدن', مطالعات فلسفی کلامی, 21(40), pp. 426-464. doi: 10.22034/jqopv.2026.22632.1454
هدایت شده, سعید, تبیک, محمد تقی, عباسی, مهدی. بررسی مقاله «رحمت» در دایرة المعارف قرآن لیدن. مطالعات فلسفی کلامی, 1405; 21(40): 426-464. doi: 10.22034/jqopv.2026.22632.1454

بررسی مقاله «رحمت» در دایرة المعارف قرآن لیدن

قرآن پژوهی خاورشناسان
دوره 21، شماره 40، تیر 1405، صفحه 426-464    اصل مقاله (2.53 M)
نوع مقاله: مقاله پژوهشی
شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/jqopv.2026.22632.1454
نویسندگان
سعید هدایت شده* 1؛ محمد تقی تبیک2؛ مهدی عباسی2
1قرآن و علوم با گرایش روانشناسی، دانشگاه بین المللی جامعه المصطفی العالمیه
2استادیار گروه روانشناسی اسلامی پژوهشگاه قرآن و حدیث
چکیده
پژوهش حاضر به نقد و تحلیل مدخل «رحمت» (Mercy)اثر دانیل سی. پترسون(Daniel C. Peterson) در دایرة‌المعارف قرآن لیدن می‌پردازد. نویسنده این مدخل با گردآوری استعمالات قرآنیِ واژگان «رحمت»، «غفران» و «عفو» و بررسی مظاهر رحمت الهی، به تبیین نسبت رحمت و انسان پرداخته است؛ با این حال، مقاله با پیش‌فرضی سامان یافته که رحمت را عمدتاً معادل بخشایش و چشم‌پوشی از مجازات می‌فهمد. در نتیجه، از معنای بنیادین قرآنیِ رحمت -یعنی ادراک نیاز مخلوق و احسان الهی نسبت به او- غفلت‌شده و تمایز آن با مفاهیمی چون عفو، غفران و توبه نادیده گرفته شده است. همچنین رحمت عامّ به مثابه فیض فراگیر الهی، که افعال اختیاری انسان نیز در گستره آن معنا می‌یابند، بررسی نشده و عدل الهی در تقابل با رحمت تلقی شده است. از این‌رو، نویسنده در تبیین اطلاق هم‌زمان صفات رحمت و غضب بر خداوند توفیق‌نیافته و درنهایت، با رویکردی متمایل به جبرگرایی، خداوند را حاکمی مطلق معرفی‌کرده‌است که رحمت را بر هر که بخواهد افاضه می‌کند.
پژوهش حاضر با روش توصیفی-تحلیلی-انتقادی و با رویکرد درون‌قرآنی، در جهت تبیین مراد قرآن از مفهوم«رحمت» و نیز رفع شبهاتی که ممکن است در مطالعه این مدخل در ذهن مخاطبان پدید آید سامان یافته است. در این راستا، جایگاه رحمت در نظام توحیدی قرآن تبیین می‌شود و نشان داده می‌شود که رحمت الهی نه امری صرفاً عاطفی یا مجازاتی، بلکه فیضی دائم است که بر اساس نیاز و جریان احسان تحقق می‌یابد؛ چنان‌که فعل واحد الهی به اعتبارات گوناگون، متصف به رحمت، غضب، عدل و دیگر صفات فعلی می‌شود.
کلیدواژه‌ها
دایرة‌المعارف‌‌قرآن‌لیدن؛ دنیل‌سی‌پترسون؛ رحمت؛ عفو؛ غفران؛ غضب؛ مستشرقان
مراجع
آمار
تعداد مشاهده مقاله: 118
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 89


سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب