اخبار و اعلانات

 آمار

تعداد نشریات116
تعداد شماره‌ها1,503
تعداد مقالات11,452
تعداد مشاهده مقاله4,159,507
تعداد دریافت فایل اصل مقاله2,326,487
شاکری رودبارکی, رضا. (1405). تحلیل تربیتی رکوع و سجود در رشد فردی و اجتماعی. مطالعات فلسفی کلامی, 13(25), 50-72. doi: 10.22034/mft.2026.23365.1527
رضا شاکری رودبارکی. "تحلیل تربیتی رکوع و سجود در رشد فردی و اجتماعی". مطالعات فلسفی کلامی, 13, 25, 1405, 50-72. doi: 10.22034/mft.2026.23365.1527
شاکری رودبارکی, رضا. (1405). 'تحلیل تربیتی رکوع و سجود در رشد فردی و اجتماعی', مطالعات فلسفی کلامی, 13(25), pp. 50-72. doi: 10.22034/mft.2026.23365.1527
شاکری رودبارکی, رضا. تحلیل تربیتی رکوع و سجود در رشد فردی و اجتماعی. مطالعات فلسفی کلامی, 1405; 13(25): 50-72. doi: 10.22034/mft.2026.23365.1527

تحلیل تربیتی رکوع و سجود در رشد فردی و اجتماعی

مطالعات فقه تربیتی
دوره 13، شماره 25، شهریور 1405، صفحه 50-72    اصل مقاله (750.76 K)
نوع مقاله: مقاله پژوهشی
شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/mft.2026.23365.1527
نویسنده
رضا شاکری رودبارکی*
عضو هیأت علمی جامعة المصطفی العالمیة، قم، ایران
چکیده
هدف: این پژوهش با هدف بررسی آثار و دلالت‌های تربیتی احکام فقهی رکوع و سجود در نماز و تأثیر آن بر رشد فردی و اجتماعی انجام شده است. نماز به‌عنوان رکن اساسی دین اسلام، افزون بر جنبه عبادی، نظامی جامع برای تربیت و تعالی انسان به شمار می‌رود. در این میان، رکوع و سجود به‌عنوان دو رکن مهم نماز، دارای احکام فقهی‌اند که در صورت درک صحیح، می‌توانند نقش مؤثری در خودسازی و شکل‌گیری جامعه‌ای متعهد و منسجم ایفا کنند.
روش پژوهش: پژوهش حاضر با روش تحلیلی توصیفی و با استناد به منابع معتبر فقهی، روایی و تربیتی به بررسی ابعاد تربیتی این دو رکن پرداخته است. سؤال اصلی آن است که دلالت‌های تربیتی فردی و اجتماعی احکام فقهی رکوع و سجود چیست؟ فرضیه پژوهش بر این امر استوار است که این دو عمل، افزون بر جنبه عبادی، تمرین‌هایی ارزشمند برای تواضع، نظم، خودشناسی، خضوع و انضباط فردی هستند و در نتیجه، به ایجاد جامعه‌ای همبسته و متعهد به ارزش‌های الهی کمک می‌کنند.
یافته‌ها: یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که رکوع با تأکید بر فروتنی، اطاعت و نظم، و سجود با ایجاد فرصتی برای تفکر، خودکوچک‌بینی و تقرب به خداوند، ابزارهایی قدرتمند برای رشد فردی و اجتماعی به شمار می‌روند. از منظر فردی، این اعمال باعث تقویت ایمان، خودکنترلی، صبر و سپاس‌گزاری می‌شوند و از منظر اجتماعی، با ایجاد هماهنگی در نماز جماعت، ترویج برابری و تقویت ارزش‌های اخلاقی، به شکل‌گیری جامعه‌ای دین‌مدار و مترقی کمک می‌نمایند. همچنین، احکام فقهی مرتبط با شرایط صحت رکوع و سجود، همچون طمأنینه، نیت و کیفیت ذکر، دارای دلالت‌های تربیتی مهمی هستند که در پرورش دقت، تمرکز و مسؤولیت‌پذیری تأثیرگذارند. در نهایت، رکوع و سجود نه تنها اعمالی عبادی، بلکه نظام‌های تربیتی جامعی هستند که می‌توانند الگویی برای زندگی فردی و اجتماعی متوازن و متعهد ارائه دهند.
نتیجه‌گیری: رکوع و سجود نه تنها اعمال عبادی، بلکه نظام‌های تربیتی جامع برای پرورش ابعاد فردی و اجتماعی هستند. این احکام فقهی به تقویت فروتنی، نظم، برابری، و همبستگی اجتماعی کمک می‌کنند. اجرای صحیح این ارکان نماز، جامعه‌ای متواضع، منظم، و متعهد به ارزش‌های الهی شکل می‌دهد.
کلیدواژه‌ها
رکوع؛ سجود؛ تربیت اسلامی؛ رشد فردی؛ رشد اجتماعی
مراجع
آمار
تعداد مشاهده مقاله: 61
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 42


سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب