اخبار و اعلانات

 آمار

تعداد نشریات116
تعداد شماره‌ها1,503
تعداد مقالات11,452
تعداد مشاهده مقاله4,158,832
تعداد دریافت فایل اصل مقاله2,326,034
پورمحمودآبادی, عذرا, امیدی فرد, عبد الله. (1405). تعارض حق استیلاد زوجین با قواعد فقهی و مقتضیات نکاح. مطالعات فلسفی کلامی, 13(25), 228-251. doi: 10.22034/mft.2026.23374.1510
عذرا پورمحمودآبادی; عبد الله امیدی فرد. "تعارض حق استیلاد زوجین با قواعد فقهی و مقتضیات نکاح". مطالعات فلسفی کلامی, 13, 25, 1405, 228-251. doi: 10.22034/mft.2026.23374.1510
پورمحمودآبادی, عذرا, امیدی فرد, عبد الله. (1405). 'تعارض حق استیلاد زوجین با قواعد فقهی و مقتضیات نکاح', مطالعات فلسفی کلامی, 13(25), pp. 228-251. doi: 10.22034/mft.2026.23374.1510
پورمحمودآبادی, عذرا, امیدی فرد, عبد الله. تعارض حق استیلاد زوجین با قواعد فقهی و مقتضیات نکاح. مطالعات فلسفی کلامی, 1405; 13(25): 228-251. doi: 10.22034/mft.2026.23374.1510

تعارض حق استیلاد زوجین با قواعد فقهی و مقتضیات نکاح

مطالعات فقه تربیتی
دوره 13، شماره 25، شهریور 1405، صفحه 228-251    اصل مقاله (673.96 K)
نوع مقاله: مقاله پژوهشی
شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/mft.2026.23374.1510
نویسندگان
عذرا پورمحمودآبادی* 1؛ عبد الله امیدی فرد2
1مرکز مدیریت حوزه علمیه خواهران، مدیریت استان یزد، مدرسه علمیه تخصصی امام حسین علیه السلام سطح۴
2دانشیار گروه فقه دانشگاه قم
چکیده
هدف: : این مقاله به بررسی تعارض حق استیلاد زوجین با قواعد فقهی و مقتضیات عقد نکاح می‌پردازد و می‌کوشد جایگاه فقهی فرزندآوری، امکان شرط عدم استیلاد، و حدود حقوق متقابل زن و شوهر را در پرتو فقه امامیه تبیین کند. همچنین به دنبال یافتن راهکارهای فقهی برای حل تعارض حقوقی میان زوجین در مسائل مربوط به باروری و کنترل تولیدمثل است.
روش پژوهش: پژوهش حاضر با روش توصیفی ـ تحلیلی و بر پایه منابع فقهی، روایی و قواعد عام فقهی انجام شده است. در این پژوهش، ادله موافق و مخالف اعتبار شرط عدم استیلاد، مفهوم مقتضای ذات و مقتضای اطلاق عقد نکاح، و نیز قواعدی مانند لاضرر، لاحرج، سلطنت، اهم و مهم و حسن معاشرت بررسی و تحلیل شده است.
یافته‌ها: یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد استیلاد برخلاف برخی دیدگاه‌ها، از «مقتضیات ذات» عقد نکاح نیست، بلکه از «مقتضیات اطلاق» آن محسوب می‌شود ؛ ازاین‌رو، اصل فرزندآوری در نکاح مطلوب و مورد تأکید شارع است، اما الزام به آن به‌صورت مطلق از ماهیت عقد استفاده نمی‌شود. بر این اساس، شرط عدم استیلاد در ضمن عقد نکاح، در صورت عدم تعارض با موازین شرعی و عرفی، از نظر فقهی معتبر است. همچنین یافته‌ها حاکی از آن است که در صورت بروز تعارض میان حقوق زوجین مانند حق زوجه بر سلامت بدن و حق زوج بر استیلاد یا تعارض با حق حیات جنین، نمی‌توان به سادگی یکی را بر دیگری مقدم دانست، بلکه نیاز به استفاده از قواعد موازنه‌ای است و قواعدی مانند لاضرر، لاحرج و اهم و مهم در حل تعارض نقش تعیین‌کننده دارند.
نتیجه‌گیری: بر اساس این پژوهش، حق استیلاد در فقه امامیه حقی مشترک و قابل تنظیم در چارچوب مصالح و شرایط واقعی زوجین است. بنابراین، در صورت تعارض، باید با تکیه بر قواعد فقهی همچون قاعده «اهم و مهم» در موارد تهدید سلامت یا حیات و با رعایت «حسن معاشرت» بر پایه مدارا و توافق دوجانبه،  «مصلحت‌سنجی» با توجه به شرایط خاص خانواده و جامعه و پرهیز از تحمیل ضرر، میان اقتضائات نکاح و حقوق متقابل زوجین توازن برقرار کرد. 
کلیدواژه‌ها
استیلاد؛ تعارض؛ مقتضای عقد نکاح؛ شرط ضمن عقد؛ تزاحم حقوق زوجین
مراجع
آمار
تعداد مشاهده مقاله: 47
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 41


سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب