اخبار و اعلانات

 آمار

تعداد نشریات116
تعداد شماره‌ها1,503
تعداد مقالات11,452
تعداد مشاهده مقاله4,159,837
تعداد دریافت فایل اصل مقاله2,326,772
فضائلی نوغانی, جواد. (1405). واکاوی فلسفی تقابل «حق الطاعة» و «قبح عقاب بلابیان» باتکیه بر نظریه«وجود رابط». مطالعات فلسفی کلامی, (), -. doi: 10.22034/pke.2026.24454.2108
جواد فضائلی نوغانی. "واکاوی فلسفی تقابل «حق الطاعة» و «قبح عقاب بلابیان» باتکیه بر نظریه«وجود رابط»". مطالعات فلسفی کلامی, , , 1405, -. doi: 10.22034/pke.2026.24454.2108
فضائلی نوغانی, جواد. (1405). 'واکاوی فلسفی تقابل «حق الطاعة» و «قبح عقاب بلابیان» باتکیه بر نظریه«وجود رابط»', مطالعات فلسفی کلامی, (), pp. -. doi: 10.22034/pke.2026.24454.2108
فضائلی نوغانی, جواد. واکاوی فلسفی تقابل «حق الطاعة» و «قبح عقاب بلابیان» باتکیه بر نظریه«وجود رابط». مطالعات فلسفی کلامی, 1405; (): -. doi: 10.22034/pke.2026.24454.2108

واکاوی فلسفی تقابل «حق الطاعة» و «قبح عقاب بلابیان» باتکیه بر نظریه«وجود رابط»

پژوهشنامه کلام
مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 04 مهر 1405    اصل مقاله (1.04 M)
نوع مقاله: مقاله علمی پژوهشی
شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/pke.2026.24454.2108
نویسنده
جواد فضائلی نوغانی*
گروه فلسفه اسلامی، دانشگاه علوم اسلامی رضوی، مشهد، ایران.
چکیده
تقابل قاعده «قبح عقاب بلابیان» و قاعده «حق الطاعة» در اصول فقه، یکی از مسائل‌مهم در مقام تعارض اصول عملیه می‌باشد. مبتنی بر «قبح عقاب بلابیان»، مجازات مکلف بدون بیان از سوی شارع به جهت ظالمانه بودن، قبیح بوده برائت جاری میگردد. در مقابل «حق الطاعة» متکّی به وسعت مولویت حق‌تعالی نسبت به بندگان ، حق مولای حقیقی در اخذ اطاعت از بندگان را مطلق میداند؛ لذا در موارد شک در تکلیف مکلّف را ملزم به احتیاط می‌شمارد.
مسئله‌ی پژوهش حاضر؛ حلّ این تعارض و رسیدن به اصل اولی عقلی در تکالیف مشکوک است.
ملاصدرا، طبق نظریه‌ی «وجود رابط» بر آن است که وجود مستقّل منحصر در ذات باری‌تعالی است و سایر موجودات، عین ربط و وابستگی به او هستند و استقلال وجودی ندارند. به اعتقاد ما؛ مستند به وجود رابط، رابطه‌ی شارع و مکلفین نه صرفاً عقلایی یا عرفی، بلکه رابطه‌ای واقعی است که ریشه در تعلق وجودی مخلوقات به خداوند دارد؛ از این‌رو، تکالیف شرعی ازقبیل تکالیف برخاسته از قراردادهای اجتماعی نبوده، بلکه از واقعیت خارجی نشئت می‌گیرد. این پژوهش، با روش تحلیلی-استنتاجی، بر این مقصود است‌که: وجود رابط را به عنوان مبنای عقلی حق‌الطاعة معرفی نموده، اصل اولی در مواجهه با تکالیف مشکوک را احتیاط معرفی کند.
کلیدواژه‌ها
وجود رابط؛ حق الطاعة؛ قبح عقاب بلابیان؛ اصول فقه
مراجع
آمار
تعداد مشاهده مقاله: 79
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 31


سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب