اخبار و اعلانات

 آمار

تعداد نشریات116
تعداد شماره‌ها1,503
تعداد مقالات11,452
تعداد مشاهده مقاله4,159,835
تعداد دریافت فایل اصل مقاله2,326,765
حاجی جعفری, علی, کاشانی, محسن. (1403). ثمره ی فقهی حقیقت شرعیه و متشرعیه بر لحاظ قضیه ی خارجیه. مطالعات فلسفی کلامی, 4(6), -.
علی حاجی جعفری; محسن کاشانی. "ثمره ی فقهی حقیقت شرعیه و متشرعیه بر لحاظ قضیه ی خارجیه". مطالعات فلسفی کلامی, 4, 6, 1403, -.
حاجی جعفری, علی, کاشانی, محسن. (1403). 'ثمره ی فقهی حقیقت شرعیه و متشرعیه بر لحاظ قضیه ی خارجیه', مطالعات فلسفی کلامی, 4(6), pp. -.
حاجی جعفری, علی, کاشانی, محسن. ثمره ی فقهی حقیقت شرعیه و متشرعیه بر لحاظ قضیه ی خارجیه. مطالعات فلسفی کلامی, 1403; 4(6): -.

ثمره ی فقهی حقیقت شرعیه و متشرعیه بر لحاظ قضیه ی خارجیه

ﺧﻮﺍﻧﺶ های ﻓﻘهی ﻭ ﺣﻘﻮقی
دوره 4، شماره 6، شهریور 1403    اصل مقاله (242.86 K)
نوع مقاله: مقاله پژوهشی
نویسندگان
علی حاجی جعفری؛ محسن کاشانی
دانشکده فقه و اصول، دانشگاه فقه و اصول دانشگاه بین‌المللی مجازی المصطفی، قم، ایران
چکیده
حقیقت شرعیه، اصطلاحی در اصول فقه، به معنای واژه وضع (حقیقت) شده در زمان پیامبر اسلامصلی‌الله‌علیه‌و‌آله برای معنایی شرعی است. در شرع اسلام همانند دیگر شرایع، برای انتقال پیام­ها و مفاهیم به مخاطبان، از واژه‌های متداول میان مردم استفاده شده و اغلبِ معناهایی که از این واژه‌ها اراده شده، میان مردم رایج بوده است؛ ولی برخی از این معانیِ مراد، برای مردم، بی‌سابقه و جدید بوده است. از جمله، واژه «توضأ» است که در لغت عرب به‌معنای «شستن دست» می‌باشد، ولی در نصوص دینی (قرآن و احادیث)، و حتی پس از اسلام در سایر متون، مثل اشعار و اقوال عربی، بیشتر به معنای «وضو» برای اعمال عبادی آمده است. به‌مانند روایتی از رسول اکرمصلی‌الله‌علیه‌و‌آله که فرموده­اند: «مَنْ سَرَّهُ أَنْ یَکْثُرَ خَیْرُ بَیْتِهِ فَلْیَتَوَضَّأْ عِنْدَ حُضُورِ طَعَامِهِ‌، وَ مَنْ تَوَضَّأَ قَبْلَ اَلطَّعَامِ وَ بَعْدَهُ عَاشَ فِی سَعَه مِنْ رِزْقِهِ‌، وَ عُوفِیَ مِنَ اَلْبَلاَءِ فِی جَسَدِهِ‌». با توجه به این اختلاف معنا، ترجمه­های متفاوتی از این روایت به چشم می­خورد؛ زیرا بعضی کلمه «فَلْیَتَوَضَّأْ» را در روایت مذکور به معنای «باید وضو بگیرد» و برخی به معنای «باید دستش را بشوید» ترجمه کرده­اند. در این نوشتار با روش توصیفی-تحلیلی و با استفاده از اسناد کتابخانه­ای به بررسی این اختلاف در ترجمه که ناشی از اختلاف در بحث اصولی حقیقت شرعیه و متشرعیه است پرداخته شد و مشخص گردید که از دیدگاه فقهاء و اصولیون، ترجمه صحیح «توضأ» همان شستن دست است نه وضو؛ و اینکه در این روایت از آن به وضو ترجمه شده ناشی از عدم فحص و جستجوی کامل از قرائن موجود در روایات می­باشد.
کلیدواژه‌ها
حقیقت شرعیه؛ حقیقت متشرعیه؛ الفاظ شرعیه؛ توضأ؛ روایت نبوی
مراجع
  • قرآن کریم
  1. ابن منظور، محمد بن مکرم،(بی‌تا)، لسان العرب، بیروت: دارالفکر، بی­چا.
  2. احمدی شاهرودی، حسین(1391)، شرح اصول فقه، چاپ اول، قم: طلوع مهر.
  3. ایروانی، جواد(1394)، کارآمدسازی مبحثِ «حقیقت شرعیه»، جستارهای فقهی و اصولی، سال اول، شماره 1، ص35-56.
  4. آملی، محمد تقی(۱۳۸۴)،مصباح الهدی فی شرح العروه الوثقی. ج 3، [بی جا]: [بی نا].
  5. آملی، میرزا هاشم(1406ق)، معالم المأثوره، ترجمه محمدعلی اسماعیل پورقمشه ای، چاپ اول، قم: المطبعه العلمیه.
  6. باقلانی، محمدبن طیب(۱۴۱۸ق)، التقریب و الارشاد (الصغیر)، ج ۱، بیروت: چاپ عبدالحمید بن علی ابوزنید.
  7. حسن بن زین الدین‌شهید ثانی(صاحب معالم)( ۱390ش)، معالم‌الدین و ملاذالمجتهدین(المقدمه فی اصول الفقه)، چاپ سیزدهم، قم: دفتر انتشارات اسلامی.
  8. حکیم، سید محسن(1391ق)، مستمسک عروه الوثقی، جلد 2، چاپ چهارم، قم: دارالتفسیر.
  9. خمینی، سید حسن؛ داودی، رشید(1391). بررسی حقیقت شرعیه با رویکردی بر نظر امام خمینی(س). پژوهشنامه متین، سال چهاردهم، شماره 57، ص 19-60.
  10. خوئی، سید ابوالقاسم(1418ق)، موسوعه الإمام الخوئی، ج 4، چاپ اول، قم: مؤسسه چاپ آثار الإمام الخوئی.
  11. دهخدا، علی اکبر(1373). لغتنامه دهخدا، جلد5، چاپ اول، تهران: روزنه.
  12. سبحانى تبریزى، جعفر(1397)، الموجز فى اصول الفقه، چاپ بیست و ششم، قم: مؤسسه امام صادق(علیه السلام).
  13. حر عاملی، محمد بن حسن(1416ق)، وسائل الشیعه. ج 24، قم: مؤسسه آل البیت (علیهم السلام) لإحیاء التراث.
  14. شیخ صدوق(1377ش)، الخصال، ترجمه محمد باقر کمره­ای، ج 2، چاپ اول، تهران: کتابچی.
  15. شیخ طوسی، محمدبن حسن(1414)، الامالی، چاپ اول، قم: دارالثقافه.
  16. طبرسی، حسن بن فضل(1380)، الاداب الدینیه للخزانه المعینیه، ترجمه احمد عابدی، چاپ اول، قم: انتشارات زائر.
  17. ــــــــــــــ.(۱۳۷۰)، مکارم الأخلاق، چاپ اول، قم: الشریف الرضی.
  18. عراقی، ضیاء‌الدین؛ آملی، هاشم(1370). بدائع الافکار فی الأصول (العراقی). نجف اشرف: المطبعه العلمیه.
  19. علم الهدی، سید مرتضی(1376)،الذریعه، تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
  20. عمید زنجانی، عباسعلی(1388)، قواعد فقه عمید زنجانی، چاپ دوم، تهران: مرکز تحقیق و توسعه علوم انسانی.
  21. فیض کاشانی، محمد بن شاه مرتضی(1406ق)، الوافی، ج 20، چاپ اول، اصفهان: العامه.
  22. فیض کاشانی، محمد بن شاه مرتضی، غفاری، علی‌‌اکبر(۱۴۱۷ق. )، المحجه البیضاء، ج3،. قم: جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، مؤسسه النشر الإسلامی.
  23. فیومی، احمد بن محمد،(1414ق)، مصباح المنیر، چاپ دوم، قم: دارالهجره.
  24. قاضی، عبدالجبار بن احمد(1384)، شرح الاصول الخمسه، ج 1، قاهره: چاپ عبدالکریم عثمان.
  25. قلی زاده، احمد(1379)، واژه شناسی اصطلاحات اصول فقه، چاپ اول، تهران، بنیاد پژوهشهای علمی و فرهنگی نور.
  26. کاشف الغطاء، جعفر بن خضر(1420 ق)، کشف الغطاء عن خفیات مبهمات شریعه الغراء، قم: دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم.
  27. کلینی، محمد بن یعقوب(۱۳۶۳)، الکافی، ج 6، تهران: دارالکتب الإسلامیه.
  28. مجلسی، محمد باقر(1396)، بحار الانوار، ج 63، ۶۶، چاپ پنجم، تهران: دارالکتب الاسلامیه.
  29. محقق اصفهانی، شیخ محمد حسین(1414ق)، نهایه الدّرایه فی شرح الکفایه، ج 1، چاپ اول، قم: مؤسسه آل البیت علیهم السلام لإحیاء التراث.
  30. مختاری مازندرانی، محمدحسین(1377)، فرهنگ اصطلاحات اصولی، چاپ اول، تهران: قلم ایران.
  31. مروّج، سید محمد جعفر(1428ق)، منتهی الدرایه فی توضیح الکفایه، ج۱، چاپ اول، قم: انتشارات طلیعه نور.
  32. میرزای رشتی، حبیب الله بن محمدعلی. (بی‌تا) بدائع‏الأفکار، قم: مؤسسه آل البیت علیهم السلام.
  33. نوری، حسین بن محمدتقی،(1408ق)، مستدرک الوسائل، ج16، چاپ اول، بیروت، مؤسسه آل البیت لإحیاء التراث.
آمار
تعداد مشاهده مقاله: 19
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 5


سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب