اخبار و اعلانات

 آمار

تعداد نشریات116
تعداد شماره‌ها1,512
تعداد مقالات11,518
تعداد مشاهده مقاله4,216,325
تعداد دریافت فایل اصل مقاله2,371,384
علی, شجاعت, شریفی, محمد کاظم. (1405). مفهوم عدالت از دیدگاه فلاسفه و فقهای امامیه. مطالعات فلسفی کلامی, 1405(2), 83-110.
شجاعت علی; محمد کاظم شریفی. "مفهوم عدالت از دیدگاه فلاسفه و فقهای امامیه". مطالعات فلسفی کلامی, 1405, 2, 1405, 83-110.
علی, شجاعت, شریفی, محمد کاظم. (1405). 'مفهوم عدالت از دیدگاه فلاسفه و فقهای امامیه', مطالعات فلسفی کلامی, 1405(2), pp. 83-110.
علی, شجاعت, شریفی, محمد کاظم. مفهوم عدالت از دیدگاه فلاسفه و فقهای امامیه. مطالعات فلسفی کلامی, 1405; 1405(2): 83-110.

مفهوم عدالت از دیدگاه فلاسفه و فقهای امامیه

گفتمان فقه تربیتی
دوره 1405، شماره 2 - شماره پیاپی 32، آبان 1405، صفحه 83-110    اصل مقاله (634.85 K)
نوع مقاله: مقاله پژوهشی
نویسندگان
شجاعت علی* ؛ محمد کاظم شریفی
دکتری فقه تربیتی، جامعه المصطفی العالمیه، پاکستان
چکیده
عدالت از بنیادی‌ترین مفاهیم در اندیشه اسلامی است که در حوزه‌های فلسفه، فقه، کلام و اخلاق مورد توجه قرار گرفته است. با وجود اهمیت این مفهوم، عدالت در آثار فلاسفه و فقهای امامیه با رویکردهای متفاوتی تبیین شده است. پژوهش حاضر با هدف بررسی و مقایسه مفهوم عدالت از دیدگاه فلاسفه و فقهای امامیه، به روش توصیفی ـ تحلیلی، به بررسی مبانی و تعاریف آن می‌پردازد. در بخش فلسفه، دیدگاه فارابی، ابن‌سینا، خواجه نصیرالدین طوسی، امام خمینی، شهید مطهری و شهید صدر بررسی و مؤلفه‌های اساسی عدالت در اندیشه آنان تبیین می‌شود. در بخش فقه، دیدگاه‌های مختلف فقهای امامیه درباره عدالت، به‌ویژه عدالت معتبر در مباحث فقهی، بررسی شده و در پنج رویکرد شامل عدالت به‌عنوان ملکه و صفت نفسانی، استقامت عملی ناشی از ملکه، استقامت عملی بدون لحاظ ملکه، اسلام همراه با عدم ظهور فسق و حسن ظاهر دسته‌بندی شده‌اند. پس از ارزیابی ادله و مبانی دیدگاه‌ها، دیدگاه مختار ارائه می‌شود. یافته‌ها نشان می‌دهد که در اندیشه فلسفی، عدالت عمدتاً ناظر به نظم، اعتدال، استحقاق و قرار گرفتن امور در جایگاه شایسته است، در حالی که در فقه امامیه بیشتر با رفتار عملی مکلف و احراز صلاحیت او ارتباط دارد. در جمع‌بندی تطبیقی، وجه مشترک عدالت در هر دو رویکرد، نفی ظلم و انحراف و حرکت در مسیر حق، تناسب و استقامت است با این تفاوت که فلاسفه عدالت را مفهومی گسترده و چندساحتی برای برقراری نظم، اعتدال و رعایت استحقاق‌ها می‌دانند، در حالی که فقهای امامیه آن را عمدتاً از منظر عملی و فقهی و در ارتباط با صلاحیت و وضعیت رفتاری مکلف بررسی می‌کنند. بنابراین، تفاوت دو رویکرد در مبانی، قلمرو، غایت و کارکرد عدالت آشکار می‌شود.
کلیدواژه‌ها
مفهوم عدالت؛ فلاسفه؛ فقها؛ فقه امامیه
آمار
تعداد مشاهده مقاله: 1


سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب