اخبار و اعلانات

 آمار

تعداد نشریات116
تعداد شماره‌ها1,439
تعداد مقالات10,921
تعداد مشاهده مقاله3,702,090
تعداد دریافت فایل اصل مقاله2,015,879
ریاحی مهر, باقر, طیبی, زینب. (1401). نقد رویکرد شکاکیت نوین در مطالعات قرآنی مستشرقان. مطالعات فلسفی کلامی, 17(32), 71-94. doi: 10.22034/qkh.2022.7173
باقر ریاحی مهر; زینب طیبی. "نقد رویکرد شکاکیت نوین در مطالعات قرآنی مستشرقان". مطالعات فلسفی کلامی, 17, 32, 1401, 71-94. doi: 10.22034/qkh.2022.7173
ریاحی مهر, باقر, طیبی, زینب. (1401). 'نقد رویکرد شکاکیت نوین در مطالعات قرآنی مستشرقان', مطالعات فلسفی کلامی, 17(32), pp. 71-94. doi: 10.22034/qkh.2022.7173
ریاحی مهر, باقر, طیبی, زینب. نقد رویکرد شکاکیت نوین در مطالعات قرآنی مستشرقان. مطالعات فلسفی کلامی, 1401; 17(32): 71-94. doi: 10.22034/qkh.2022.7173

نقد رویکرد شکاکیت نوین در مطالعات قرآنی مستشرقان

قرآن پژوهی خاورشناسان
دوره 17، شماره 32، شهریور 1401، صفحه 71-94    اصل مقاله (552.83 K)
نوع مقاله: مقاله پژوهشی
شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/qkh.2022.7173
نویسندگان
باقر ریاحی مهر* 1؛ زینب طیبی2
1استادیار گروه قرآن و مستشرقان جامعة المصطفی العالمیة، قم، ایران؛
2عضو هیات علمی و استادیار علوم قرآن و حدیث دانشگاه فرهنگیان استان قم
چکیده
یکی از موضوعاتی که در حیطه مطالعات قرآنی، توجه مستشرقان و قرآن‌پژوهان غیرمسلمان را به خود معطوف کرده است، رویکرد شکاکیت‌ نوین است، به‌گونه‌ای که این مبحث چالشی و بحث‌برانگیز در آثار خاورشناسان انعکاسی ویژه داشته است. ضرورت این پژوهش نشان می‌دهد که چگونگی نگرش به اعتبار تاریخی منابع صدر اسلام، ارتباط مستقیمی با برداشت ما از کیفیت خاستگاه اسلام و قرآن دارد. به نظر می‌رسد این رویکرد نیز مانند رویکرد نقد سنّت، معتقد است که منابع سنّتی در معرض تکامل بوده‌اند؛ اما وجود هرگونه حقیقت تاریخی یا هسته‌ای از واقعیت تاریخی که بتواند حقیقت حوادث واقعه را بیان کند، انکار و رد می‌کند. این نوشتار در پی آن است که با روش توصیفی ـ تحلیلی، دیدگاه‌های مطرح‌شده در این رویکرد را تبیین کند و اشکالات آن را مورد نقد و بررسی قرار دهد. به نظر نگارندگان رویکرد مستشرقان معاصر در مطالعات قرآنی را می‌توان به چهار رهیافت تقسیم‌بندی کرد: رهیافت توصیفی، نقد منبع، نقد سنّت و رهیافت شکاکیت. جستار حاضر با توجه به نقدهای بسیاری که بر رویکرد شکاکیت متوجه است، درصدد است تا با نقد این رویکرد، به بررسی، ظهور و افول تاریخی این رویکرد بپردازد.
کلیدواژه‌ها
مطالعات قرآنی مستشرقان؛ شکاکیت نوین؛ تجدیدنظرطلبی؛ جریان افراطی تشکیکی؛ روش نقد منبع
مراجع
  1. قرآن کریم، ترجمه: محمدعلی رضایی اصفهانی و جمعی از اساتید جامعة المصطفی، انتشارات المصطفی، قم: چاپ دوم، 1388.
  2. ابن‌ندیم بغدادی، محمد بن اسحاق، کتاب الفهرست، تحقیق: رضا تجدد، تهران: 1350 ش/1971 م.
  3. اعظمی، محمد مصطفی، منهج النقد عند المحدثین، نشأته و تاریخه، مکتبة الکوثر، عربستان: الطبعة الثالثة، 1410 ق.
  4. بدوی، عبدالرحمن، موسوعة المستشرقین، دارالعلم للملابین، بیروت: الطبعة الثالثة، 1993 م.
  5. پارت، رودی، الدراسات العربیة و الاسلامیّة فی الجامعات الألمانیة: المستشرقون الألمان منذ تیودور نولدکه، ترجمه: مصطفی ماهر، الهیئة المصریة العامة للکتاب (المرکز القوسی للترجمه)، القاهرة: 2011 م.
  6. دروش، فرانسوا، قرآن‌های عصر اموی، مقدمه‌ای در باب کهن ترین مصاحف، ترجمه: مرتضی کریمی‌نیا و آلا، وحیدنیا، انتشارات هرمس، تهران: 1394.
  7. رضایی هفتادر، حسن، «تحلیل و نقد آرای جان برتن درباره تدوین قرآن»، مطالعات قرآن و حدیث، سال دوم، شمارة اول، پاییز و زمستان 1387.
  8. رفیعی، محمدحسین، «پاره‌های اسلام‌شناسی (4) اسلام‌شناسی در غرب (1): بررسی آثار رابرت هویلند»، آینه پژوهش، شماره 148، مهر و آبان 1393.
  9. رفیعی، محمدحسین، «جریان‌شناسی سیره‌پژوهی در غرب، با تأکید بر مطالعات در باب اعتبار و وثاقت حدیث در سنت اسلامی»، مجله مطالعات تاریخ اسلام، سال پنجم، ش 19، 1392.
  10. سعید، عبدالله، درآمدی به قرآن، ترجمه: سعید شفیعی، انتشارات حکمت، تهران: 1397.
  11. شفیعی، سعید، مطالعات قرآنی معاصر در غرب، رویکردی انتقادی به جریان‌های تجدیدنظر طلب و شکاکیت نوین، موسسه انتشارات دانشگاه تهران، تهران: 1399.
  12. شولر، گریگور، شفاهی و مکتوب در نخستین سده‌های اسلامی، ترجمه: نصرت نیل‌ساز، حکمت، تهران: 1393.
  13. علوی، سیدحسین، جریان‌شناسی قرآن‌پژوهی مستشرقان در ایالات متحده آمریکا (با تأکید بر سیر تطور، رویکردها، مبانی و روش‌ها)، مرکز بین‌المللی ترجمه و نشر المصطفی، قم: 1401.
  14. کریمی‌نیا، مرتضی، سیره‌پژوهی در غرب، تدوین و ویرایش: مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی، قم: 1386.
  15. گراهام ویلیام، «ملاحظاتی بر کتاب مطالعات قرآنی»، ترجمه: مرتضی کریمی‌نیا، آینه پژوهش، سال یازدهم، 1397، ش 65.
  16. محمد ناصر، محمد نسرین، میراث تعصب: شرق‌شناسان معاصر و پندارهای نادرست آنان دربارۀ قرآن، ترجمه: هدی شفیعی شکیب، مؤسسه مطالعاتی روابط اسلام و غرب، قم: 1392.
  17. نیل‌ساز، نصرت، «مروری بر کتاب قرآن در بستر تاریخی آن»، مجله نقد کتاب قرآن و حدیث، سال دوم شماره 5، 1395.
  18. نیل‌ساز، نصرت، «بررسی و نقد دیدگاه ونزبرو درباره تثبیت نهایی متن قرآن»، مقالات و بررسی‌ها، دفتر ۸۸، تابستان 1387.
آمار
تعداد مشاهده مقاله: 468
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 315


سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب