اخبار و اعلانات

 آمار

تعداد نشریات120
تعداد شماره‌ها1,366
تعداد مقالات10,297
تعداد مشاهده مقاله3,218,083
تعداد دریافت فایل اصل مقاله1,796,884
شبیری زنجانی, سید حسن, شجاعی, علیرضا. (1402). باز پژوهی تطبیقی اجرت المثل از منظر فقه امامیه، فقه حنفی و حقوق ایران. مطالعات فلسفی کلامی, 1(1), 109-129. doi: 10.22034/ils.2023.7369
سید حسن شبیری زنجانی; علیرضا شجاعی. "باز پژوهی تطبیقی اجرت المثل از منظر فقه امامیه، فقه حنفی و حقوق ایران". مطالعات فلسفی کلامی, 1, 1, 1402, 109-129. doi: 10.22034/ils.2023.7369
شبیری زنجانی, سید حسن, شجاعی, علیرضا. (1402). 'باز پژوهی تطبیقی اجرت المثل از منظر فقه امامیه، فقه حنفی و حقوق ایران', مطالعات فلسفی کلامی, 1(1), pp. 109-129. doi: 10.22034/ils.2023.7369
شبیری زنجانی, سید حسن, شجاعی, علیرضا. باز پژوهی تطبیقی اجرت المثل از منظر فقه امامیه، فقه حنفی و حقوق ایران. مطالعات فلسفی کلامی, 1402; 1(1): 109-129. doi: 10.22034/ils.2023.7369

باز پژوهی تطبیقی اجرت المثل از منظر فقه امامیه، فقه حنفی و حقوق ایران

گفتمان حقوق اسلامی معاصر
مقاله 6، دوره 1، شماره 1، مرداد 1402، صفحه 109-129    اصل مقاله (349.78 K)
نوع مقاله: مقاله پژوهشی
شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/ils.2023.7369
نویسندگان
سید حسن شبیری زنجانی* 1؛ علیرضا شجاعی2
1دانشیار گروه حقوق مالکیت فکری،دانشگاه قم، قم، ایران
2دانش آموخته سطح سه حوزه علمیه قم،قم،ایران(دانشجوی دکتری حقوق خصوصی)
چکیده
از جمله حقوقی که بر اساس شرع و قانون، پس از طلاق برای زوجه ایجاد می­شود اموری است که زوجه در دوران زندگی مشترک و خارج از امور زوجیت در خانه­ی شوهر انجام می­دهد. شرع و قانون برای کارهای زوجه در این مدت اجرتی مقرر نموده که از آن تحت عنوان «اجرت­المثل» یاد می­شود. بدیهی است با وجود شناسایی و مستحق شناخته شدن زوجه نسبت به اجرت­المثل، زمانی مطالبه­ی آن مطرح می­شود که زندگی زن و شوهر متزلزل و منجر به طلاق شود. فقه امامیه، حقوق ایران و حقوق افغانستان فعالیت­های زوجه در خانه­ی شوهر و خارج از امور زوجیت، دارای اجرت دانسته است؛ مشروط بر این­که زوجه به دستور شوهر و عدم قصد تبرع در انجام آن داشته باشد و مطالبه­ی آن نیز منوط به تحقق شروطی است. زمان پرداخت اجرت­المثل از سوی شوهر به زوجه، در حقوق ایران قبل از اجرای طلاق و ثبت آن و در حقوق افغانستان بعد از وقوع طلاق و یا فوت شوهر می­باشد. به نظر می­رسد دیدگاه پذیرفته شده در حقوق ایران با منطق حقوقی و تأمین حقوق مالی زوجه سازگاری بیش‌تری دارد و از این جهت ماده 160 قانون احوال شخصیه افغانستان نیازمند بازنگری و اصلاح است.
کلیدواژه‌ها
اجرت‌المثل؛ فقه امامیه؛ حقوق ایران؛ حقوق افغانستان
مراجع
قران کریم.

  1. اردبیلی، ملّا احمد (1363)، مجمع الفائدة و البرهان فی شرح ارشاد الاذهان، ج10، قم، مؤسسه نشر اسلامی.
  2. امامی، سید حسن(1375)، حقوق مدنی، ج1، چاپ هفدهم، تهران، انتشارات اسلامیه.
  3. امامی، سید حسن (1370)، حقوق مدنی، ج4، چاپ ششم، تهران، انتشارات اسلامیّه.
  4. انصاری، مرتضی (1367)، کتاب المکاسب، چاپ دوم «سنگی»، قم، انتشارات علّامه.
  5. انوری، حسین (1383)، فرهنگ روز سخن، چاپ اول، تهران، سخن.
  6. باریکلو، علی رضا (1392)، مسئولیت مدنی، چاپ چهارم، تهران، نشر میزان.
  7. بجنوردی، میرزاحسن (1377)، القواعد الفقهیه، قم، نشرالهادی.
  8. بحرانی، یوسف (بی‏تا)، الحدائق الناضرة فی احکام العترة الطاهرة، ج21، قم، مؤسسه نشر اسلامی.
  9. جبعی عاملی، زین الدین (شهید ثانی1403هـ.ق)، الروضة البهیة فی شرح اللمعة الدمشقیة، ج5، قم، دارالهادی للمطبوعات.
  10. ــــــــــــــــــ،(بی‏تا) مسالک الافهام فی شرح شرائع الاسلام، ج1، قم، انتشارات بصیرتی.
  11. جعفری لنگرودی، محمد جعفر (1376)، حقوق خانواده، چاپ دوم، تهران، کتابخانه گنج دانش.
  12. ـــــــــــــــــــــ، (1368)، ترمینولوژی حقوق، چاپ چهارم، تهران، انتشارات گنج دانش.
  13. حر عاملی، محمد بن حسن (بی‏تا)، وسائل الشیعه الی تحصیل مسائل الشریعه، ج15، بیروت، داراحیاء التراث العربی.
  14. حسینی شیرازی، سید محمد (1409هـ.ق)، الفقه، ج58، بیروت، دارالعلم.
  15. حلّی(علامه)، حسن بن یوسف (1410هـ.ق)، ارشادالاذهان الی احکام الایمان، ج2، چاپ اول، قم، مؤسسه نشر اسلامی.
  16. ــــــــــــــــــــــــ(بی‏تا)، مختلف الشیعه، ج2، تهران، مکتبه، نینوی.
  17. ــــــــــــــــــــــــ(بی‏تا)، قواعد الاحکام، ج2، قم، منشورات الرضی.
  18. حلّی(محقق حلّی)، جعفر بن حسن (1403هـ.ق)، شرائع الاسلام فی مسائل الحلال و الحرام، ج2، چاپ دوم، بیروت، دارالاضواء.
  19. حمیدیان، حسن (1381)، «اگر خط قرمز را بشناسیم از آن عبور نمی­کنیم» جوان، 29/3.
  20. خوئی، سید ابوالقاسم (1365)، مستند العروة الوثقی، ج1، مقرر مرتضا بروجردی، قم، انتشارات دارالعلم.
  21. خویی، سید ابوالقاسم (1421هـ.ق)، موسوعه الامام الخوئی، ج30، قم، مؤسسه النشر الاسلامی.
  22. دیانی، عبد الرّسول (1379)، حقوق خانواده ازدواج و انحلال آن، چاپ اول، تهران، امیر دانش.
  23. رسولی، عبدالحسین، حقوق خانواده: مطالعه تطبیقی حقوق افغانستان با فقه حنفی و امامی، کابل، انتشارات بنیاد اندیشه، 1396ش.
  24. روزنامه رسمی (1370)، مورخ 21/12.
  25. سبزواری، سید عبدالاعلی (1413هـ.ق)، مهذب الاحکام، ج19، قم، مؤسسه المنار، چاپ چهارم.
  26. شبّر، سیّدعبداللّه (1412هـ.ق)، تفسیرالقرآن الکریم (تفسیر شبّر)، ج1، چاپ اول، بیروت، انتشارات دارالزهرا.
  27. صفایی، سیّد حسین و اسدالله امامی (1378)، حقوق خانواده، ج1، چاپ هفتم، تهران، انتشارات دانشگاه تهران.
  28. صفایی، سید حسین، رحیمی، حبیب الله (1395)، مسئولیت مدنی (الزامات خارج از قرارداد)، چاپ نهم، تهران، سمت.
  29. طباطبائی (حکیم)، سیّد محسن (بی‏تا)، مستمسک العروة الوثقی، ج12، بیروت، داراحیاء التراث العربی.
  30. طباطبائی، سیّد محمّد حسین(1363)، تفسیر المیزان، ج2، ترجمه سیّد محمّد باقر همدانی، قم، دفتر تبلیغات اسلامی.
  31. طباطبایی یزدی، سیّد محمّد کاظم(بی‏تا)، العروة الوثقی، ج2، تهران، مکتبة العلمیة الاسلامیّة.
  32. ـــــــــــــــــــــ (1409)، العروه الوثقی، ج2، چاپ دوم، بیروت، مؤسسه الاعلمی للمطبوعات.
  33. طباطبایی یزدی، سید محمدکاظم (1419هـ.ق)، العروه الوثقی، ج5، چاپ اول، قم، دفتر انتشارات اسلامی.
  34. طبرسی، ابوعلی فضل بن حسن (1350)، تفسیر مجمع البیان، ج2، ترجمه سیّدابراهیم میرباقری و دیگران، تهران، انتشارات فراهانی.
  35. طریحی، فخرالدین (بی‏تا)، مجمع البحرین، ج4، بیجا، دفتر نشر فرهنگ اسلامی.
  36. طوسی(شیخ الطائفه)، محمّد بن حسن(1460هـ.ق)، المبسوط فی فقه الامامیّه، بی‌جا، المکتبة المرتضویة لاحیاء الاثارالجعفریة.
  37. ــــــــــــ(1390هـ.ق)، تهذیب الاحکام فی شرح المقنعة، ج7، تهران، دار الکتاب الاسلامیه.
  38. ـــــــــ(1365هـ.ق)،تهذیب الاحکام فی شرح المقنعة، ج8، چاپ چهارم، تهران، دار الکتاب الاسلامیّة.
  39. علوی حسینی موسوی، محمّد کریم ( 1396هـ.ق)، کشف الحقایق عن نکت الآیات و الدقائق، ج1، چاپ سوم، تهران، حاج عبدالمجید - صادق نوبری.
  40. فاضل لنکرانی، محمد (1382)، جامع المسائل، ج2، چاپ یازدهم، قم، امیر.
  41. فیض کاشانی، محسن (بی‏تا)، الصافی فی کلام اللّه، ج1، مشهد، دارالمرتضی للنشر.
  42. فیض، علی رضا (1376)، مبادی فقه و اصول، چاپ نهم، تهران، انتشارات دانشگاه تهران.
  43. قنبری، وجیهه (1381)، «82 درصد متقاضیان طلاق، زنان هستند»، خراسان، 27/3.
  44. کاتوزیان، ناصر (1378)، حقوق مدنی (خانواده)، ج1، چاپ پنجم، تهران، بهمن برنا.
  45. کاتوزیان، ناصر، حقوق مدنی (الزام‌های خارج از قرارداد)، ج2، چاپ اول، تهران، انتشارات دانشگاه تهران.
  46. کاتوزیان ناصر (1374)، وقایع حقوقی، چاپ دوم، تهران، نشر یلدا.
  47. کرکی (محقق کرکی)، علی بن حسین(1408هـ.ق)، جامع المقاصد فی شرح القواعد، ج12، قم، مؤسسة آل البیت لاحیاء التراث.
  48. کلینی رازی (شیخ کلینی)، ابوجعفر محمّد بن یعقوب (1388ه.ق)، الاصول من الکافی، ج2 . 6، تهران، دارالکتاب الاسلامیّه.
  49. محقق داماد، سید مصطفی (1397)، بررسی فقهی حقوق خانواده: نکاح و انحلال آن، چاپ نوزدهم، تهران، مرکز نشر علوم اسلامی.
  50. مرکز تحقیقات فقهی قوه قضاییه (1388)، مجموعه آرای فقهی قضایی در امور حقوقی، قم، بی‌جا، بی‌تا، چاپ اول.
  51. مصطفوی، سیّد محمّد کاظم (1412هـ.ق) مائة قاعدة فقهیّه، چاپ اول، قم، مؤسسه النشرالاسلامی.
  52. معین، محمد (1386)، فرهنگ معین، ج1، چاپ چهارم، تهران، ادنا.
  53. مطهری، مرتضی (1374)، نظام حقوق زن در اسلام، چاپ بیست و یکم، تهران، انتشارات صدرا.
  54. مکارم شیرازی، ناصر و دیگران (1366)، تفسیر نمونه، ج3، تهران، دارالکتاب الاسلامیّه.
  55. مهرپور، حسین (1379)، مباحثی از حقوق زن از منظر حقوق داخلی، (مبانی فقهی و موازین بین المللی)، چاپ اول، تهران، مؤسسه اطلاعات.
  56. موسوی (خمینی)، سیّد روح اللّه (1368)، کتاب البیع، چاپ چهارم، قم، مؤسسه مطبوعاتی اسماعیلیان.
  57. موسوی بجنوردی، سیّد محمود (1372)، قواعد فقهیّه، چاپ دوم، تهران، نشر میعاد.
  58. موسوی سبزواری، سید عبدالاعلی (1416هـ.ق)، مهذّب الاحکام، ج19، چاپ چهارم، قم، مؤسسة المنار.
  59. نجفی، محمّد حسن (1366)، جواهر الکلام فی شرح شرائع الاسلام، چاپ دوم، تهران، المکتبة الاسلامیّة.
  60. هدایت­نیا، فرج­الله (1389)، بررسی مبانی مهم­ترین تحولات حقوقی در روابط مالی زوجین پس از انقلاب اسلامی، پایان نامه کارشناسی ارشد، قم، دانشگاه مفید.
  61. هندی (فاضل)، محمّد بن الحسن (1405هـ.ق)، کشف اللثام و الابهام عن کتاب قواعد الاحکام، ج2، قم، منشورات مکتبة آیة اللّه مرعشی.
آمار
تعداد مشاهده مقاله: 403
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 122


سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب