اخبار و اعلانات

 آمار

تعداد نشریات116
تعداد شماره‌ها1,424
تعداد مقالات10,779
تعداد مشاهده مقاله3,393,086
تعداد دریافت فایل اصل مقاله1,889,748
یعقوبی, جواد, کوخایی زاده, کریم, علی محمدی, طاهر. (1402). تحلیل ماده 224 قانون مجازات اسلامی بر اساس رویکرد مشهور فقیهان مسلمان به موضوع اکراه به زنا. مطالعات فلسفی کلامی, 17(47), 295-324. doi: 10.22034/fvh.2022.13451.1588
جواد یعقوبی; کریم کوخایی زاده; طاهر علی محمدی. "تحلیل ماده 224 قانون مجازات اسلامی بر اساس رویکرد مشهور فقیهان مسلمان به موضوع اکراه به زنا". مطالعات فلسفی کلامی, 17, 47, 1402, 295-324. doi: 10.22034/fvh.2022.13451.1588
یعقوبی, جواد, کوخایی زاده, کریم, علی محمدی, طاهر. (1402). 'تحلیل ماده 224 قانون مجازات اسلامی بر اساس رویکرد مشهور فقیهان مسلمان به موضوع اکراه به زنا', مطالعات فلسفی کلامی, 17(47), pp. 295-324. doi: 10.22034/fvh.2022.13451.1588
یعقوبی, جواد, کوخایی زاده, کریم, علی محمدی, طاهر. تحلیل ماده 224 قانون مجازات اسلامی بر اساس رویکرد مشهور فقیهان مسلمان به موضوع اکراه به زنا. مطالعات فلسفی کلامی, 1402; 17(47): 295-324. doi: 10.22034/fvh.2022.13451.1588

تحلیل ماده 224 قانون مجازات اسلامی بر اساس رویکرد مشهور فقیهان مسلمان به موضوع اکراه به زنا

مطالعات فقه اسلامی و مبانی حقوق
دوره 17، شماره 47، شهریور 1402، صفحه 295-324    اصل مقاله (992.24 K)
نوع مقاله: مقاله علمی پژوهشی
شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/fvh.2022.13451.1588
نویسندگان
جواد یعقوبی1؛ کریم کوخایی زاده* 2؛ طاهر علی محمدی2
1دانشجوی دکتری فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشکده الهیات و معارف اسلامی دانشگاه ایلام، ایلام. ایران
2دانشیار گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشکده الهیات و معارف اسلامی دانشگاه ایلام، ایلام. ایران
چکیده
«اکراه» با توجه به ماهیت خاص آن، یکی از مسائل مهمی است که از دیرباز مورد توجه مکاتب فقه و حقوقی قرار گرفته و بحث و بررسی­های زیادی درباره آن انجام شده است. در ماده 224 قانون مجازات اسلامی، تحقق زنای به عنف یا اکراه فقط از سوی زانی پذیرفته شده و به نوعی امکان تحقق اکراه از جانب زانیه و مورد اکراه قرار گرفتن مردان در امر زنا رد شده است. سؤال مطرح شده این است که آیا اکراه مرد به زنا امکان دارد و اینکه رویکرد مشهور فقیهان به این موضوع چیست؟ بررسی این مسئله و موضوع از آن جهت ضرورت دارد که فتوای مشهور فقهای شیعه، خلاف این ماده است، و اعاظم فقهای شیعه مانند علامه حلی، شیخ طوسی و معاصرین مانند امام خمینی معتقد به مکرَه واقع شدن مرد در زنا هستند. در این پژوهش که به روش کتابخانه­ای گردآوری شده و به صورت توصیفی، تحلیلی انجام گرفته است، سعی شده با تبیین مفهوم «اکراه» در لسان فقها و حقوق­دانان و نقد ادله نظریه عدم اکراه زانی(نظریه غیر مشهور) و با ارائه ادله عقلی و مستندات پزشکی و همچنین بررسی آیات و روایات، قول مشهور را تقویت کرده و لزوم پذیرش اکراه در طرف مردان را به اثبات رساند.
کلیدواژه‌ها
اکراه؛ زنا؛ مرد؛ مستندات پزشکی؛ قانون مجازات
مراجع
  • ابن العربى، محمد بن عبدالله بن ابوبکر(بی­تا)، احکام القرآن، [بی­جا]: [­بی­نا].
  • ابن ماجه، ابو عبدالله محمد بن یزید(بی‌تا)، سنن ابن ماجه، بیروت: دار إحیاء الکتب العربیه.
  • ابن منظور، محمد بن مکرم(1414)، لسان العرب، چ3، بیروت: دار الفکر للطباعة و النشر و التوزیع/ دار صادر.
  • ابن طی الفقعانی، أبوالقاسم علی بن علی بن محمد(1418)، الدر المنضود، شیراز، مکتبة مدرسة إمام العصرQ العلمیة.
  • احسایى، محمد بن على(1405)، عوالی اللئالی العزیزیة، قم: دار سید الشهداءG للنشر.
  • ادواردهال، جان(1391)، فیزیولوژی پزشکی، مترجم: فاطمه نبوی زاده رفسنجانی و دیگران، تهران: کتاب ارجمند.
  • اردبیلى، سید عبدالکریم موسوى(1427)، فقه الحدود و التعزیرات، چ2، قم: مؤسسة النشر لجامعة المفید.
  • اشتهاردى، على پناه(1417)، مدارک العروة، تهران: دار الأسوة للطباعة و النشر.
  • اصفهانى، محمد بن حسن(1416)، کشف اللثام و الإبهام عن قواعد الأحکام، قم: دفتر انتشارات اسلامى وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.
  • اصفهانى، محمد باقر بن محمد تقى(1410)، بحار الأنوار، بیروت: مؤسسة الطبع و النشر.
  • انصاری، مرتضى بن محمد امین(1415)، کتاب المکاسب، قم: کنگره جهانى بزرگداشت شیخ اعظم انصارى.
  • بصری البغدادی(ماوردی)، علی بن محمد بن محمد بن حبیب(1419)، الحاوی الکبیر فی فقه مذهب الامام الشافعی، بیروت: انتشارات دار الکتب العلمیه.
  • بلاغى نجفى، محمد جواد(1420)، آلاء الرحمن فى تفسیر القرآن‏، قم: انتشارات بنیاد بعثت.
  • بهوتی الحنبلی، منصور بن یونس(1418)،، کشف القناع عن متن الاقناع، بیروت: انتشارات دار الکتب العلمیه.
  • بیهقی، احمد بن حسن(1424)، السنن الکبری، بیروت: انتشارات دار الکتب العلمیه.
  • تبریزى، جواد بن على(1417)، أسس الحدود و التعزیرات، قم: دفتر مؤلف.
  • جزرى، ابن اثیر، مبارک بن محمد(بی‌تا)، النهایة فی غریب الحدیث و الأثر، قم: مؤسسه مطبوعاتى اسماعیلیان.
  • جزیرى، عبدالرحمن، غروى، سید محمد و یاسر مازح(1419)، الفقه على المذاهب الأربعة و مذهب أهل البیتD، بیروت: دار الثقلین.
  • جصاص، احمد بن على(1405)، احکام القرآن، بیروت: انتشارات دار احیاء التراث العربى.
  • جعفری لنگرودی، محمدجعفر(1394)، ترمیولوژی حقوق، تهران: انتشارات گنج دانش.
  • _________________(1391)، دائره المعارف عمومی حقوق(الفارق)، تهران: انتشارات گنج دانش.
  • _________________(1392)، فرهنگ عناصرشناسی، تهران: انتشارات گنج دانش.
  • _________________(1378)، مبسوط در ترمینولوژی حقوق، تهران: انتشارات گنج دانش.
  • حائرى، سید على بن محمد طباطبایى(1418)، ریاض المسائل، قم: مؤسسه آل البیت علیهم السلام.
  • حسینى جرجانى، سید امیر ابوالفتوح(1404)، آیات الأحکام، تهران: انتشارات نوید.
  • حلبى، حمزة بن على حسینى(1417)، غنیة النزوع إلى علمی الأصول و الفروع، قم: مؤسسه امام صادقG.
  • حلّى، محمد بن منصور بن احمد(1410)، السرائر الحاوی لتحریر الفتاوى، چ2، قم: دفتر انتشارات اسلامى وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.
  • حلّى، حسن بن یوسف بن مطهر اسدى(1420)، تحریر الأحکام الشرعیة على مذهب الإمامیة، قم: مؤسسه امام صادقG.
  • _______________________(1403)، قواعد الأحکام فی معرفة الحلال و الحرام، قم: دفتر انتشارات اسلامى وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.
  • _______________________(1387)، إیضاح الفوائد فی شرح مشکلات القواعد، قم: مؤسسه اسماعیلیان.
  • _______________________(1410)، إرشاد الأذهان إلى أحکام الإیمان، قم: دفتر انتشارات اسلامى وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.
  • _______________________(1419)، نهایة الإحکام فی معرفة الأحکام، قم: مؤسسه آل البیتD.
  • حلّى، جعفر بن حسن(1408)، شرائع الإسلام فی مسائل الحلال و الحرام، چ2، قم: مؤسسه اسماعیلیان.
  • ____________(1418)، المختصر النافع فی فقه الإمامیة، قم: مؤسسة المطبوعات الدینیة.
  • حلّى، مقداد بن عبداللّه سیورى(1403)، نضد القواعد الفقهیة على مذهب الإمامیة، قم: انتشارات کتابخانه آیة الله مرعشى نجفى.
  • حموی، احمد بن محمد بن علی الفیومی(بی‌تا)، المصباح المنیر فی غریب الشرح الکبیر، بیروت: انتشارات المکتبه العلمیه.
  • خوانسارى، محمد بن آقا حسین بن محمد(بی‌تا)، التعلیقات على الروضة البهیة، قم: منشورات المدرسة الرضویة.
  • دردیر، الشیخ احمد(بی‌تا)، الشرح الکبیر(حاشیه الدوسوقی)، بیروت: انتشارات دار الفکر العربی.
  • ساندرز(1386)، سیستم های غدد درون ریز و تولید مثل، ترجمه: ابراه می، منصور، افضلی شهری، محمد، قم: دانشگاه قم.
  • سبزوارى نجفى، محمد بن حبیب الله(1419)، ارشاد الاذهان الى تفسیر القرآن، بیروت: انتشارات دار التعارف للمطبوعات.
  • سرخسی، محمد بن احمد بن أبی سهل شمس الأئمه(1414)، المبسوط، بیروت: انتشارات دار المعرفه.
  • شریف مرتضى، على بن حسین موسوى(1415)، الانتصار فی انفرادات الإمامیة، قم: دفتر انتشارات اسلامى وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.
  • شیرازى، ناصر مکارم(1425)، أنوار الفقاهة؛ کتاب النکاح، قم: انتشارات مدرسة الإمام علی بن أبی طالبG.
  • صابری، حسین و سهند صادقی بهمنی(1394)، «پژوهشی فقه پیرامون انواع رضایت و چیستی اراده»، دوفصلنامه پژوهشنامه فقه ، سال 3، ش2.
  • صیمرى، مفلح بن حسن(حسین) (1420)، غایة المرام فی شرح شرائع الإسلام، بیروت: دار الهادی.
  • طبسى، نجم الدین(بی‌تا)، النفی و التغریب فی مصادر التشریع الإسلامی، قم.
  • طریحى، فخر الدین(1416)، مجمع البحرین، چ3، تهران: کتابفروشى مرتضوى.
  • طوسى، محمد بن حسن(بی‌تا)، التبیان فى تفسیر القرآن، بیروت: انتشارات دار احیاء التراث العربى.
  • ______________(1407)، الخلاف، قم: دفتر انتشارات اسلامى وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.
  • عاملى، محمد بن حسن(1409)، وسائل الشیعة، قم: مؤسسه آل البیتD.
  • عاملى، سید جواد بن محمد حسینى(1419)، مفتاح الکرامة فی شرح قواعد العلاّمة، قم: دفتر انتشارات اسلامى وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.
  • عاملى، سید محمد حسین ترحینى(1427)، الزبدة الفقهیة فی شرح الروضة البهیة، چ4، قم: دار الفقه للطباعة و النشر.
  • عاملى، محمد بن مکى(بی‌تا)، القواعد و الفوائد، قم: کتابفروشى مفید.
  • عاملى، زین‌الدین بن على(1410)، الروضة البهیة فی شرح اللمعة الدمشقیة(المحشّى . کلانتر)، قم: کتابفروشى داورى.
  • ________________(1416)، تمهید القواعد الأصولیة و العربیة، قم: انتشارات دفتر تبلیغات اسلامى حوزه علمیه قم.
  • ________________(1413)، مسالک الأفهام إلى تنقیح شرائع الإسلام، قم: مؤسسة المعارف الإسلامیة.
  • عاملى کرکى، على بن حسین(1414)، جامع المقاصد فی شرح القواعد، چ2، قم: مؤسسه آل البیتD.
  • فرطوسى حویزى، حسین(1416)، التوضیح النافع فی شرح ترددات صاحب الشرائع، چ2، قم: دفتر انتشارات اسلامى وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.
  • فیومى، احمد بن محمد مقرى(بی‌تا)، المصباح المنیر فی غریب الشرح الکبیر للرافعی، قم: منشورات دار الرضی.
  • قمّى، سید صادق حسینى روحانى(1412)، فقه الصادقG، قم: دار الکتاب . مدرسه امام صادقG.
  • کاسانی الحنفی، ابوبکر بن مسعود بن احمد(1416)، بدائع الصنائع فی ترتیب الشرائع، بیروت: انتشارات دار الکتب العلمیه.
  • کاشانى، محمد محسن ابن شاه مرتضى(بی‌تا)، مفاتیح الشرائع، قم: انتشارات کتابخانه آیة الله مرعشى نجفى.
  • گلپایگانى، سید محمد رضا موسوى(1412)، الدر المنضود فی أحکام الحدود، قم: دار القرآن الکریم.
  • لنکرانى، محمد فاضل موحدى(1422)، تفصیل الشریعة فی شرح تحریر الوسیلة – الحدود، قم: مرکز فقهى ائمه اطهار علیهم السلام.
  • محمود عبدالرحمان(بی‌تا)، معجم المصطلحات و الألفاظ الفقهیة، [بی­جا]: [­بی­نا].
  • مزنی، اسماعیل بن یحیی(بی‌تا)، مختصر المزنی، بیروت: دار المعرفة للطباعة والنشر.
  • مشکینى، میرزا على(بی‌تا)، مصطلحات الفقه، قم: [­بی­نا].
  • میر محمدصادقی، حسین(1393)، جرائم علیه اشخاص، تهران: انتشارات میزان.
  • مینا، محبوبه(1392)، «مفهوم اکراه و تأثیر آن بر اراده با نگاه به حقوق فرانسه و مصر»، مجله مطالعات حقوقی دانشگاه شیراز، دوره 5، ش2.
  • نجفى، محمد حسن(1404)، جواهر الکلام فی شرح شرائع الإسلام، چ7، بیروت: دار إحیاء التراث العربی.
  • نجفى، محمد حسین بن على(1359ق)، تحریر المجلة، نجف اشرف: المکتبة المرتضویة.
  • نراقى، احمد بن محمد مهدى(1425)، الحاشیة على الروضة البهیة، قم: دفتر انتشارات اسلامى وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.
  • __________________(1425)، مستند الشیعة فی أحکام الشریعة، قم: مؤسسه آل البیتD.
  • نورى، میرزا حسین(1408)، مستدرک الوسائل و مستنبط المسائل، بیروت: مؤسسه آل البیت.
  • نووی، محی الدین(بی‌تا)، المجموع، قم: انتشارات دارالفکر.
  • وجدانى فخر، قدرت الله(1426)، الجواهر الفخریة فی شرح الروضة البهیة، چ2، قم: انتشارات سماء قلم.
  • ویلیامز(1397)، تولید مثل(اندوکرینولوژی)، ترجمه گروه مترجمان، تهران: انتشارات جامعه نگر.
آمار
تعداد مشاهده مقاله: 1,214
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 205


سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب