نمایش مقاله

تحلیل ناکامی و بحران سازی ملی‌گرایی عربی و بازتاب‌های کنونی آن در جهان اسلام

صفحه: 33تا 50

نشریه: دوفصلنامه علمی پژوهشی مطالعات تاریخی جهان اسلام

شماره : 8 دوره چهارم پاییز و زمستان 1395

نویسندگان: علی الهی تبار ,محسن الویری ,

کلیدواژگان: ملی‌گرایی عربی؛ نا کارآمدی؛ جهان اسلام؛ گروه‌های تکفیری؛ محافظه کاران سنتی

چکیده مقاله:
ناسیونالیسم یا ملی¬گرایی عربی مقوله¬ای تاریخی، در بخشی از جهان اسلام می¬باشد که بر بنیان «خودی و بیگانه» شکل گرفته است. ملی¬گرایی عربی واکنشی در برابر استبداد داخلی، استعمار خارجی و اشغالگری بود. اندیشه¬ای وارداتی که تلاش کرد هویت ملی عرب¬ها را در ابعاد اجتماعی، تاریخی، جغرافیایی، سیاسی، دینی، میراث فرهنگی، زبان و ادب احیا کند و از ایشان ملتی یکپارچه بسازد. این حرکت که از نیمه دوم قرن نوزدهم به آرامی شکل گرفت در نهایت توانست پس از جنگ جهانی دوم به حرکت غالب در جهان عرب تبدیل شود؛ اما نشانه¬های سستی و ضعف این جریان از دهه هفتاد میلادی به مرور بروز کرد و ناکامی¬ها و بحران¬هایی را در جهان عرب پدیدار ساخت که بازتاب¬های آن در تحولات جاری قابل پیگیری و مشاهده است. اما چرایی و چگونگی این ناکامی، ابعاد آن و بازتاب¬های کنونی¬اش با توجه به بستر تاریخی و عوامل انسان موثر در این جریان چنانچه بایسته است مورد توجه قرار نگرفته است.(پرسش) ملی¬گرایی عربی از آن جا که اندیشه¬ای وارداتی است، اصولا نمی¬توانست به‌عنوان یک راه حل شمار رود به همین دلیل خود به یک عامل بحران¬ساز تبدیل شد.(فرضیه) این نوشتار کوشش خواهد کرد با بررسی تاریخی، شناسایی عوامل پیدایش و تطور این اندیشه، عوامل و ابعاد ناکامی¬ها، بحران¬ها و بازتاب¬های کنونی ملی¬گرایی عربی را تبیین کند. (هدف) برای نیل به این مهم روش توصیفی و تحلیلی به کار گرفته خواهد شد (روش) اثبات ناتوانی ملی¬گرایی به‌عنوان یک اندیشه¬ی وارداتی در ابعاد سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی و بحران آفرینی این جریان و بازتاب این بحران‌ها در وجوه بازگشت سلطه¬گران فرامنطقه¬ای، قدرت¬گیری محافظه‌کاران سنتی و وابسته و تقویت گروه¬های تکفیری و ایجاد تأخیر گسترش و غالب شدن گفتمان اعتدالی و تقریبی اسلام گرایان از جمله دستاوردهای این پژوهش است.(دستاورد)




دانلود مقاله





تعداد نمایش: 95 بازدید تعداد دانلود مقاله: دانلود