نمایش مقاله

تلقی از «دیگری» در اندیشه اسلامی

صفحه: 121تا 147

نشریه: دوفصلنامه تخصصی پژوهش‌نامه تبلیغ و ارتباطات دینی

شماره : 4 دوره سوم بهار و تابستان 1394

نویسندگان: حسن یوسف زاده ,

کلیدواژگان: دیگری، دیگران، ¬بیگانه، ملاک دیگری، غریبه، او، آن

چکیده مقاله:
مواجهه با «دیگری» یا «غریبه»، خمیرمایه ارتباطات میان¬فرهنگی است. تعریف انسان و جایگاه او در نظام هستی، پیامدهایی را برای زیست فردی و جمعی او دارد. مفاهیمی که در مورد انسان به کار برده می¬شود تا حدود زیادی از جهان¬بینی حاکم بر تعاریف و مفاهیم پرده بر می¬دارد. بررسی مصادیق «خود» و «دیگری» در بین دانشمندان در طول تاریخ همواره مناقشه¬انگیز بوده است. لکن امروزه به¬دلیل شرایط حاصل از توسعه تکنولوژی¬های ارتباطی و فشرده¬تر شدن تعاملات اجتماعیِ گریزناپذیر در میان مردمان نقاط مختلف جهان، توجهات زیادی را به¬خود جلب کرده است. شاید ارتباط با «دیگری» هیچ¬وقت مثل امروز اهمیت پیدا نکرده بود. به هر میزان که «دیگری» مهم شده، توجّه به «خود» هم اهمیت پیدا کرده است. به¬هر اندازه که غرب از آموزه¬های دینی فاصله گرفته به همان میزان بر توحش و سیطره¬جویی¬اش افزوده است. این امر نشان¬دهنده این واقعیت است که میان احترام به دیگری و دین¬داری رابطه¬ای مثبت وجود دارد. اکنون پرسش این است که: آیا می¬توان با استمداد از آموزه¬های اسلامی، تعریف واقع¬بینانه-تری از «دیگری» ارائه کرد به¬گونه¬ای که تعاملات انسانی را در جهان تسهیل کند؟ و مبتنی بر این، می¬توان سؤال کرد که زمینه¬های انسانی و غیرانسانی نادیده گرفتن تعمدی و ناآگاهانه «دیگری» در جهان معاصر چیست؟پژوهش حاضر بر آن است تا از نگاه مطالعات میان¬فرهنگی، قلمرو «غیریت» یا «دیگری»ها را مطمح نظر قرار داده و آن را از خلال تحلیل محتوای متون دینی و اندیشه¬های متفکران بزرگ مسلمان بازشناسی کند. در همین راستا از ظرفیت روشی گفتمان لاکلا و موفه در توضیح «دیگری» استفاده می-کند.




دانلود مقاله





تعداد نمایش: 165 بازدید تعداد دانلود مقاله: دانلود