اخبار و اعلانات

 آمار

تعداد نشریات116
تعداد شماره‌ها1,439
تعداد مقالات10,934
تعداد مشاهده مقاله3,708,606
تعداد دریافت فایل اصل مقاله2,019,233
موسوی, سید محسن, رحیمی, سحر. (1404). تحلیل اختلاف قراءات سبع در تفسیر سوره یونس. مطالعات فلسفی کلامی, 13(25), 113-136. doi: 10.22034/qer.2024.17068.1225
سید محسن موسوی; سحر رحیمی. "تحلیل اختلاف قراءات سبع در تفسیر سوره یونس". مطالعات فلسفی کلامی, 13, 25, 1404, 113-136. doi: 10.22034/qer.2024.17068.1225
موسوی, سید محسن, رحیمی, سحر. (1404). 'تحلیل اختلاف قراءات سبع در تفسیر سوره یونس', مطالعات فلسفی کلامی, 13(25), pp. 113-136. doi: 10.22034/qer.2024.17068.1225
موسوی, سید محسن, رحیمی, سحر. تحلیل اختلاف قراءات سبع در تفسیر سوره یونس. مطالعات فلسفی کلامی, 1404; 13(25): 113-136. doi: 10.22034/qer.2024.17068.1225

تحلیل اختلاف قراءات سبع در تفسیر سوره یونس

مطالعات قرائت قرآن
دوره 13، شماره 25، دی 1404، صفحه 113-136    اصل مقاله (702.25 K)
نوع مقاله: مقاله علمی پژوهشی
شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/qer.2024.17068.1225
نویسندگان
سید محسن موسوی1؛ سحر رحیمی* 2
1استادیار علوم قرآن و حدیث، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران،
2نویسنده مسئول،دانشجوی دکتری علوم قرآن و حدیث، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران،
چکیده
هدف:این پژوهش با هدف بررسی میزان تأثیرگذاری اختلاف قرائات قراء سبعه بر معنای آیات سوره یونس و نیز تبیین موضع قرآن در قبال این قرائات انجام شده است. مسئله اصلی تحقیق، تحلیل این نکته است که آیا در موارد اختلاف قرائت، معنای حاصل شده با سیاق کلی آیات هماهنگی دارد یا خیر و کدام قرائت می‌تواند به عنوان قرائت اصیل معرفی شود.
 
روش:تحقیق حاضر با روش توصیفی-تحلیلی و با بهره‌گیری از منابع معتبر تفسیری (مانند مجمع‌البیان، الکشاف، روح المعانی و المیزان) و کتب تخصصی قرائات (مانند التیسیر، النشر و الحجة) انجام شده است. جامعه تحقیق شامل تمامی موارد اختلاف قرائت قراء سبعه در سوره یونس (22 مورد) است که به صورت کامل بررسی و تحلیل شده‌اند.
 
یافته‌ها:از مجموع 22 مورد اختلاف قرائت در سوره یونس، 16 مورد تأثیری در تغییر معنای آیه نداشته و تنها 6 مورد موجب تغییر معنا شده‌اند. در این 6 مورد، قرائت مشهور (عاصم به روایت حفص) با سیاق آیات و انسجام الفاظ قرآن سازگاری کامل داشته و معنای دقیق و کاملی را منتقل کرده است. موارد اختلاف معنادار عبارتند از: آیه 16 (لا أدراکم/ لأدراکم)، آیه 22 (یسیّرکم/ ینشرکم)، آیه 30 (تبلو/ تتلو)، آیه 35 (لایهَدّی/ لایهْدی)، آیه 81 (السّحر/ آلسّحر) و آیه 88 (لیُضلّوا/ لیَضلّوا).
نتیجه‌گیری:قرآن کریم به واسطه انسجام درونی و سیاق منسجم آیات، خود از اصالت قرائت خویش صیانت کرده است. در تمام مواردی که اختلاف قرائت منجر به تغییر معنا شده، قرائت عاصم به روایت حفص به عنوان قرائت مشهور، با سیاق آیات هماهنگی کامل داشته است. این یافته نشان می‌دهد که علاوه بر اعتبار سندی و شخصیت علمی قاریان، خود قرآن نیز به عنوان معیاری مستقل می‌تواند در تشخیص قرائت صحیح نقش آفرینی کند.
 
 
 
کلیدواژه‌ها
سوره یونس؛ قراء سبعه؛ قرائت عاصم؛ اختلاف قرائت؛ سیاق آیات؛ انسجام قرآن
مراجع
  1. آلوسی، محمود بن عبدالله، روح المعانی فی تفسیر القرآن العظیم و السبع المثانی، محقق: عبدالباری عطیه، علی، بیروت: دار الکتب العلمیه، ۱۴۱۵ق.
  2. ابن‌ابی‌جامع، علی بن حسین، الوجیز فی تفسیر القرآن العزیز، محقق: مالک محمودی، قم: دار القرآن الکریم، ۱۴۱۳ق.
  3. ابن‌الباذش، احمد بن علی، الإقناع فی القراءات السبع، مصر: دار الصحابه للتراث، بی‌تا.
  4. ابن‌جزری، محمد بن محمد، النشر فی القراءات العشر، تهران: دار الکتب الاسلامیه، بی‌تا.
  5. ابن‌خالویه، حسین بن احمد، الحجه فی القراءات السبع، محقق: سالم مکرم، عبدالعال، بیروت: دار الشروق، ۱۴۰۱ق.
  6. ابن‌عطیه، عبدالحق بن غالب، المحرر الوجیز فی تفسیر الکتاب العزیز، محقق: عبدالسلام عبدالشافی، محمد، بیروت: دار الکتب العلمیه، ۱۴۲۲ق.
  7. ابوحیان، محمد بن یوسف، البحر المحیط فی التفسیر، محقق: جمیل صدقی محمد، بیروت: دار الفکر، ۱۴۲۰ق.
  8. انصاری، اسماعیل بن خلف، العنوان فی القراءات السبع، محقق: زاهد زهیر و عطیه خلیل، بیروت: عالم الکتب، ۱۴۰۵ق.
  9. الدانی، عثمان بن سعید، التیسیر فی القراءات السبع، محقق: اوتو تریزل، بیروت: دار الکتاب العربی، ۱۴۰۴ق.
  10. رامیار، محمود، تاریخ قرآن، تهران: امیرکبیر، ۱۳۶۹ش.
  11. زمخشری، محمود بن عمر، الکشاف عن حقائق غوامض التنزیل و عیون الأقاویل فی وجوه التأویل، مصحح: حسین احمد مصطفی، بیروت: دار الکتاب العربی، ۱۴۰۷ق.
  12. قاضی، عبدالفتاح، البدور الزاهره فی القراءات العشر المتواتره من طریقی الشاطبیه و الدر، بیروت: دار الکتاب العربی، بی‌تا.
  13. قرآن کریم، ترجمه: فولادوند، محمدمهدی، تهران: دفتر مطالعات تاریخ و معارف اسلامی، ۱۴۱۸ق.
  14. طباطبایی، سیدمحمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، بیروت: مؤسسه الأعلمی للمطبوعات، ۱۳۹۰ق.
  15. طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، مصحح: یزدی طباطبایی، فضل‌الله و رسولی، هاشم، تهران: ناصر خسرو، ۱۳۷۲ش.
  16. معارف، مجید، درآمدی بر تاریخ قرآن، تهران: انتشارات نبأ، ۱۳۸۳ش.
  17. معرفت، محمدهادی، علوم قرآنی، قم: موسسه فرهنگی انتشاراتی التمهید، ۱۳۸۱ش.
  18. خویی، سیدابوالقاسم، کتاب الصلاه (مستند العروه الوثقی)، قم: التوحید للنشر، ۱۴۱۸ق.
آمار
تعداد مشاهده مقاله: 129
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 65


سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب