اخبار و اعلانات

 آمار

تعداد نشریات116
تعداد شماره‌ها1,503
تعداد مقالات11,452
تعداد مشاهده مقاله4,159,848
تعداد دریافت فایل اصل مقاله2,326,784
ریاحی مهر, باقر. (1404). ارزیابی جامع منظومه استشراق قرآنی (مطالعه موردی: کتاب «مستشرقان و قرآن» اثر: دکتر محمدحسن زمانی). مطالعات فلسفی کلامی, 20(39), 417-434. doi: 10.22034/jqopv.2026.23269.1469
باقر ریاحی مهر. "ارزیابی جامع منظومه استشراق قرآنی (مطالعه موردی: کتاب «مستشرقان و قرآن» اثر: دکتر محمدحسن زمانی)". مطالعات فلسفی کلامی, 20, 39, 1404, 417-434. doi: 10.22034/jqopv.2026.23269.1469
ریاحی مهر, باقر. (1404). 'ارزیابی جامع منظومه استشراق قرآنی (مطالعه موردی: کتاب «مستشرقان و قرآن» اثر: دکتر محمدحسن زمانی)', مطالعات فلسفی کلامی, 20(39), pp. 417-434. doi: 10.22034/jqopv.2026.23269.1469
ریاحی مهر, باقر. ارزیابی جامع منظومه استشراق قرآنی (مطالعه موردی: کتاب «مستشرقان و قرآن» اثر: دکتر محمدحسن زمانی). مطالعات فلسفی کلامی, 1404; 20(39): 417-434. doi: 10.22034/jqopv.2026.23269.1469

ارزیابی جامع منظومه استشراق قرآنی (مطالعه موردی: کتاب «مستشرقان و قرآن» اثر: دکتر محمدحسن زمانی)

قرآن پژوهی خاورشناسان
دوره 20، شماره 39، دی 1404، صفحه 417-434    اصل مقاله (609.46 K)
نوع مقاله: مروری
شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/jqopv.2026.23269.1469
نویسنده
باقر ریاحی مهر*
عضو هیات موسس انجمن قران ومستشرقان حوزه علمیه ،قم،ایران
چکیده
در دهه‌های اخیر، مطالعات مستشرقان درباره قرآن کریم گسترش کم‌سابقه‌ای یافته و نقد و بررسی این آثار به یکی از ضرورت‌های اساسی در حوزه قرآن‌پژوهی تبدیل شده است. پژوهش حاضر مروری تحلیلی بر کتاب «مستشرقان و قرآن: نقد و بررسی آراء مستشرقان درباره قرآن» اثر دکتر محمدحسن زمانی است؛ کتابی که از مهم‌ترین و جامع‌ترین آثار فارسی در نقد منسجم دیدگاه‌های شرق‌شناسان درباره قرآن به شمار می‌رود. هدف مقاله، ارزیابی ساختاری و محتوایی این اثر و تبیین نقاط قوت، نوآوری‌ها و کاستی‌های احتمالی آن است.
کتاب در شش فصل سامان یافته و طیفی گسترده از فعالیت‌ها و رویکردهای مستشرقان را در حوزه‌هایی چون ترجمه و چاپ قرآن، معجم‌نگاری، تاریخ‌گذاری متن، منشأ قرآن، تاریخ تدوین، ساختار ادبی و معارف قرآنی بررسی می‌کند. دکتر زمانی با تحلیل انتقادی دیدگاه‌های مستشرقان، به‌ویژه در موضوعاتی مانند منشأ وحیانی قرآن، مسئله تحریف، اختلاف قرائات، انسجام ادبی آیات، قانون‌گذاری، جهاد و جایگاه زن، می‌کوشد پیش‌فرض‌های معرفتی و روش‌های آنان را آشکار سازد. یافته محوری کتاب نشان می‌دهد که بخش مهمی از ادعاهای مستشرقان بر مبنای پیش‌فرض‌های سکولار، مادی‌گرایانه و مبتنی بر روش‌های نقد تاریخی عهدینی شکل گرفته است که با واقعیت تاریخی و زبان‌شناختی قرآن سازگار نیست.
نتایج این مقاله نشان می‌دهد که رویکرد تحلیلی ـ انتقادی دکتر زمانی، تلفیق داده‌های تاریخی، زبانی و کلامی و نقد منصفانه آراء مستشرقان، این کتاب را به منبعی معتبر برای پاسخ‌گویی علمی به شبهات و توسعه پژوهش‌های انتقادی در حوزه قرآن‌پژوهی معاصر تبدیل کرده است.
کلیدواژه‌ها
دکتر محمدحسن زمانی؛ مستشرقان؛ قرآن‌پژوهی؛ نقد تاریخی؛ وحیانیت قرآن؛ دایرةالمعارف قرآن لیدن
مراجع

منابع

  1. اسکندرلو، محمدجواد، ترجمه و نقد مقاله (قرآن) از دایرة المعارف دین؛ لیدن، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، نسخه غیرمطبوع در پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه.
  2. ایزوتسو، توشی هیکو، 1368، خدا و انسان در قرآن، ترجمه احمدآرام،‌دفتر نشر فرهنگ اسلامی، تهران.
  3. چیتیک، ویلیام، اسلام‌شناسی در آمریکا، ترجمه: سیدامیرحسین اصغری، ماهنامه اطلاعات حکمت و معرفت، سال چهارم، شماره 6 (پیاپی 42).
  4. زمانی، محمدحسن، 1385، مستشرقان و قرآن، قم: نشر بوستان کتاب، چاپ ششم.
  5. معرفت، محمدهادی، 1418، صیانة القرآن من التحریف، جامعه مدرسین.
  6. معرفت، محمدهادی، 2002، شبهات وردود حول القرآن الکریم،‌مؤسسه التمهید.
  7. معرفی و نقد دایرة‌المعارف قرآن، لیدن، مجله قبسات، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.
  8. Heyrman, Christine Leigh, American Apostles: When Evangelicals Entered the World of Islam (Hill and Wang, 2015), p. 186
 

آمار
تعداد مشاهده مقاله: 217
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 106


سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب